[1] Mugilum natura ridetur in metu capite abscondito totos se occultari credentium. isdem tam incauta[2] salacitas[3] , ut in[4] Phoenice[5] et in[6] Narbonensi provincia coitus[7] tempore e[8] vivariis marem linea longinqua per os ad branc hias[9] religata[10] emissum in mare eademque linea retractum feminae sequantur ad litus rursusque[11] feminam mares[12] partus tempore.
[18] Postea praecipuam auctoritatem fuisse lupo et asellis Nepos Cornelius et Laberius poeta[19] mimorum tradidere. luporum laudatissimi qui appellantur lanati a candore mollitiaque carnis. asellorum duo genera, callariae[20] minores et bacchi[21], qui non nisi in alto capiuntur, ideo praelati prioribus. at in lupis in amne capti praeferuntur.
[22] Nunc principatus scaro datur, qui solus piscium dicitur ruminare herbisque vesci atque[23] non aliis piscibus, Carpathio maxime mari frequens. promunturium Troadis [24]Lectum numquam sponte transit[25] . inde advectos Tiberio Claudio principe Optatus e libertis eius[26] praefectus classis inter Ostiensem et Campaniae oram sparsos disseminavit, quinquennio fere cura[27] adhibita, ut capti redderentur mari.
[28] postea frequentes inveniuntur Italiae litore[29], non antea ibi capti, admovetque[30] sibi gula sapores piscibus satis et novum incolam mari dedit, ne quis peregrinas aves Romae parere miretur. proxima est mensa iecori[31] dumtaxat mustelarum, quas, mirum dictu, inter Alpis quoque lacus Raetiae Brigantinus aemulas marinis[32] generat.
[33] Ex reliqua nobilitate et gratia maxima est et copia mullis[34], sicut magnitude modica, binasque libras ponderis raro admodum exuperant nec in vivariis piscinisque crescunt . septentrionalis[35] tantum hos et proxima occidentis parte gignit[36] oceanus. cetero[37] genera eorum plura; nam et[38] alga vescuntur et ostreis et limo et aliorum piscium carne, et [39]barba gemina insigniuntur inferiori labro. lutarium[40] ex iis vilissimi generis appellant;
[46] mullum expirantem versicolori quadam et numerosa varietate spectari proceres gulae narrant, rubentium squamarum multiplici mutatione pallescentem, utique[47] si vitro[48] spectetur inclusus. M[49]. Apicius, ad omne luxus[50] ingenium [51]natus[52] , in sociorum garo[53] — nam ea quoque res cognomen invenit— necari[54] eos praecellens[55] putavit atque e [56]iecore eorum allecem[57] excogitare.
[58] Provocavit — id enim est facilius dixisse quam quis vicerit — Asinius Celer e consularibus hoc pisce prodig os[59] omnes[60]Gaio[61] principe unum mercatus HS[62]VIII[63] mullum[64]. quae[65] reputatio[66] aufert traversum animum ad contemplationem eorum, qui in conquestione luxus coquos[67] emi singulos pluris[68] quam equos quiritabant[69] . at nunc[70] coci trium horum[71] pretiis parantur et coquorum[72] pisces, nullusque prope iam mortalis[73] aestimatur[74] pluris quam qui peritissime[75] censum domini mergit.