Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 5, Chapter 1

Text kindly provided by Perseus

C. PLINI SECVNDI

NATVRALIS HISTORIAE

LIBER V

[2]Africam Graeci Libyam appellavere et mare ante eam[3] Libycum[4];[5] Aegyptio[6] finitur, nec alia pars terrarum pauciores recipit sinus, longe ab occidente litorum obliquo[7] spatio. populorum eius oppidorumque nomina vel maxime sunt ineffabilia praeterquam ipsorum linguis, et alias[8] castella ferme inhabitant.

[9] Principio[10] terrarum Mauretaniae[11] appellantur, usque ad C. Caesarem Germanici filium regna[12], saevitia eius in duas divisae[13] provincias. promunturium oceani extumum Ampelusia nominatur a Graecis. oppida fuere Lissa[14] et Cottae[15] ultra columnas Herculis, nunc est Tingi, quondam ab Antaeo[16] conditum, postea a Claudio[17] Caesare, cum coloniam[18] faceret, appellatum Traducta lulia. abest a Baelone[19] oppido Baeticae proximo traiectu XXX[20]. ab eo XXV in ora oceani colonia Augusti Iulia Constantia Zulil[21], regum dicioni exempta et iura in[22] Baeticam petere iussa. ab[23] ea[24]XXXV[25] colonia a Claudio Caesare facta Lixos[26], vel fabulosissime antiquis[27] narrata:

[28] ibi regia Antaei certamenque cum Hercule et Hesperidum horti[29]. adfunditur[30] autem[31] aestuarium e mari flexuoso[32] meatu, in quo dracones[33] custodiae instar fuisse nunc interpretantur. amplectitur intra se insulam, quam solam e vicino tractu aliquanto[34] excelsiore[35] non tamen aestus maris inundant[36]. exstat in ea[37] et[38] ara Herculis nec praeter oleastros aliud ex narrato illo aurifero nemore.

[39] minus profecto mirentur portentosa Graeciae mendacia de his[40] et amne[41] Lixo[42] prodita qui cogitent[43] nostros nuperque paulo minus monstrifica quaedam[44] de iisdem tradidisse, praevalidam hanc urbem maioremque Magna Carthagine, praeterea ex adverso eius sitam et prope inmenso tractu ab Tingi, quaeque alia Cornelius Nepos avidissime credidit.

[45] ab Lixo XL in mediterraneo altera Augusti colonia est Babba, Iulia Campestris appellata, et tertia Banasa LXXV p., Valentia cognominata. ab ea XXXV[46] Volubile oppidum, tantundem[47] a mari utroque distans. at[48] in ora a Lixo L??? amnis Sububus[49], praeter Banasam coloniam defluens, magnificus et navigabilis. ab eo totidem milibus oppidum Sala, eiusdem nominis fluvio inpositum, iam solitudinibus vicinum elephantorumque gregibus[50] infestum, multo tamen magis Autololum[51] gente[52], per quam[53] iter est ad montem Africae vel fabulosissimum Atlantem.

[54]E[55] mediis hunc harenis in caelum attolli prodidere, asperum[56], squalentem qua vergat[57] ad litora oceani, cui cognomen inposuit, eundem opacum nemorosumque[58] et[59] scatebris fontium riguum qua[60] spectet[61] Africam, fructibus omnium generum sponte ita subnascentibus, ut numquam satias[62] voluptatibus desit.

[63] incolarum neminem interdiu cerni; silere omnia haut[64] alio quam solitudinum[65] horrore; subire tacitam religionem animos[66] propius[67] accedentium[68] praeterque[69] horrorem elati super nubila atque in vicina[70] lunaris circuli. eundem noctibus micare crebris ignibus, Aegipanum Satyrorumque lascivia inpleri, tibiarum ac fistulae cantu tympanorumque et cymbalorum sonitu strepere. haec celebrati auctores prodidere praeter Herculi et Perseo laborata ibi. spatium ad eum inmensum incertumque.

[71] fuere[72] et Hannonis Carthaginiensium ducis commentarii Punicis[73] rebus florentissimis explorare ambitum Africae iussi, quem secuti plerique e[74] Graecis nostrisque et alia[75] quidem fabulosa et urbes multas ab eo conditas ibi prodidere, quarum[76] nec memoria ulla nec vestigium exstat[77].

[78]Scipione Aemiliano res in Africa gerente Polybius annalium conditor, ab eo accepta classe scrutandi illius orbis[79] gratia circumvectus, prodidit a monte eo ad occasum versus saltus plenos feris, quas generat Africa[80]; ad flumen Anatim[81]CCCLXXXXVI[82], ab eo Lixum CCV. Agrippa[83] Lixum a Gaditano freto [84]CXII[85] abesse; inde sinum qui vocetur Sagigi[86], oppidum in promunturio Mulelacha[87], flumina Sububam[88] et Salat[89], portum Rutubis a Lixo CCXXIIII[90], inde promunturium Solis, portum Rhysaddir[91], Gaetulos Autoteles[92], flumen Quosenum [93], gentes[94] Selatitos[95] et Masatos[96], flumen Masathat[97], flumen Darat, in quo crocodilos gigni[98].

[99] dein sinum DCXVI includi montis[100] Bracae[101] promunturio excurrente in occasum, quod appelletur[102] Surrentium. postea flumen Salsum[103], ultra quod Aethiopas Perorsos,quorum a tergo Pharusios[104]. his iungi in[105] mediterraneo[106] Gaetulos Daras[107], at in ora Aethiopas Daratitas [108], flumen Bambotum[109], crocodilis et hippopotamis refertum. ab eo montes perpetuos usque ad eum, quem Theon Ochema dicemus[110]. inde ad promunturium Hesperu[111] navigationem[112][113] dierum ac noctium decem[114]. in medio eo[115] spatio Atlantem locavit, ceteris[116] omnibus in extremis Mauretaniae proditum.

Romana arma primum Claudio principe in Mauretania bellavere, Ptolemaeum[117] regem a Gaio Caesare interemptum ulciscente liberto Aedemone, refugientibusque barbaris ventum constat ad montem Atlantem. nec solum consulatu perfunctis atque e senatu ducibus, qui tum[118] res[119] gessere, sed equitibus quoque Romanis, qui ex eo praefuere ibi, Atlantem penetrasse in[120] gloria fuit.

[121] quinque sunt, ut diximus, Romanae coloniae in ea provincia, perviumque[122] famae[123] videri potest, sed id plerumque[124] fallacissimum[125] experimento deprehenditur, quia[126] dignitates[127], si indagare vera pigeat, ignorantiae pudore mentiri non piget, haut[128] alio fidei proniore lapsu quam[129] ubi falsae rei gravis auctor existit. equidem minus miror inconperta quaedam esse equestris ordinis viris, iam vero et[130] senatum inde intrantibus, quam luxuriae, cuius efficacissima vis[131] sentitur atque[132] maxima, cum ebori, citro[133] silvae exquirantur, omnes scopuli Gaetuli[134] muricibus[135], purpuris[136].

[137] indigenae tamen tradunt in ora ab Salat[138]CL[139] flumen Asanam[140], marino haustu[141], sed portu[142] spectabile, mox amnemn, quem vocant Fut[143], ab eo ad Dirim[144] — hoc enim Atlanti nomen esse[145] eorum lingua convenit — CC[146], interveniente flumine, cui nomen est[147] Ivor. ibi[148]pauca extare[149] circa vestigia habitati quondam[150] soli[151], vinearum palmetorumque reliquias.

[152] Suetonius Paulinus, quem consulem vidimus, primus Romanorum ducum[153] transgressus[154] quoque Atlantem aliquot milium spatio, prodidit de excelsitate quidem eius quae ceteri[155], imas radices densis altisque repletas silvis incognito genere arborum, proceritatem spectabilem esse[156] enodi nitore, frondes cupressi[157] similes[158] praeterquam[159] gravitate[160] odoris, tenui eas obduci lanugine, quibus addita arte posse quales e[161] bombyce vestes confici. verticem altis etiam aestate[162] operiri nivibus.

[163][164] decumis se eo pervenisse castris et ultra ad fiuvium, qui Ger[165] vocatur[166], per solitudines nigri pulveris, eminentibus interdum velut exustis cautibus, loca inhabitabilia fervore, quamquam hiberno tempore, experto[167] . qui proximos inhabitent[168] saltus, refertos elephantorum ferarumque et serpentium omni genere, Canarios appellari, quippe victum eius animalis promiscuum iis[169] esse et dividua ferarum viscera.

[170] iunctam[171] Aethiopum gentem[172], quos Perorsos vocant, satis constat. Iuba Ptolemaei pater, qui[173] primus utrique Mauretaniae imperitavit[174], studiorum claritate memorabilior etiam[175] quam regno, similia prodidit de Atlante, praeterque gigni herbam ibi euphorbeam[176] nomine, ab inventore medico suo[177] appellatam . cuius lacteum sucum miris laudibus celebrat in claritate visus contraque serpentes et venena omnia privatim dicato volumine. et satis superque de Atlante[178].

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation