Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 8, Chapter 42

Text kindly provided by Perseus

[1] Eidem Alexandro et equi magna raritas contigit . Bucephalan[2] eum vocarunt sive ab aspectu torvo sive ab insigni taurini capitis armo inpressi[3]. XIII[4] talentis ferunt ex Philonici Pharsalii grege emptum, etiam tum puero capto eius decore. neminem hic alium quam Alexandrum regio instratu[5] ornatus[6] recepit[7] in sedem, alias[8] passim recipiens[9]. idem in proeliis memoratae cuiusdam perhibetur operae, Thebarum[10] oppugnatione vulneratus in alium transire Alexandrum non passus, multa praeterea eiusdem modi, propter quae rex defuncto ei duxit exequias urbemque tumulo circumdedit nomine eius.

[11] nec Caesaris dictatoris quemquam alium recepisse dorso[12] equus traditur, idemque similes humanis [13] pedes priores habuisse, hac effigie locatus ante Veneris Genetricis[14] aedem. fecit et Divus Augustus equo tumulum, de quo Germanici Caesaris carmen est. Agrigenti conplurium [15] equorum tumuli pyramides[16] habent. equum adamatum a Samiramide usque in[17] coitum Iuba auctor est.

[18] Scythici quidem equitatus equorum[19] gloria strepunt[20] : occiso[21] regulo ex provocatione dimicante[22] hostem[23] , cum[24] ad spoliandum venisset, ab equo eius ictibus morsuque confectum; alium detracto oculorum operimento et cognito cum matre coitu petiisse praerupta atque exanimatum. aequa[25] ex causa in Reatino agro laceratum[26] prorigam[27] invenimus[28] . namque et[29] cognationum intellectus his[30] est, atque[31] in grege prioris anni[32] sororem[33] libentius etiam quam matrem[34] equa comitatur.

[35] docilitas tanta est, ut universus Sybaritani exercitus equitatus ad symphoniae cantum saltatione quadam moveri solitus inveniatur . iidem praesagiunt pugnam et amissos lugent dominos : lacrimas[36] interdum desiderio fundunt. interfecto Nicomede rege equus eius inedia vitam finivit.

[37] PRhylarchus[38] refert Centaretum[39] e Galatis, in proelio occiso Antiocho, potitum equo eius conscendisse ovantem, at ilium indignatione accensum domitis[40] frenis, ne regi posset[41], praecipitem in abrupta isse[42] exanimatumque una. Philistus a Dionysio relictum in caeno haerentem, ut se evellisset[43], secutum vestigia domini examine apium[44] iubae[45] inhaerente, eoque[46] ostento tyrannidem[47] a Dionysio occupatam[48].

[49]

[50] Ingenia eorum inenarrabilia. iaculantes[51] obsequia[52] experiuntur difficiles conatus corpore ipso nisuque[53] iuvantium[54]; item[55] tela[56] humi collecta equiti porrigunt. nam in circo ad currus iuncti non dubie intellectum adhortationis et gloriae fatentur.

Claudi Caesaris saecularium ludorum circensibus, excusso in carceribus auriga albati[57] Corace[58] , occupavere primatum [59], optinuere opponentes, effundentes omniaque contra aemulos[60] , quae debuissent peritissimo[61] auriga insistente, facientes , cum[62] puderet hominum artes[63] ab equis vinci, peracto legitimo cursu[64] ad cretam[65] stetere.

[66] maius[67] augurium apud priscos plebeis[68] circensibus excusso[69] auriga ita, ut si[70] staret[71], in Capitolium cucurrisse equos aedemque[72] ter lustrasse; maximum vero eodem pervenisse a Veis[73] cum palma et corona , effuso[74] Ratumenna[75] qui ibi vicerat, unde postea nomen portae est.

[76] Sarmatae longinquo[77]itineri[78] inedia pridie praeparant eos, potum exiguum[79] inpertientes[80], atque ita per centena milia et quinquaginta continuo cursu euntibus[81] insident.

Vivunt annis quidam quinquagenis, feminae[82] minore spatio; eaedem[83] quinquennio finem crescendi capiunt[84], mares anno addito. forma[85] equorum, quales maxime legi[86] oporteat, pulcherrime quidem Vergilio[87] vate[88] absoluta est; sed et nos diximus in libro de iaculatione equestri condito, et tere inter omnes constare video. diversa autem circo[89] ratio quaeritur. itaque cum bimi in alio subiungantur[90] imperio, non ante quinquennes[91] ibi certamen accipit[92].

[93] Partum in eo genere undenis mensibus ferunt, duodecimo gignunt. coitus verno aequinoctio bimo utrimque [94] vulgaris, sed a trimatu[95] firmior partus. generat mas ad annos XXXIII, utpote[96] cum a circo[97] post vicesimum[98] annum mittantur ad subolem[99] . Opunte[100] et ad XL[101] durasse tradunt adiutum modo in attollenda priore parte corporis.

[102][103] sed ad generandum[104] paucis animalium minor fertilitas. qua de causa intervalla admissurae dantur, nec tarmen[105] quindecim initus eiusdem anni valet tolerare. equarum libido extinguitur iuba tonsa[106]. gignunt annis omnibus ad quadragesimum. vixisse equum[107] LXXV annos[108] proditur.

[109] in hoc genere gravida [110] stans parit praeterque[111] ceteras fetum[112] diligit. et[113] sane equis amoris innasci[114] veneficium[115], hippomanes appellatum, in fronte, caricae magnitudine, colore nigro, quod statim edito partu devorat feta[116] aut[117] partum ad ubera non admittit. si quis praereptum habeat, olfactu[118] in rabiem id genus agitur. amissa[119] parentein grege armenti reliquae fetae educant orbum . terram attingere ore triduo[120] proximo quam sit genitus negant posse. quo quis acrior, in bibendo nares[121] mergit. Scythae per bella feminis uti malunt, quoniam urinam cursu non inpedito reddant.

[122][123] Constat[124] in Lusitania circa Olisiponem oppidum et Tagum amnem equas favonio flante obversas[125] animalem concipere spiritum, idque partum fieri et gigni pernicissimum ita, sed triennium vitae[126] non excedere. in eadem Hispania[127] Gallaica[128] gens est et[129] Asturica[130] ; equini generis his sunt[131] quos tieldones[132] vocamus; minore forma appellatos[133] asturcones gignunt [134], quibus non vulgaris in cursu gradus, sed mollis alterno[135] crurum explicatu[136] glomeratio, unde equis tolutim carpere[137] incursum[138] traditur[139] arte.

Equo fere qui homini morbi, praeterque vesicae conversio , sicut omnibus in genere veterino.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation