[1] Similis hammoniaci natura atque lacrimae, probandae[2] ut diximus. mollit, calefacit[3], discutit, dissolvit.[4] claritati visus in collyriis convenit, pruritum, cicatrices, albugines oculorum tollit, dentium dolores sedat, efficacius accensum. prodest dyspnoicis[5], pleuriticis[6], pulmonibus, vesicis , urinae cruentae, lieni, ischiadicis potum—sic et alvum solvit—, articulis et podagrae cum pari pondere picis aut cerae et rosaceo coctum[7]. maturat panos, extrahit clavos cum melle; sic et duritias emollit; lieni[8] cume aceto et[9] cera Cypria[10] vel rosaceo efficacissime inponitur. lassitudines perungui cum aceto et oleo exiguoque nitro utile.
[11] Et styracis[12] naturam in peregrinis arboribus exposuimus [13]. placet praeter illa, quae diximus, maxime[14] pinguis, purus, albicantibus fragmentis[15]. medetur tussi, faucibus, pectoris vitiis, vulvae praeclusae duritieve[16] laboranti , ciet menses potu adposituque[17], alvum mollit. invenio potu[18] modico[19] tristitiam animi resolvi, largiore[20] contrahi . sonitus aurium emendat[21] infusu[22], strumas illitu[23] nervorumque nodos. adversatur venenis, quae frigore necent[24], ideo et cicutae.
[25][26] Spondylium[27] una demonstratum infunditur capitibus phreneticorum[28] et lethargicorum, item capitis doloribus[29] longis cum oleo vetere; bibitur et in iocinerum vitiis [30][31], morbo regio, comitialibus, orthopnoicis, vulvarum strangulatione, quibus et suffitu prodest. alvum mollit. illinitur ulceribus, quae serpunt[32], cum ruta.
[33] flos auribus purulentis efficaciter infunditur, sed sucus, cum exprimitur , integendus est, quoniam mire adpetitur a muscis et similibus. radix derasa et in fistulas[34] coniecta callum earum erodit. auribus quoque[35] instillatur cum suco. datur et ipsa contra morbum regium et in iocineris vitio et vulvarum. capillos crispos facit peruncto capite.
[36] Sphagnos[37] sive sphacos[38] sive bryon[39] et in Gallia, ut indicavimus, nascitur, vulvis insidentium[40] utilis, item[41] genibus et feminum tumoribus mixtus nasturtio et aquae salsae[42] tritus. cum vino autem et[43] resina sicca potus urinam pellit celerrime. hydropicos inanit cum vino et iuniperis tritus ac potus.
Terebinthi[44] folia et radix collectionibus inponuntur . decoctum eorum stomachum firmat. semen in capitis dolore bibitur in vino et contra difficultatem urinae , ventrem leniter[45] emollit, venerem excitat.
[46] Piceae et laricis folia trita[47].... et in aceto decocta dentium dolori. prodest[48] cinis corticum intertrigini[49], ambustis; potus alvum sistit, urinam movet, suffitu vulvas corrigit. piceae[50] folia privatim iocineri utilia sunt drachmae pondere in aqua mulsa pota[51]. silvas eas dumtaxat, quae picis resinaeque gratia radantur, utilissimas esse phthisicis[52] aut qui longa aegritudine non recolligant[53] vires satis constat et illum caeli[54] aëra plus ita quam navigationem Aegyptiam proficere, plus quam lactis herbidos per montium aestiva potus.
[55][56] Chamaepitys Latine abiga[57] vocatur[58][59] propter abortus[60], ab aliis tus terrae, cubitalibus ramis, flore pinus et odore. altera[61] brevior[62] et incurva[63],.... similis[64]. tertia eodem odore et ideo nomine quoque, parvola, cauliculo[65] digitali, foliis scabris, exiliblls, albis, in petris nascens, omnes herbae, sed propter cognationem nominis non differendae. prosunt adversus scorpionum ictus, item iocineri[66] inlitae cum palmis aut cotoneis; renibus et vesicae decoctum earum cum farina hordeacea.
[67] morbo quoque regio et urinae difficultatibus ex aqua decoctae bibuntur. novissima contra serpentes[68] valet cum melle; sic et adpositu[69] vulvas purgat. sanguinem densatum extrahit pota[70]. sudores facit perunctis ea, peculiariter renibus utilis[71]. fiunt ex ea et hydropicis pilulae cum fico[72] alvum trahentes. lumborum dolorem victoriati pondere in vino finit[73] et tussim recentem . mortuos[74] partus ex aceto cocta et pota[75] eicere protinus [76] dicitur.
[77] Cum honore[78] et pityusa simili de causa dicetur[79], quam quidam[80] in tithymali[81] genere umerant. frutex est[82] similis piceae, flore parvo, purpureo. bilem et pituitam per alvum detrahit radix decocti hemina aut seminis lingula [83] in balanis. folia in aceto decocta furfures[84] cutis emendant, mammas quoque mixto[85] rutae decocto[86] et tormina [87] et serpentium ictus[88] et in totum collectiones incipientes .
[89] Resinam supra[90] dictis arboribus gigni docuimus et genera eius[91] et nationes in ratione vini ac postea in,[92] arboribus. summae species duae, sicca et liquida. sicca[93] e pinu et[94] picea[95] fit, liquida terebintho, larice, lentisco, cupresso ; nam et hae[96] ferunt in Asia ac[97] Syria.
[98][99] falluntur qui eandem putant[100] esse e picea atque larice; picea enim pinguem [101] et turis[102] modo sucosam fundit, larix gracilem ac mellei[103] coloris[104], virus[105] redolentem. medici liquida raro utuntur [106] et in ovo fere, e[107] larice propter tussim ulceraque viscerum—nec[108] pinea magnopere in usu[109] —, ceteris non nisi coctis. et coquendi[110] genera satis demonstravimus. [111]
[112] Arborum[113][114] differentia placet terebinthina odoratissima[115] atque[116] levissima, nationum Cypria et Syriaca, utraque mellis Attici colore[117], sed Cypria carnosior crassiorque[118]. in sicco genere quaerunt[119] ut sit candida, pura, perlucida, in omni[120] autem ut montana potius quam campestris, item aquilonia[121] potius quam[122] ab alio vento. resolvitur resina ad vulnerum usus et malagmata oleo[123], in potiones[124] amygdalis amaris.
[125] natura in medendo contrahere vulnera, purgare, discutere collectiones[126]. lenit[127] pectoris vitia[128] terebinthina[129] ; inlinitur[130] eadem[131] calida[132] membrorum[133] doloribus spasticisque[134] —in sole abluitur[135] —et totis corporibus mangonum[136] maxime cura[137] ad gracilitatem[138] emendandam, spatiis ita laxantium cutem per singula membra, capacioraque ciborum facienda corpora .
proximum locum optinet e lentisco. inest ei vis adstringendi[139], movet et ante ceteras urinam. reliquae ventrem emolliunt[140], cruda concocunt, tussim veterem sedant, vulvae onera extrahunt etiam suffitae. privatim adversantur visco, panos et similia cum sebo taurino et melle sanant[141]. palpebras lentiscina commodissime[142] replicat, fractis quoque utilissima et auribus purulentis, item in pruritu genitalium. pinea capitis vulneribus optime medetur.