Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 35, Chapter 12

Text kindly provided by Perseus

De pictura satis[1][2] superque. contexuisse his[3] et plasticen[4] conveniat eiusdem operae[5] terrae.

Fingere ex[6] argilla similitudines[7] Butades[8] Sicyonius figulus primus invenit Corinthi filiae opera, quae capta amore iuvenis, abeunte illo peregre, umbram ex[9] facie[10] eius ad lucernam in pariete lineis circumscripsit, quibus pater eius inpressa[11] argilla typum[12] fecit et cum ceteris fictilibus induratum igni proposuit, eumque servatum in Nymphaeo, donec Mummius Corinthum everterit[13], tradunt.

[14] sunt qui in Samo primos omnium plasticen invenisse Rhoecum et Theodorum tradant[15] multo[16] ante Bacchiadas[17] Corintho pulsos, Damaratum vero ex eadem urbe profugum , qui in Etruria Tarquinium regem populi Romani genuit, comitatos fictores Euchira, Diopum[18], Eugrammum[19]; ab iis[20] Italiae traditam plasticen. Butadis[21] inventum est rubricam addere aut ex rubra[22] creta[23] fingere, primusque personas tegularum extremis imbricibus inposuit, quae[24] inter initia prostypa[25] vocavit; postea idem ectypa[26] fecit. hinc et fastigia[27] templorum orta[28]. propter hunc plastae[29] appellati[30].

Hominis autem imaginem gypso e facie[31] ipsa primus omnium expressit ceraque in eam formam gypsi infusa emendare instituit Lysistratus Sicyonius, frater Lysippi [32], de quo diximus. hic et similitudines[33] reddere instituit;[34] ante eum quam pulcherrimas facere studebant[35]. idem et de signis effigies[36] exprimere invenit, crevitque res in tantum, ut nulla signa statuaeve sine argilla[37] fierent. quo[38] apparet antiquiorem hancfuisse scientiam quam fundendi aeris.

[39] Plastae[40] laudatissimi fuere Damophilus[41] et Gorgasus [42], iidem[43] pictores, qui Cereris[44] aedem[45] Romae ad circum maximum utroque genere artis suae excoluerant[46], versibus inscriptis Graece, quibus significarent[47] ab[48] dextra[49] opera[50] Damophili[51] esse, ab laeva[52] Gorgasi. ante hanc aedem Tuscanica omnia in aedibus fuisse[53] auctor[54] est Varro, et[55] ex hac, cum reficeretur, crustas parietum excisas tabulis marginatis inclusas esse, item signa ex fastigiis dispersa[56].

[57] fecit et Chalcosthenes[58] cruda opera Athenis[59], qui locus ab officina eius Ceramicos appellatur. M. Varro tradit sibi cognitum Romae Possim[60] nomine, a quo facta[61] poma et[62] uvas nemo posset[63] aspectu discernere a veris[64]. idem magnificat Arcesilaum[65], L[66]. Luculli familiarem, cuius proplasmata [67] pluris venire solita artificibus ipsis quam aliorum opera;

[68] ab hoc factam Venerem Genetricem in foro Caesaris et, priusquam absolveretur[69], festinatione[70] dedicandi positam; eidem a Lucullo HS[71] |X???|[72] signum Felicitatis locatum , cui mors utriusque[73] inviderit; Octavio equiti Romano[74] cratera facere volenti exemplar e gypso factum talento[75]. laudat et[76] Pasitelen[77], qui plasticen matrem caelaturae et statuariae scalpturaeque[78] dixit[79] et, cum esset in omnibus iis[80] summus, nihil umquam fecit ante quam[81] finxit.

[82] praeterea elaboratam[83] hanc artem Italiae et maxime Etruriae[84]; Vulcam[85] Veis[86] accitum, cui locaret[87] Tarquinius Priscus lovis effigiem in[88] Capitolio[89] dicandam; fictilem eum[90] fuisse et ideo[91] miniari[92] solitum[93]; fictiles in fastigio templi eius quadrigas [94], de quibus saepe[95] diximus; ab hoc eodem factum Herculem, [96] qui hodieque[97] materiae nomen in urbe retinet. hae[98] enim tum effigies deorum erant lautissimae[99], nec paenitet[100] nos illorum, qui tales eos[101] coluere; aurum enim et argentum ne diis quidem conficiebant.

durant etiam nunc[102] plerisque in locis talia simulacra; fastigia quidem[103] templorum etiam in urbe crebra et municipiis, mira caelatura et arte suique[104] firmitate, sanctiora[105] auro, certe innocentiora[106].

In sacris quidem etiam[107] inter has opes hodie non murrinis crystallinisve[108], sed fictilibus prolibatur simpulis[109], inenarrabili[110][111] Terrae[112] benignitate, si quis[113] singula aestimet, etiam[114] ut[115] omittantur in frugum[116],

[117] vini, pomorum[118], herbarum et[119] fruticum, medicamentorum, metallorum generibus beneficia [120] eius, quae[121] adhuc[122] diximus. neque[123] adsiduitate[124] satiant figlinarum opera, * doliis[125] ad vina excogitatis, ad aquas tubulis[126], ad balineas mammatis[127], ad tecta *imbricibus[128]* coctilibus laterculis fundamentisque[129] aut quae[130] rota fiunt, propter quae[131][132] Numa rex septimum collegium figulorum instituit.

[133] quin et defunctos sese multi fictilibus soliis[134] condi maluere[135], sicut M. Varro[136], Pythagorio[137] modo in myrti[138] et oleae atque populi nigrae foliis[139]. maior pars hominum terrenis utitur vasis. Samia[140] etiam nunc[141] in esculentis[142] laudantur . retinent[143] hanc nobilitatem et Arretium[144] in Italia et calicum[145] tantum Surrentum[146], Hasta[147], Pollentia[148], in Hispania Saguntum, in[149] Asia Pergamum.

habent et Trallis[150] ibi[151] opera sua et in Italia Mutina[152], quoniam et sic gentes[153] nobilitantur et haec quoque per maria, terras[154] ultro citro portantur, insignibus rotae officinis. Erythris[155] in templo hodieque ostenduntur amphorae[156] duae propter tenuitatem consecratae discipuli magistrique certamine, uter tenuiorem humum[157] duceret. Cois ea laus[158] maxima, Hadrianis[159] firmitas , nonnullis circa hoc severitatis[160] quoque exemplis.

[161] Q[162]. Coponium[163] invenimus ambitus damnatum, quia vini amphoram dedisset dono ei, cui suffragi[164] latio erat. atque ut e luxu[165] quoque aliqua[166] contingat auctoritas figlinis: tripatinium [167], inquit Fenestella, appellabatur summa cenarum[168] lautitia; una erat murenarum, altera luporum, tertia mixti[169] piscis, inclinatis iam scilicet moribus, ut tamen eos praeferre Graeciae[170] etiam philosophis possimus, siquidem in Aristotelis heredum auctione septuaginta[171] patinas venisse traditur.

[172] nos[173] cum unam[174] Aesopi[175] tragoediarum histrionis[176] in natura avium diceremus HS C???[177][178] stetisse, non dubito indignatos legentes. at, Hercules, Vitellius in principatu suo |X???|[179] Hs condidit[180] patinam, cui faciendae fornax in campis exaedificata erat, quoniam eo pervenit luxuria, ut etiam fictilia pluris constent quam murrina[181].

[182] propter hanc Mucianus[183] altero consulatu suo in conquestione[184] exprobravit patinarum paludes Vitelli memoriae [185], non illa[186] foediore, cuius veneno Asprenati[187] reo[188] Cassius[189] Severus accusator obiciebat interisse convivas cxxx.

[190] nobilitantur his quoque oppida[191], ut Regium[192] et[193] Cumae[194]. Samia testa Matris deum sacerdotes, qui Galli vocantur, virilitatem amputare[195] nec aliter citra perniciem, M.[196] Caelio credamus, qui linguam sic[197] amputandam obiecit gravi probro[198], tamquam et ipse iam tune eidem Vitellio malediceret. quid[199] non excogitat[200] vita fractis etiam testis utendo, sic ut firmius durent, tunsis[201] calce addita, quae vocant Signina[202]! quo[203] genere[204] etiam pavimenta[205] excogitavit.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation