Diximus et in oriente quidem iuxta oceanum complures ea in necessitate gentes. sunt vero et in septentrione[1] visae nobis Chaucorum[2], qui maiores minoresque appellantur. vasto ibi meatu bis dierum noctiumque singularum intervallis effusus in inmensum agitur oceanus, operiens aeternam[3] rerum naturae controversiam dubiamque [4] terrae [sit[5]] an partem[6] maris.
illic, misera gens, tumulos optinent[7] altos aut[8] tribunalia exstructa manibus ad experimenta altissimi aestus, casis ita inpositis navigantibus similes, cum integant aquae circumdata, naufragis[9] vero, cum recesserint, fugientesque cum mari pisces circa tuguria venantur. non pecudem his habere, non lacte ali, ut finitimis , ne cum feris quidem dimicare contingit omni procul abacto[10] frutice.
ulva et palustri iunco funes nectunt ad praetexenda piscibus retia captumque manibus lutum ventis magis quam sole siccantes terra cibos[11] et[12] rigentia[13] septentrione viscera sua urunt. potus[14] non nisi ex imbre servato scrobibus in vestibulo domus. et hae gentes[15], si vincantur hodie a populo Romano, servire se dicunt! ita est profecto [16]: multis fortuna parcit in poenam[17].
Aliud e silvis miraculum: totam reliquam Germaniam operiunt[18] adduntque frigori umbras, altissimae tamen haud procul supra dictis Chaucis[19] circa duos praecipue[20] lacus. litora ipsa optinent quercus maxima aviditate nascendi, suffossaeque fluctibus aut propulsae flatibus vastas complexu[21] radicum insulas[22] secum auferunt, atque ita libratae[23] stantes navigant, ingentium ramorum armamentis saepe territis classibus nostris, cum velut ex[24] industria fluctibus agerentur in proras[25] stantium noctu, inopesque remedii illae proelium navale adversus arbores inirent.