Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 23, Praefatio

Text kindly provided by Perseus

C. PLINI SECUNDI

NATURALIS HISTORIAE

LIBRI XXIII—XXX

C. PLINI SECUNDI

NATURALIS HISTORIAE

LIBER XXIII

Peracta cerealium in medendo quoque natura est omniumque[1], quae[2] ciborum aut florum odorumve gratia proveniunt supina tellure. non cessit iis[3] Pomona partesque [4] medicas et pendentibus[5] dedit, non contenta protegere arborumque umbra alere quae diximus, immo velut[6] indignata plus auxili inesse his[7], quae longius a caelo abessent quaeque postea coepissent; primum enim homini cibum fuisse inde, et sic[8] inducto[9] caelum spectare, pascique et nunc ex se posse sine frugibus.

ergo, Hercule, artes[10] in primis dedit vitibus, non contenta delicias etiam[11] et odores atque unguenta omphacio et oenanthe ac massari[12], quae suis locis diximus, nobiliter instruxisse. 'Plurimum, inquit, homini[13][14] voluptatis[15] ex me est. ego sucum vini, liquorem olei gigno, ego palmas et poma totque varietates, neque, ut Tellus[16], omnia per labores, aranda tauris[17], terenda areis, deinde saxis, ut quando quantove opere cibi fiant? at ex me parata omnia nec cura laboranda[18], sed sese porrigentia ultro et, si pigeat attingere, etiam cadentia'. certavit ipsa secum plusque utilitatis causa genuit etiam quam voluptatis.

[19][20] Folia vitium et pampini[21] capitis dolores inflammationesque corporum mitigant cum polenta, folia per se ardores stomachi ex aqua frigida, cum farina vero hordei articularios morbos. pampini triti[22] et inpositi tumorem[23] omnem siccant, sucus eorum dysintericis infusus medetur[24]. lacrima vitium, quae veluti cummis[25] est, lepras et lichenas et psoras nitro ante praeparatas sanat. eadem cum oleo saepius pilis inlitis psilotri effectum habet, maximeque[26] quam[27] virides accensae vites exudant, qua et verrucae tolluntur .

[28] pampini sanguinem excreantibus et mulierum a conceptu defectioni diluti potu prosunt. cortex vitium et folia arida vulnerum sanguinem sistunt ipsumque vulnus conglutinant. vitis albae, viridis tusae, suco inpetigines[29] tolluntur. cinis sarmentorum vitium[30] et vinaceorum[31] condylomatis [32] et sedis vitiis medetur ex aceto, item luxatis et ambustis et lienis tumori cum rosaceo et ruta et aceto. item igni sacro ex vino citra oleum aspergitur et intertrigini [33].

[34] et pilos absumit. dant et bibendum cinerem sarmentorum [35] ad lienis[36] remedia aceto conspersum[37] ita, ut bini cyathi in tepida aqua bibantur utque qui biberit in lienem[38] iaceat. claviculae ipsae, quibus repunt vites, tritae ex[39] aqua potae sistunt vomitionum consuetudinem.

[40] cinis vitium cum axungia vetere contra tumores proficit, fistulas purgat, mox et[41] persanat, nervorum[42] dolores frigore ortos[43] contractionesque , contusas vero partes vel[44] cum oleo, carnes excrescentes in ossibus cum aceto et nitro, scorpionum et canum plagas cum oleo. corticis per se cinis conbustis pilos reddit[45].

[46] Omphacium[47] qua fieret ratione incipientis uvae pubertate, in unguentorum loco docuimus. nunc ad[48] medicinam de eo[49] pertinentia indicabimus. sanat ea quae in umore[50] sint[51] ulcera, ut oris, tonsillarum[52], genitalium. oculorum claritati plurimum confert, scabritiae genarum ulceribusque angulorum, nubeculis, ulceribus quacumque[53] in parte manantibus, cicatricibus marcidis, ossibus[54] purulente limosis. mitigatur[55] vehementia eius melle aut passo. prodest et[56] dysintericis, sanguinem[57] excreantibus, anginis.

[58] Omphacio cohaeret oenanthe, quam vites silvestres ferunt[59], dicta nobis[60] in unguenti ratione. laudatissima[61] in Syria, maxime circa Antiochiae et Laodiceae[62] montes et ex alba vite. refrigerat, astringit, vulneribus inspergitur, stomacho[63] inlinitur, utilis urinae, iocineris[64], capitis doloribus[65], dysintericis, coeliacis, cholericis[66], contra fastidia obolo ex aceto pota. siccat manantes[67] capitis eruptiones, efficacissima ad vitia, quae sint[68] in umidis, ideo et oris ulceribus et verendis ac sedi[69] cum melle et croco.

[70] alvum sistit, genarum [71] scabritiem[72] emendat oculorumque lacrimationes, ex vino stomachi dissolutionem, ex aqua frigida pota[73] sanguinis excreationes. cinis eius ad collyria et ad ulcera purganda et[74] paronychia et pterygia probatur. uritur in furno[75], done panis percoquatur[76].—Massaris[77] odoribus tantum gignitur, omniaque ea aviditas humani ingeni nobilitavit rapere festinando.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation