Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 36, Chapter 6

Text kindly provided by Perseus

[1] Haec sint dicta de marmoris[2] scalptoribus summaque claritate artificum, quo[3] in tractatu[4] subit[5] mentem non fuisse tum auctoritatem maculoso[6] marmori. fecere et[7][8] e Thasio[9], Cycladum insularum aequo[10], et e Lesbio[11]; lividius [12]hoc paulo. versicolores quidem[13] maculas et in totum marmorum apparatum etiam Menander, diligentissimus[14] luxuriae interpres[15], primus et[16] raro attigit[17].

[18] columnis demum utebantur in templis[19], nec lautitiae causa—nondum enim ista intellegebantur[20]—, sed quia firmiores aliter statui non poterant. sic est inchoatum Athenis templum Iovis Olympii, ex quo Sulla[21] Capitolinis aedibus advexerat columnas. fuit tamen inter lapidem atque marmor differentia iam et apud Homerum;

[22] dicit enim[23] marmoreo[24] saxo percussum, sed hactenus[25], regias quoque domus[26], cum[27] lautissime[28], praeter aes, aurum, electrum, argentum ebore tantum adornans. primum, ut arbitror, versicolores istas maculas Chiorum lapicidinae[29] ostenderunt, cum exstruerent muros, faceto in[30] id M.[31] Ciceronis sale—omnibus enim ostentabant ut magnificum—: multo, inquit[32], magis mirarer[33], si Tiburtino [34] lapide fecissetis. et, Hercules, non fuisset picturis[35] honos ullus[36], non modo tantus, aliqua[37] marmorum auctoritate.

[38] Secandi[39] in crustas nescio an Cariae[40] fuerit inventum . antiquissima, quod equidem inveniam, Halicarnasi [41] domus Mausoli[42] Proconnesio[43] marmore exculta[44] est latericiis[45] parietibus. is obiit[46] olympiadis CVII[47] anno secundo , urbis Romae CDIII[48].

[49] Primum Romae parietes crusta[50] marmoris operuisse totos[51] domus[52] suae in Caelio monte Cornelius Nepos tradit[53] Mamurram, Formiis[54] natum equitem Romanum[55], praefectum fabrum C. Caesaris in Gallia, ne quid[56] indignitati[57] desit[58], tali auctore inventa re. hic namque est Mamurra[59] Catulli[60] Veroniensis[61] carminibus proscissus, quem[62], ut res est, domus ipsius[63] clarius[64] quam Catullus [65] dixit habere quidquid habuisset Comata Gallia. namque adicit[66] idem Nepos[67] primum[68] totis aedibus nullam nisi e marmore columnam habuisse[69] et omnes[70] solidas e[71] Carystio[72] aut[73] Luniensi[74].

[75] M. Lepidus Q.[76] Catuli in consulatu conlega primus omnium limina ex Numidico[77] marmore in domo posuit magna[78] reprensione. is[79] fuit consul anno urbis DCLXXVI[80]. hoc primum invecti Numidici marmoris vestigium invenio[81], non in columnis tamen[82] crustisve[83], ut supra[84] Carystii, sed[85] in massa ac vilissimo[86] liminum usu. post[87] hunc Lepidum quadriennio[88] L. Lucullus consul[89] fuit, qui nomen, ut ex re apparet[90], Luculleo[91] marmori[92] dedit, admodum delectatus illo, primusque[93] Romam invexit[94], atrum alioqui, cum cetera maculis aut coloribus commendentur.

[95]nascitur autem in Melo[96] insula, solumque paene hoc[97] marmor [98] ab[99] amatore[100] nomen accepit. inter hos primum, ut arbitror, marmoreos parietes habuit scaena M.[101] Scauri, non facile dixerim secto[102] an solidis glaebis polito[103], sicuti est hodie Iovis Tonantis aedis[104] in Capitolio. nondum enim secti[105] marmoris vestigia invenio[106] in Italia.

[107] Sed[108] quisquis primus[109] invenit secare luxuriaque[110] dividere, inportuni ingenii fuit. harena hoc[111] fit et ferro videtur fieri, serra in praetenui linea premente harenas versandoque tractu[112] ipso[113] secante. Aethiopica[114] haec[115] maxime probatur, nam id quoque accessit, ut ab[116] Aethiopia[117] usque peteretur quod secaret[118] marmora, immo vero etiam in Indos, quo margaritas quoque peti severis[119] moribus indignum [120] erat.

haec proxime laudatur; mollior tamen quae Aethiopica, illa nulla scabritie secat, Indica non aeque levat[121], sed combusta[122] ea polientes[123] marmora fricare iubentur . simile et[124] Naxiae[125] vitium est et Coptitidi[126], quae vocatur Aegyptia. haec fuere antiqua genera marmoribus secandis . postea reperta est[127] non minus probanda ex quodam Hadriatici maris vado, aestu[128] nudante, observatione non facili.

[129] iam quidem quacumque harena secare e fluviis[130] omnibus fraus artificum ausa est, quod dispendium admodum pauci intellegunt. crassior[131] enim harena laxioribus segmentis terit et plus erodit marmoris maiusque opus scabritia politurae relinquit[132]; ita sectae attenuantur crustae. rursus Thebaica[133] polituris accommodatur et quae fit[134] e[135] poro lapide aut e pumice.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation