Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 19, Chapter 1

Text kindly provided by Perseus

[1] <1> Seritur sabulosis maxime unoque sulco, nec magis festinat aliud. vere satum aestate vellitur[2], et hanc quoque terrae iniuriam facit. ignoscat tamen aliquis Aegypto serenti, ut Arabiae Indiaeque merces inportet. itane et Galliae censentur hoc reditu? montesque mari oppositos esse non est satis et a latere[3] oceani obstare ipsum, quod vocant inane?

[4] Cadurci, Caleti, Ruteni, Bituriges ultimique[5] hominum existimati Morini[6], immo vero Galliae universae vela texunt, iam quidem et transrhenani hostes, nec pulchriorem aliam vestem eorum feminae novere . qua admonitione succurrit quod M. Varro tradit, in Serranorum[7] familia gentilicium esse feminas lintea[8] veste non uti.

in Germania autem defossae[9] atque sub terra id opus agunt. similiter etiam in Italiae[10] regione[11] Aliana[12] inter Padum[13] Ticinumque amnes, ubi[14] a[15] Saetabi[16] tertia[17] in Europa lino palma; secundam[18] enim in vicino Alianis[19] capessunt Retovina[20] et in Aemilia via Faventina[21]. candore Alianis[22] semper crudis Faventina[23] praeferuntur; Retovinis[24] tenuitas summa densitasque, candor qui[25] Faventinis, sed lanugo nulla, quod apud alios gratiam, apud alios offensionem habet. nervositas filo aequalior paene quam araneis[26] tinnitusque , cum dente libeat experiri. ideo duplex quam ceteris pretium.

[27] <2> Et ab his[28] Hispania citerior[29] habet splendorem[30] lini praecipuum[31] torrentis, in quo politur, natura , qui adluit[32] Tarraconem. et tenuitas mira ibi primum carbasis repertis. non[33] dudum ex eadem Hispania Zoelicum venit in Italiam plagis utilissimum; civitas ea Gall aeciae[34] et oceano propinqua. est sua gloria et Cumano in Campania ad[35] piscium et alitum capturas[36].

eadem et plagis materia—neque enim minores cunctis animalibus insidias quam[37] nobismet ipsis lino tendimus —, sed Cumanae plagae concidunt[38] apro saetas et vel[39] ferri aciem[40] vincunt , vidimusque iam tantae tenuitatis, ut anulum hominis cum epidromis transirent uno portante multitudinem, qua[41] saltus cingerentur. nec id maxime mirum, singula[42] earum stamina centeno quinquageno filo constare, sicut paulo ante Iulio Lupo[43], qui in praefectura Aegypti obiit.

[44] mirentur hoc ignorantes in Aegypti quondam regis, quem[45] Amasim vocant, thorace in Rhodiorum insula Lindi[46] in[47] templo Minervae CCCLXV filis singula fila constare, quod se expertum [48] nuperrime[49] prodidit Mucianus ter cos. parvasque iam reliquias eius superesse hac experientium[50] iniuria.

Italia et Paelignis[51] etiamnum[52] linis[53] honorem habet, sed fullonum tantum in usu. nullum est candidius lanaeve similius, sicut[54] in culcitis praecipuam gloriam Cadurci[55] obtinent . Galliarum hoc et tomenta[56] pariter inventum. Italiae quidem mos etiam nunc durat in appellatione stramenti.

[57] <3> Aegyptio lino minimum firmitatis, plurimum lucri. quattuor ibi genera: Taniticum[58], Pelusiacum[59], Buticum, Tentyriticum regionum nominibus, in quibus nascuntur. superior pars Aegypti in Arabiam vergens gignit fruticem, quem aliqui gossypion vocant, plures xylon[60] et ideo lina inde facta xylina[61]. parvus est similemque[62] barbatae nucis fructum defert, cuius ex interiore bombyce lanugo netur. nec ulla sunt[63] cum candore molliora[64] pexiorave[65]. vestes inde sacerdotibus Aegypti gratissimae.

quartum genus et[66] othoninum [67] appellant. fit e palustri velut harundine, dumtaxat panicula eius. Asia e genista facit lina ad retia praecipue[68] in[69] piscando durantia, frutice madefacto x diebus, Aethiopes Indique e malis, Arabes e curcurbitis[70] in arboribus, ut diximus, genitis[71]. [72]

Apud nos maturitas eius duobus argumentis intellegitur , intumescente semine aut colore flavescente. tum evolsum et in fasciculos manuales colligatum siccatur in sole pendens conversis superne radicibus uno die, mox v aliis contrariis in se[73] fascium[74] cacuminibus, ut semen in medium cadat. inter medicamina huic vis, et in quodam[75] rustico[76] ac praedulci Italiae transpadanae cibo, sed iam pridem[77] sacrorum tantum, gratia.

deinde post[78] messem triticiam[79] virgae ipsae merguntur in aquam solibus tepefactam [80], pondere aliquo depressae; nulli enim levitas maior. maceratas indicio est[81] membrana laxatior, iterumque inversae , ut prius, sole siccantur, mox arefactae in saxo tunduntur[82] stuppario[83] malleo. quod proximum cortici fuit, stuppa appellatur, deterioris lini, lucernarum fere luminibus aptior; et ipsa tamen pectitur ferreis aculeis[84], donec omnis membrana decorticetur,

*corticesque[85] decussi clibanis [86] et furnis[87] praebent usum*[88]. medullae numerosior distinctio[89] candore, mollitia. linumque nere et viris decorum [90]. est* ars depectendi digerendique: iustum e quinquagenis fascium libris quinas denas carminari. iterum deinde in filo politur[91], inlisum crebro silici[92] ex aqua, textumque [93] rursus tunditur clavis, semper iniuria melius.

Inventum iam est etiam quod ignibus non absumeretur . vivum id vocant, ardentesque in focis conviviorum ex eo vidimus mappas sordibus exustis[94] splendescentes [95] igni magis quam[96] possent aquis. regum inde funebres tunicae corporis favillam ab reliquo separant cinere. nascitur in desertis adustisque[97] sole Indiae, ubi non cadunt imbres, inter diras[98] serpentes, adsuescitque vivere ardendo, rarum inventu, difficile textu[99] propter brevitatem[100]. rufus de cetero colos splendescit igni.

[101] cum inventum est, aequat pretia excellentium margaritarum. vocatur autem a[102] Graecis ἀσβέστινον ex argumento naturae[103]. Anaxilaus auctor est linteo[104] eo circumdatam arborem surdis ictibus[105] et qui non exaudiantur caedi. ergo huic lino principatus in toto orbe. proximus byssino, mulierum maxime deliciis circa Elim in Achaia[106] genito; quaternis denariis scripula eius permutata quondam ut auri reperio.

[107] linteorum lanugo, e velis[108] navium maritimarum maxime, in magno usu medicinae est, et cinis spodii[109] vim habet. est et inter papavera genus quoddam, quo candorem lintea praecipuum trahunt.

[110] Temptatum est tingui linum quoque, ut[111] vestium[112] insaniam[113] acciperet[114], in Alexandri Magni primum classibus Indo amne navigantis, cum duces eius ac praefecti certamine [115] quodam variassent insignia[116] navium, stupueruntque litora flatu versicoloria[117] pellente[118] vela[119]. purpureo ad Actium cum M. Antonio[120] Cleopatra venit eodemque fugit[121]. hoc fuit imperatoriae navis insigne.

[122] Postea[123] in theatris tantum[124] umbram fecere, quod primus omnium invenit Q. Catulus, cum Capitolium dedicaret . carbasina deinde vela primus in theatro duxisse traditur Lentulus Spinther Apollinaribus[125] ludis. mox Caesar dictator totum forum Romanum intexit viamque sacram ab domo sua et clivum usque in Capitolium[126], quod munere[127] ipso gladiatorio mirabilius visum tradunt.

[128] deinde et sine ludis Marcellus Octavia Augusti sorore genitus in aedilitate sua, avunculi[129] XI consulatu[130], a[131] kal. Aug. velis forum inumbravit, ut salubrius litigantes consisterent[132], quantum mutati[133]a moribus Catonis censorii, qui sternendum quoque forum muricibus censuerat! vela nuper et[134] colore caeli, stellata, per rudentes iere[135] etiam in amphitheatris principis Neronis. rubent[136] in cavis aedium et muscum ab[137] sole[138] defendunt . cetero mansit candori[139] pertinax gratia.

[140] honor ei iam[141] et Troiano bello. cur enim non et[142] proeliis intersit ut naufragiis? thoracibus[143] lineis paucos tamen pugnasse testis est Homerus. hinc fuisse et navium armamenta apud eundem interpretantur eruditiores, quoniam, cum σπαρτὰ dixit, significaverit[144] sata.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation