[1] Maximum in rebus humanis, non solum inter gemmas, pretium habet adamas[2], diu non nisi regibus et iis[3] admodum paucis cognitus[4]. ita[5] appellabatur[6] auri nodus[7] in metallis repertus perquam raro [comes auri][8] nec nisi in auro nasci videbatur. veteres eum in Aethiopum metallis [9] tantum inveniri[10] existimavere inter delubrum Mercuri[11] et[12] insulam Meroen, dixeruntque[13] non ampliorem cucumis[14] semine aut[15] colore[16] dissimilem inveniri.
[17] nunc primum[18] genera eius sex noscuntur[19]: Indici[20] non in[21] auro nascentis[22] et[23] quadam[24] crystalli cognatione, siquidem et colore tralucido [25] non differt[26] et[27] laterum[28][29] sexangulo[30] levore[31], turbinati[32] in mucronem[33] e[34] duabus contrariis partibus, quo magis miremur , ut si duo turbines latissimis[35] partibus[36] iungantur[37], magnitudine vero etiam abellani[38] nuclei[39]. similis est huic[40] Arabius[41], minor tantum, similiter et nascens. ceteris pallor[42] argenti[43] et in auro[44] non nisi excellentissimo natalis[45].
[46] incudibus [47][48] hi deprehenduntur[49] ita[50] respuentes ictus[51], ut[52] ferrum utrimque[53] dissultet, incudes ipsae[54] etiam exiliant[55]. quippe[56] duritia est inenarrabilis, simulque ignium victrix[57] natura et numquam incalescens, unde[58] et nomen [interpretatione Graeca indomita vis][59] accepit[60]. unum ex iis[61] vocant cenchron , milii[62] magnitudine, alterum Macedonium, in Philippico auro[63] repertum; hic est cucumis[64] semini[65] par.
[66] post hos[67] Cyprius vocatur in Cypro repertus, vergens ad[68] aereum[69] colorem, sed[70] medica vi[71], de qua[72] dicemus, efficacissimus.[73] post[74] hunc siderites[75] ferrei splendoris[76], pondere ante ceteros [77], sed[78] natura dissimilis. namque[79] et ictibus[80] frangi et alio adamante perforari potest, quod et[81] Cyprio evenit, breviterque ut degeneres nominis tantum auctoritatem habent.
[82]Nunc[83] quod totis voluminibus his docere[84] conati sumus de discordia rerum concordiaque, quam antipathian[85] Graeci vocavere[86] ac sympathian[87], non aliter clarius intellegi potest, siquidem illa invicta vis, duarum[88] violentissimarum[89] naturae rerum ferri igniumque[90] contemptrix, hircino rumpitur sanguine , neque[91] aliter quam recenti calidoque[92] macerata et sic quoque[93] multis[94] ictibus, tune etiam praeterquam eximias incudes malleosque ferreos[95] frangens.
[96] cuius hoc[97] invento[98] quove[99] casu[100] repertum? aut quae fuit coniectura experiendi[101] rem inmensi pretii[102] in foedissimo[103] animalium? numinum[104] profecto talis[105] inventio[106] est[107] et hoc munus omne[108], nec[109] quaerenda ratio[110] in ulla[111] parte naturae[112], sed voluntas! cum[113] feliciter contigit rumpere[114], in tam parvas friatur[115] crustas, ut cerni vix possint. expetuntur hae[116] scalptoribus ferroque includuntur, nullam non duritiam ex facili cavantes.
[117]adamas dissidet cum magnete[118] in tantum, ut iuxta positus[119] ferrum non patiatur[120] abstrahi aut, si admotus magnes adprehenderit , rapiat atque auferat[121]. adamas et venena vincit atque[122] inrita facit[123] et lymphationes abigit metusque vanos[124] expellit a[125] mente. ob id[126] quidam eum ananciten[127] vocavere[128]. —Metrodorus[129] Scepsius[130] in eadem Germania[131] Basilia[132] insula nasci, in qua et sucinum, solus[133], quod[134] equidem legerim, dicit[135] et praefert Arabicis. quod[136] esse falsum[137] quis dubitet?