Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 34, Chapter 12

Text kindly provided by Perseus

[1] Est[2] et alterum genus aeruginis, quam vocant scoleca[3], in Cyprio[4] aere trito[5] alumine et sale aut nitro pari pondere cum aceto albo quam acerrimo[6]. non fit hoc nisi aestuosissimis[7] diebus circa canis ortum. teritur autemdone viride[8] fiat contrahatque se vermiculorum specie,[9] unde et nomen. quod vitiatum[10] ut emendetur, II partes quam[11] fuere[12] aceti miscentur[13] urinae[14] pueri inpubis. idem autem[15] in medicamentis et santerna[16] efficit, qua diximus aurum feruminari. usus[17] utriusque qui aeruginis.[18] scolex[19] fit et per se derasus[20] aerario[21] lapidi[22], de quo nunc dicemus.

[23][24] Chalcitim[25] vocant[26], ex quo et[27] ipso aes coquitur. distat a cadmea, quod illa super terrain ex subdialibus[28] petris caeditur, haec ex obrutis, item[29] quod[30] chalcitis friat[31] se[32] statim, mollis nature, ut videatur lanugo concreta. est et alia distinctio, quod chalcitis tria genera continent, aeris et misyos[33] et soreos[34], de quibus singulis dicemus suis locis. [35] habet autem aeris venas oblongas.

probatur mellei coloris, gracili venarum discursu, friabilis[36] nec lapidosa. putant et recentem utiliorem esse, quoniam inveterata sori[37] fiat[38]. vis eius[39] ad excrescentia in ulceribus, sanguinem sistere, gingivas , uvam, tonsillas farina[40] compescere, volvae vitiis in vellere inponi[41]. cum suco vero porri[42] verendorum additur emplastris.

[43] maceratur autem in fictili[44][45] ex aceto, circumlito fimo diebus XL, et colorem croci trahit. tum[46] admixto cadmeae[47] pari pondere medicamentum efficit psoricon [48][49] dictum. quod si II[50] partes chalcitidis tertia[51] cadmeae temperentur, acrius hoc idem fiat[52]; etiamnum[53] vehementius, si aceto[54] quam vino[55] temperetur[56]; tosta[57] vero efficacior fit ad eader omnia.

[58] Sori[59] Aegyptium maxime laudatur, multum superato Cyprio[60] Hispaniensique et Africo, quamquam[61] oculorum curationi quidam utilius putent[62] Cyprium; sed in quacumque natione[63] optimum cui maximum virus[64] olfactu[65], tritumque[66] pinguiter nigrescens et spongiosum. stomacho res contraria in tantum, ut quibusdam olfactum[67] modo vomitiones moveat. et Aegyptium quidem tale[68], alterius nationis[69] contritum splendescit ut[70] misy[71] et[72] est lapidosius. prodest autem et dentium dolori, si[73] contineatur[74] atque colluat, et ulceribus oris[75] gravibus quaeque serpant[76]. uritur[77] carbonibus[78] ut[79] chalcitis[80].

[81] Misy aliqui tradiderunt fieri exusto lapide in scrobibus[82], flore eius luteo miscente[83] se ligni pineae favillae . re vera autem e[84] supra dicto fit lapide, concretum natura discretumque vi[85], optimum in Cypriorum[86][87] officinis[88], cuius notae sunt friati[89] aureae[90] scintillae et, cum teratur, harenosa natura sine[91] terra[92], chalcitidi[93] similis[94]. hoc admiscent qui aurum purgant. utilitas eius infusi cum rosaceo auribus purulentis et in lana[95] inpositi capitis ulceribus. extenuat et scabritias oculorum inveteratas, praecipue utile tonsillis contraque anginas[96] et suppurata[97].

[98] ratio ut XVI drachmae in hemina[99] aceti coquantur addito melle, donee lentescat. sic ad supra dicta utile est. quotiens opus sit molliri[100] vim eius, mel adspergitur. erodit[101] et callum fistularum ex aceto foventium[102] et collyriis[103] additur[104], sistit et sanguinem ulceraque quae serpant quaeve putrescant, absumit [105] et excrescentes[106] carnes. peculiariter virilitatis vitiis[107] utile et feminarum profluvium[108] sistit.

[109] Graeci cognationem aeris nomine fecerunt et atramento sutorio; appellant enim chalcanthon[110]. nec ullius aeque mira[111] natura est. fit in Hispaniae puteis stagnisve[112] id genus aquae habentibus[113]. decoquitur ea admixta dulci pari mensura[114] et in piscinas ligneas funditur. immobilibus[115] super has transtris[116] dependent[117] restes lapillis extentae, quibus adhaerescens limus vitreis acinis imaginem quandam uvae reddit. exemptum ita siccatur diebus XXX. color est caeruleus perquam spectabili[118] nitore, vitrumque[119] esse creditur; diluendo fit atramentum tinguendis coriis.

[120] fit et[121] pluribus modis: genere terrae eo in scrobes[122] cavato, quorum e lateribus destillantes[123] hiberno gelu stirias[124] stalagmian vocant, neque est purius aliud[125]. sed[126] ex eo, candidum colorem sentiente[127] viola[128], lonchoton[129] appellant.

fit et in saxorum catinis pluvia aqua conrivato[130] limo gelante; fit et salis modo flagrantissimo sole admissas dulces aquas cogente. ideo quidam duplici differentia[131] fossile aut facticium appellant, hoc pallidius et quantum colore, tantum bonitate deterius.

[132] probant maxime Cyprium in medicinae usu[133]. sumitur ad pellenda[134] ventris animalia drachmae pondere [135] cum melle. purgat et caput dilutum ac naribus instillatum , item stomachum cum melle aut aqua mulsa sumptum. medetur et oculorum scabritiae[136] dolorique[137] et[138] caligini et oris ulceribus. sistit et sanguinem narium, item haemorroidum[139]. extrahit ossa fracta cum semine hyoscyami[140], suspendit epiphoras penicillo fronti inpositum, efficax et in emplastris ad purganda volnera[141] et excrescentia ulcerum.

[142] tollit et uvas[143], vel si decocto tangantur, cum[144] lini quoque semine superponitur emplastris ad dolores tollendos. quod[145] ex eo candicat, in uno[146] usu[147] praefertur violaceis, ut[148] gravitati[149] aurium per fistulas inspiretur[150][151]. volnera [152] per se inlitum sanat, sed tinguit[153] cicatrices. nuper[154] inventum ursorum[155] in harena et leonum ora spargere[156] illo, tantaque[157] est vis in[158] adstringendo[159], ut non queant mordere.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation