Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 23, Chapter 7

Text kindly provided by Perseus

[1] Pirorum omnium cibus, etiam valentibus onerosus , aegris vini quoque modo negatur. decocta[2] eadem mire salubria et grata, praecipue Crustumina; quaecumque vero cum melle decocta stomachum adiuvant. fiunt[3] cataplasmata e piris[4] ad discutienda corporum vitia, et decocto [5] eorum ad duritias utuntur. ipsa adversantur boletis atque[6] fungis pelluntque[7] pondere et pugnante suco.— Pirum silvestre tardissime maturescit.

[8] conciditur suspensumque siccatur ad sistendam alvum, quod et decoctum eius potu praestat. decocuntur et folia cum pomo ad eosdem usus. pirorum ligni cinis contra fungos[9] etiamnum[10] efficacius proficit.—Mala piraque iumentis portatu[11] mire gravia sunt vel pauca[12]. remedio aiunt[13] esse, si prius edenda dentur aliqua[14] aut utique ostendantur.

[15] Fici sucus lacteus aceti naturam habet, itaque coaguli modo lac contrahit. excipitur ante[16] maturitatem pomi et in umbra siccatur ad aperienda ulcera, cienda menstrua adpositu[17] cum luteo ovi aut potu cum amylo. podagris inlinitur cum farina Graeci[18] feni et aceto. piles quoque detrahit palpebrarumque scabiem emendat, item licbenas et psoras.

[19] alvum solvit. lactis ficulni natura adversatur [20] crabronum vesparumque et similium venenis, privatim scorpionum. idem cum axungia verrucas tollit[21]. folia et[22] quae non maturuere fici[23] strumis inlinuntur omnibusque, quae[24] emollienda[25] sint[26] discutiendave; praestant hoc et per se folia. et alius usus eorum[27] in fricando lichene et alopeciis [28] et[29] quaecumque exulcerari opus sit[30].

[31] et adversus canis morsus ramorum teneri cauliculi cuti inponuntur. iidem cum melle ulceribus, quae ceria[32] vocantur, inlinuntur . extrahunt infracta ossa cum papaveris silvestris foliis; canum rabiosorum morsus folio trito ex aceto restingunt[33]. e nigra fico[34] candidi cauliculi inlinuntur furunculis, muris aranei morsibus[35] cum cera. cinis[36] earum e foliis gangraenis consumendisque quae[37] excrescant[38].

[39] fici[40] maturae urinam cient, alvum solvunt, sudorem mtovent papulasque[41], ob id autumno insalubres[42], quoniam sudantia huius cibi opera corpora perfrigescunt[43]. nec stomacho utiles, set[44] ad breve tempus, et voci contrariae[45] intelleguntur. novissimae salubriores quam primae, medicatae vero numquam. iuvenum vires augent[46], senibus meliorem valitudinem faciunt minusque rugarum. sitim sedant, calorem refrigerant, ob id non negandae in febribus constrictis, quas stegnas vocant [47].

[48] siccae fici stomachum laedunt, gutturi et faucibus magnifice utiles. natura his excalfaciendi. sitim adferint, alvum molliunt, rheumatismis eius et stomacho contrariae, vesicae semper utiles et anhelatoribus[49] ac suspiriosis, item iocinerum[50], renium, lienum vitiis. corpus et vires adiuvant; ob id antea[51] athletae hoc cibo pascebantur—Pythagoras exercitator primus ad carnes eos[52] transtulit—;

[53] recolligentes [54] se a longa valitudine utilissime[55]. item[56] comitialibus[57] et hydropicis omnibusque[58], quae maturanda aut[59] discutienda sint[60], inponuntur, efficacius calce aut nitro aut iri[61] admixta[62]. coctae[63] cum hysopo pectus purgant, pituitam, tussim veterem , cum vino autem sedem[64] et tumores[65] maxillarum. ad[66] furunculos, panos, parotidas decoctae inlinuntur. utile et[67] decocto[68] fovere earum, femiinasque[69] decocto[70] eodem cum[71] faeno[72] Graeco.

[73] utiles sunt et pleuriticis[74] ac[75] peripneumonicis [76][77], cum ruta coctae torminibus[78]. prosunt tibiarum ulceribus cum aeris flore, et parotidi[79], pterygiis[80] cum punico malo, ambustis, pernionibus cum cera, hydropicis coctae in[81] vino et cum[82] absinthio[83] et farina[84] hordeacia. nitro addito manducatae alvum solvunt. scorpionum[85] ictibus cum[86] sale tritae inlinuntur. carbunculos extrahunt in vino coctae et inpositae. carcinomati[87], si sine ulcere sit[88], quam pinguissimam ficum inponi paene singulare remedium est, item phagedaenae.

[89] cinis non ex alia arbore acrior. purgat [90], conglutinat, replet[91], adstringit[92]. bibitur et ad discutiendum sanguinem concretum, item percussis, praecipitatis , ruptis, convulsis[93] cineris[94] cyathus in[95] singulis aquae et olei. datur tetanicis et spasticis[96], item potus vel infusus coeliacis et dysintericis. et si quis eo cum oleo perunguatur , excalfacit. idem[97] cum cera et rosaceo subactus ambustis[98] cicatricem tenuissimam obducit. lusciosos ex oleo inlitus[99] emendat dentiumque vitia crebro fricatu. produnt etiam,

[100] si quis inclinata arbore supino ore aliquem nodum[101] eius morsu abstulerit nullo vidente atque cum aluta inligatum licio e[102] collo suspenderit, strumas et parotidas discuti[103]. cortex tritus cum oleo ventris ulcera[104] sanat. crudae[105] grossi verrucas[106], thymos[107] nitro, farina additis tollunt. spodi vicem exhibet fruticum a radice exeuntium cinis. bis lotus[108] adiecto psimithio[109] digeritur[110] in pastillos ad ulcera oculorum et scabritiam[111].

[112] Caprificus etiamnum[113] multo efficacior fico; * surculo [114] quoque eius lacte[115] coagulatur in caseo[116]. *lactis minus habet[117] *; exceptum id coactumque[118] in duritiam suavitaten carnibus[119] adfert fricatu. dilutum[120] aceto miscetur exulceratoriis medicamentis. alvum solvit, vulvam cum amylo aperit, menses[121] ciet cum luteo ovi. podagricis cum farina Graeci feni inlinitur. lepras, psoras, lichenas, lentigines expurgat, item venenatorum ictus et canis morsus.

[122] dentium quoque dolori hic sucus adpositus in lana prodest aut in cava[123] eorum additus. cauliculi et folia admixto ervo contra marinorum venena prosunt; adicitur et vinum. bubulas carnes additi caules magno ligni conpendio percoquunt . grossi[124] inlitae[125] strumas et omnem[126] collectionem emolliunt et discutiunt; aliquatenus et folia. quae mollissima sunt[127] ex iis[128], cum aceto ulcera manantia et[129] epinyctidas, furfures sanant.

[130] cum melle foliis ceria[131] sanant[132] et canis morsus recentes, cum vino phagedaenas[133] ; cum papaveris foliis ossa extrahunt. grossi[134] caprifici inflammationes[135] discutiunt [136] suffitu—resistunt et sanguini taurino poto et psimithio[137] et lacti coagulato potae—, item[138] in aqua decoctae atque inlitae parotidas[139]. cauliculi aut grossi eius quam minutissimae ad scorpionum ictus e vino bibuntur.

[140] lac quoque instillatur plagae et folia inponuntur, item adversus murem araneum. cauliculorum cinis uvam faucium sedat, arboris ipsius cinis ex melle rhagadia[141], radix defervefacta in vino dentium dolores. hiberna caprificus[142] in aceto cocta et trita inpetigines tollit. inlinuntur ramenta e ramo[143] sine cortice quam minutissima ad scobis modum.

[144] caprifico quoque medicinae unius miraculum additur: corticem[145] eius intumescentem[146] puer impubis si[147] defracto ramo[148] detrahat dentibus[149], medullam ipsam adalligatam ante solis ortum prohibere strumas. caprificus tauros quamlibet feroces collo eorum circumdata in tantum mirabili . natura[150] conpescit, ut inmobiles praestet.

[151] Herbam quoque[152] Graeci erinon[153] vocant, reddendam[154] in hoc loco propter gentilitatem. palmum alta est, cauliculis quinis fere, ocimi similitudine; flos candidus[155], semen nigrum, parvum. tritum cum Attico melle oculorum epiphoris medetur. suci instillatio[156] —decerpta enim[157] manat lacte[158] multo dulci[159] herba—perquam utilis aurium dolori nitri exiguo addito. folia resistunt venenis.

[160] Pruni[161] folia decocta[162] tonsillis, gingivis, uvae prosunt [163], in vino decocta[164] et vehementius[165], subinde conluto ore[166]. ipsa pruna alvum molliunt, stomacho non[167] utilissima, sed brevi momento.

Utiliora persica sucusque eorum[168], etiam[169] in vino aut in aceto[170] expressus. neque[171] alius eis[172] pomis innocentior cibus; nusquam minus odoris, suci plus, qui tamen sitim[173] stimulet..... folia eius trita inlita haemorrhagian[174] sistunt. nuclei[175] persicorum cum oleo et aceto capitis doloribus inlinuntur.

[176] Silvestrium quidem prunorum bacae, vel e radice cortex, in vino austero si decoquantur[177] ita, ut tries ex hemina supersit, alvum sistunt et tormina. satis est singulos cyathos decocti sumi[178].— Et in his[179] et sativis prunis est limus arborum, quem Graeci lichena appellant rhagadiis[180] et condylomatis mire utilis.

Mora, in Aegypto et Cypro sui generis, ut diximus , largo suco abundant summo cortice desquamato;[181] altior[182] plaga sicca est[183] mirabili natura. sucus adversatur[184] venenis serpentium, prodest dysintericis, discutit panos omnesque collectiones, vulnera conglutinat, capitis dolores sedat, item aurium. splenicis[185] ibitur atque inlinitur et contra perfrictiones.

[186] celerrime teredinem sentit. neque[187] apud nos suco minor usus: adversatur aconito[188] et araneis in vino potus; alvum solvit, pituitas taeniasque[189] et similia ventris animalia extrahit. hoc idem praestat et cortex tritus. folia tingunt capillum cum fici[190] nigrae et vitis cortice ve[191] simul coctis aqua caelesti. pomi ipsius sucus alvum solvit protinus. ipsa poma ad praesens stomacho utilia[192], refrigerant, sitim faciunt; si non superveniat alius cibus, intumescunt[193]. ex inmaturis sucus sistit alvum, veluti animalis alicuius in hac arbore observandis miraculis quae in natura eius diximus. [194]

[195] Fit ex pomo panchrestos stomatice, eadem ar- teriace appellata, hoc modo: sextarii III suci e[196] pomo leni vapore ad crassitudinem mellis rediguntur; post additur[197] omphacii[198] aridi pondus $X$ II aut murrae $X$ I, croci $X$ I; haec simul trita miscentur decocto[199]. neque est aliud oris, arteriae, uvae[200], stomachi iucundius remedium. fit et alio modo[201] : suci[202] sextarii II, mellis Attici sextarius decoquuntur ut supra diximus.

[203] Mira sunt praeterea quae produntur: prima[204] germinatione , priusquam in[205] folia exeant, sinistra decerpi[206] futura poma[207]. ricinos[208] Graeci vocant. hi terram si non attigere[209], sanguinem sistunt adalligati[210], sive ex vulnere fluat sive ore ive naribus sive haemorrhoidis[211]. ad hoc servantur repositi .

[212] idem praestare[213] et ramus dicitur luna plena defractus incipiens fructum habere, si terram non[214] adtigerit, privatim mulieribus adalligatus[215] lacerto contra abundantiam mensum. hoc et quocumque tempore ab ipsis decerptum ita, ut terram non adtingat[216], adalligatumque existimant praestare. folia mori trita aut arida decocta serpentium ictibus inponuntur ; aeque[217] potu proficitur. scorpionibus adversatur e radice corticis[218] sucus ex vino aut posca potus. reddenda est et antiquorum conpositio.

[219] sucum[220] expressum pomi maturi inmaturique mixtum coquebant vase aereo ad mellis crassitudinem. aliqui murra adiecta et cupresso praeduratum[221]in vaso sole[222] torrebant, permiscentes spatha[223] ter die. haec erat stomatice, qua[224] et vulnera ad cicatricem perducebant[225]. alia ratio suci[226] : siccato exprimebant pomo, multum sapori opsoniorum[227] conferentem[228], in medicina vero contra nomas et pectoris pituitas et[229] ubicumque opus esset adstringi viscera. dentes quoque conluebant eo.

tertium genus suci foliis et radice decoctis ad ambusta ex oleo inlinenda. inponuntur et folia per se. radix per messes[230] incisa sucum dat[231] aptissimum dentiun dolori collectionibusque et suppurationibus. alvum purgat. folia mori in urina madefacta[232] pilum coriis detrahunt.

[233] Cerasia alvum molliunt, stomacho inutilia; eadem siccata alvum sistunt, urinam cient. invenio apud auctores[234], si quis matutino roscida cum suis nucleis devoret , in tantum levari alvum, ut pedes morbo liberentur.

Mespila[235] exceptis setaniis, quae malo propiorem[236] vim habent, reliqua adstringunt stomachum sistuntque alvum . item sorba sicca, nam recentia[237] stomacho et alvo citae prosunt.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation