Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 6, Chapter 29

Text kindly provided by Perseus

[1] Trogodytico vero |XI|.LXXXVII[2].D p. Ptolemaida[3] usque; Agrippa |XVII|[4].XXXII[5] sine differentia laterum. plerique latitudinem CCCCLXXV[6] prodiderunt, faucesque[7] hiberno orienti obversas[8] alii IIII[9], alii VII[10]. D, alii XII[11] patere.

Situs autem ita[12] se habet: a sinu Laeanitico[13] alter sinus quem Arabes[14] Aean[15] vocant, in quo[16] Heroon oppidum est. fuit et Cambysu inter Nelos et Marchadas[17], deductis eo aegris exercitus. gens Tyro[18], Daneon portus, ex quo navigabilem alveum perducere in Nilum, qua parte ad Delta dictum decurrit[19], LXII. D[20] intervallo quod inter flumen [21] et Rubrum mare interest, primus[22] omnium Sesostris[23] Aegypti rex cogitavit, mox Darius Persarum, deinde Ptolemaeus sequens, qui[24] et duxit fossam latitudine pedum C, altitudine XXX[25], in longitudinem XXXVII[26]. D p. usque ad Fontes Amaros;

ultra deterruit inundationis metus, excelsiore tribus cubitis Rubro mari[27] conperto quam terra Aegypti. aliqui non eam adferunt causam, sed ne inmisso mari corrumperetur[28] aqua[29] Nili, quae sola potus praebet. nihilo minus iter totum terreno[30] frequentatur a mari Aegyptio, quod est triplex; unum a Pelusio per harenas, in quo, nisi calami defixi regant, via non reperitur, subinde aura[31] vestigia operiente;

alterum[32] ultra Casium[33] montem, quod a LX p. redit in Pelusiacam viam — accolunt Arabes Autaei —[34]; tertium a Gerrho[35], quod Agipsum[36] vocant, per eosdem Arabas[37]LX propius, sed asperum montibus et inops aquarum. eae[38] omnes viae Arsinoen ducunt, conditam sororis nomine in sinu Carandra[39] a Ptolemaeo Philadelpho, qui primus Trogodyticen excussit; amnem[40] qui Arsinoen praefluit Ptolemaeum appellavit.

[41] mox oppidum parvum est Aenum[42] — alii pro hoc Philoterias[43] scribunt —, deinde sunt Asaraei[44], ex Trogodytarum conubiis Arabes feri, insulae Sapirine[45], Scytala[46], mox deserta ad Myos Hormon, ubi fons Tatnos[47], mons Aeas[48], insula lambe[49], portus multi, Berenice[50] oppidum, matris Philadelphi nomine, ad quod iter a Copto[51] diximus[52], Arabes Autaei et Gebadaei[53].

[54] Trogodytice, quam prisci Midoen[55], alii Midioen[56] dixere, mons Pentedactylos , insulae Stenae Dirae[57] aliquot, Halonesi[58] non pauciores, Cardamine, Topazos, quae gemmae nomen dedit. sinus insulis refertus: ex his quae Mareu[59] vocantur, aquosae , quae Eratonos[60], sitientes; regum hi[61] praefecti fuere. introrsus Candaei[62], quos Ophiophagos vocant, serpentibus vesci adsueti; neque alia regio fertilior est earum[63].

[64] Iuba, qui videtur diligentissime persecutus haec, omisit in hoc tractu — nisi[65] exemplarium vitium est — Berenicen alteram, quae Panchrysos[66] cognominata est, et tertiam, quae Epi Dires, insignem loco: est enim sita in cervice longe procurrente, ubi fauces Rubri maris VII.D[67] p. ab Arabia distant. insula[68] ibi Citis[69], topazum[70] ferens et ipsa.

[71] ultra silvae[72], ubi Ptolemais, a Philadelpho condita ad venatus elephantorum, ob id Epi Theras[73] cognominata, iuxta lacum Monoleum. haec est regio secundo volumine a nobis [74] significata, in qua[75] XLV diebus ante solstitium totidemque postea hora sexta consumuntur umbrae et in meridiem reliquis horis cadunt, ceteris diebus in septentrionem, cum in Berenice quam primam posuimus[76] ipso die solstitii sexta [77] hora umbrae in totum absumantur nihilque adnotetur aliud novi, DCII[78] p. intervallo a Ptolemaide: res ingentis exempli locusque subtilitatis inmensae, mundo ibi deprehenso [79], cum indubitata ratione umbrarum Eratosthenes mensuram terrae prodere inde conceperit[80].

[81] hine Azanium mare, promunturium[82] quod aliqui Hippalum[83] scripsere, lacus Mandalum[84], insula Colocasitis[85] et in alto multae, in quibus testudo plurima. oppidum Sace[86], insula Daphnidis, oppidum Aduliton; Aegyptiorum hoc servi profugi a dominis condidere.

[87] maximum hic emporium Trogodytarum, etiam Aethiopum; abest a Ptolemaide V[88] dierum navigatione. deferunt plurimum ebur, rhinocerotum cornua, hippopotamiorum coria, chelium[89] testudinum, sphingia[90], mancipia[91]. supra Aethiopas Aroteras insulae quae Aliaeu[92] vocantur, item Bacchias et Antibacchias et Stratioton[93]. hinc in ora Aethiopiae sinus incognitus, quod miremur[94], cum ulteriora mercatores scrutentur, promunturium in quo fons Cucios[95], expetitus navigantibus;

ultra Isidis portus, decem dierum remigio ab oppido Adulitarum distans; in eum Trogodytis myrra confertur. insulae ante portum duae Pseudopylae[96] vocantur, interiores[97] totidem Pylae; in altera stelae[98] lapideae litteris ignotis. ultra sinus Avalitu[99], dein[100] insula Diodori[101] et aliae[102] desertae, per continentem quoque deserta, oppidum Gaza[103], promunturium et portus Mossylites[104], quo cinnamum[105] devehitur. hucusque Sesostris[106] exercitum duxit. aliqui unum Aethiopiae oppidum ultra ponunt in litore Baragaza[107].

[108] A Mossylico[109] promunturio Atlanticum mare incipere vult Iuba praeter Mauretanias suas Gadis usque navigandum coro, cuius tota sententia hoc in loco subtrahenda non est. a promunturio Indorum[110] quod vocetur Lepte Acra[111], ab aliis Drepanum[112], proponit recto cursu praeter Exustam[113]ad[114] Malichu[115] insulam[116]XV p. esse, inde ad locum quem vocant Sceneos[117]CCXXV p., inde ad insulas[118] Adanu CL:

[119]sic fieri ad apertum mare |XVIII|.LXXV p. reliqui omnes propter ardorem solis navigari posse non putaverunt. quin et commercia ipsa infestant ex insulis Arabes, Ascitae appellati, quoniam bubulos utres binos[120] insternentes[121] ponte piraticam exercent sagittis venenatis. gentes Trogodytarum idem[122] Iuba tradit Therothoas[123] a venatu dictos, mirae velocitatis, sicut Ichthyophagos, natantes ceu maris animalia , Bangenos[124], Zangenas[125], Thalibas[126], Saxinas[127], Sirechas[128], Daremas[129], Domazenes[130].

quin et accolas Nili a Syene non Aethiopum populos, sed Arabum esse dicit usque Meroen; Solis quoque oppidum, quod non procul Memphi in Aegypti situ diximus, Arabas conditores habere. sunt[131] qui [132] et ulteriorem ripam Aethiopiae auferant adnectantque [133]Africae. [ripas autem incoluere[134] propter aquam.] nos relicto cuique intellegendi arbitrio oppida quo traduntur [135]ordine utrimque ponemus a Syene.

[136] Et[137] prius Arabiae latere gens Catadupi[138], deinde Syenitae, oppida Tacompson, quam quidam appellarunt Thaticen[139], Aramum[140], Sesamos[141], Andura[142], Nasarduma[143], Aindoma[144] Come cum[145] Arabeta et Boggia[146], Leupitorga[147], Tantarene[148], Emeae[149], Chindita, Noa, Goploa[150], Gistate[151], Megadale[152], Premni[153], Nups[154], Direa[155], Patigga[156], Bacata[157], Dumana, Radata[158], in quo felis[159] aurea pro deo colebatur, Boron[160], in mediterraneo Mallo[161] proximum Meroae[162].

[163] sic prodidit[164] Bion. Iuba aliter: oppidum munitum[165] Megatichos[166] inter Aegyptum et Aethiopiam , quod Arabes Mirsion[167] vocaverunt, dein Tacompson, Aramum, Sesamum[168], Pide[169], Mamuda[170], Orambim[171] iuxta[172] bituminis fontem, Amodata[173], Prosda, Parenta, Mania[174], Tessata[175], Gallas[176], Zoton, Grau[177] Comen, Emeum, Pidibotas[178], Aendondacometas[179] cometas, Nomadas[180] in tabernaculis viventes, Cistaepen[181], Magadalen[182], Parvam[183] Primin, Nups[184], Direlin[185], Patingan[186], Breves, Magasneos[187], Egasmala[188], Cramda[189], Denna[190], Cadeum, Atthena[191], Batta[192], Alanam[193], Macua[194], Scammos[195], Goram[196] in insula, ab iis Abale[197], Androgalim, Serem[198], Mallos, Agocem[199].

Ex Africae latere tradita sunt eodem nomine Tacompsos altera sive pars[200] prioris, Mogore[201], Saea[202], Aedosa[203], Penariae[204], Primis[205], Magassa[206], Buma[207], Linthuma[208], Spintum, Sidop[209], Censoe[210], Pindicitor[211], Acug[212], Orsum[213], Suara[214], Maumarum, Vrbim, Mulon[215], quod oppidum Graeci Hypaton[216] vocarunt, Pagoarca[217], Zamnes, unde elephanti incipiant, Mambli, Berressa, Coetum[218]. fuit[219] quondam et Epis oppidum contra Meroen, antequam Bion[220] scriberet deletum.

[221]Haec sunt prodita usque Meroen, ex quibus hoc tempore nullum prope utroque latere exstat[222]. certe solitudines nuper renuntiavere principi Neroni missi ab eo milites praetoriani cum tribuno ad explorandum, inter reliqua bella et Aethiopicum cogitanti. intravere autem et eo arma Romana Divi Augusti temporibus duce P.Petronio, et ipso equestris ordinis praefecto Aegypti[223]. is oppida[224][225] expugnavit, quae sola invenimus quo[226] dicemus ordine, Pselcin[227], Primi[228], Bocchin[229], Forum[230] Cambusis[231], Attenam[232], Stadissim [233], ubi Nilus praecipitans se fragore auditum accolis aufert.

diripuit et Napata[234]. longissime autem a Syene progressus est DCCCLXX[235] p. nec tamen arma[236] Romana ibi solitudinem fecerunt: Aegyptiorum bellis attrita est Aethiopia vicissim imperitando serviendoque, clara et potens etiam usque ad Troiana bella Memnone regnante. et[237] Syriae imperitasse eam nostroque litori[238] aetate regis Cephei patet Andromedae fabulis.

[239]Simili modo et de mensura eius varia prodidere, primus Dalion ultra Meroen[240] longe subvectus, mox Aristocreon et Bion[241] et Basilis, Simonides minor etiam quinquennio in Meroe moratus, cum de Aethiopia scriberet. nam[242] Timosthenes, classium Philadelphi praefectus, sine mensura dierum LX a Syene[243] Meroen iter prodidit[244], Eratosthenes DCXXV, Artemidorus DC, Sebosus ab Aegypti extremis |XVI|[245].LXXV[246], unde proxime dicti |XII|[247].L???. verum omnis haec finita nuper disputatio est,

quoniam a Syene DCCCC[248].LXXV[249] Neronis exploratores renuntiavere his modis: a Syene Hieran sycaminon LIII[250] p[251]., inde Tama LXXII[252] regione[253] Euonymiton Aethiopum, Primi[254]CXX, Acinam LXIIII[255], Pitaram[256]XXV[257], Tergedum[258]CVI[259]. insulam Gagauden esse in medio eo[260] tractu; inde primum visas aves psittacos et ab altera, quae vocetur Artigula[261], animal sphingion[262], a Tergedo[263] cynocephalos[264]. inde Nabata[265]LXXX; oppidum id parvum inter praedicta solum. ab eo ad insulam Meroen CCCLX.

herbas circa Meroen demum viridiores, silvarumque [266] aliquid apparuisse et rhinocerotum elephantorumque vestigia. ipsum oppidum Meroen ab introitu insulae abesse LXX p., iuxtaque aliam insulam Tadu[267] dextro subeuntibus alveo, quae portum faceret.

aedificia oppidi pauca; regnare feminam Candacen[268], quod nomen multis iam annis ad reginas transiit[269]; delubrum Hammonis et[270] ibi religiosum et toto tractu sacella. cetero cum potirentur[271] rerum Aethiopes, insula ea magnae claritatis fuit. tradunt arma- [272] torum CCL dare solitam, artificum[273]III[274].alii[275] reges Aethiopum [276] XLV esse hodie traduntur.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation