Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 18, Chapter 30

Text kindly provided by Perseus

[1] Messis ipsius ratio varia.Galliarum[2] latifundis valli praegrandes, dentibus in margine insertis[3], duabus rotis per segetem inpelluntur, iumento in contrarium iuncto; ita dereptae[4] in vallum cadunt spicae. stipulae alibi mediae[5] falce praeciduntur, atque inter duas mergites[6] spica destringitur [7]. alibi ab radice caeduntur[8], alibi cum radice velluntur[9], quique id faciunt, proscindi ab se obiter agrum interpretantur, cum extrahant sucum.

differentia haec: ubi stipula domos contegunt, quam longissimam servant; ubi feni inopia[10], e stramento paleam quaerunt. panici culmo non tegunt, milii culmum fere inurunt, hordei stipulam bubus gratissimam servant. panicum et milium singillatimi pectine manuali legunt Galliae.

[11]Messis[12] ipsa alibi tribulis in area[13],alibi equarum gressibus [14] exteritur, alibi perticis flagellatur. triticum quo serius metitur, copiosius invenitur; quo celerius vero, hoc[15] speciosius ac robustius. lex aptissima[16]: antequam granum indurescat et cum iam traxerit colorem; oracullum vero: biduo celerius messem facere potius quam biduo[17] serius[18]. siliginis et tritici eadem[19] ratio in area horreoque. far, quia difficulter excutitur, convenit cum palea sua condi, et stipula tantum et aristis liberatur. palea plures gentium pro feno utuntur.

[20] melior ea[21], quo tenuior minutiorque et pulveri propior; ideo optima[22] e milio, proxima ex hordeo, pessima ex tritico, praeterquam iumentis opere laborantibus. culmum saxosis locis, cum inaruit, baculo frangunt substraturi[23] animalibus[24]. si palea defecit[25], et culmus teritur. ratio haec:

[26] maturius desectus, muria dura sparsus[27] , dein siccatus[28] in manipulos convolvitur atque ita pro feno bubus datur. sunt qui accendant in arvo et stipulas, magno Vergili praeconio. summa autem eius ratio, ut herbarum semen exurant. ritus diversos [29] magnitudo facit messium et caritas[30] operarum[31].

[32] Conexa est ratio frumenti servandi.horrea operose[33] tripedali[34] crassitudine parietis[35] laterici[36] exaedificari[37] iubent aliqui, praeterea superne impleri nec adflatus admittere aut fenestras habere ullas; alii[38] ab exortu tantum aestivo aut septentrione, eaque sine calce construi, quoniam sit frumento inimicissima; nam quae de amurca praeciperentur[39][40] indicavimus.

[41] alibi contra suspendunt granaria lignea co- 302 lumnis et perflari undique malunt, atque etiam a[42] fundo. alii omnino pendente[43] tabulato extenuari granum arbitrantur et, si tegulis[44] subiaceat, confervescere. multi ventilare[45] quoque vetant; curculionem enim non descendere infra quattuor digitos, nec amplius periclitari.

[46] Columella et favonium ventum confecto[47] frumento praedicit[48], quod miror equidem, siccissimum alioqui. sunt qui rubeta rana[49] in limine horrei pede e longioribus suspensa[50] invehere iubeant. nobis referre plurimum tempestivitas condendi videbitur. nam si parum tostum atque robustum collectum sit aut calidum conditum, vitia[51] innasci necesse est.

[52]Diuturnitatis causae plures: aut in ipsius grani corio, cum est numerosius, ut[53] milio, aut suci pinguedine, qui pro umore sufficiat[54] tantum, ut sesimae, aut amaritudine, ut lupino et cicerculis[55]. in tritico maxime nascuntur animalia , quoniam spissitate sua concalescit et furfure crasso vestitur[56]. tenuior hordeo palea, exilis et legumini; ideo non generant. faba crassioribus tunicis operitur; ob hoc effervescit.

[57] quidam ipsum triticum diuturnitatis gratia adspergunt amurca, mille modios quadrantali, alii Chalcidica aut Carica creta aut etiam absinthio. est et Olynthi ac Cerinthi[58] Euboeae terra, quae corrumpi non sinat.

nec fere condita in spica laeduntur, utilissime tamen[59] servantur in scrobibus, quos siros vocant, ut in Cappadocia ac Threcia[60] et Hispania, Africa[61], et ante omnia ut sicco solo fiant curatur[62], mox ut palea[63] substernantur; praeterea cum spica[64] sua conduntur ita frumenta. si nullus spiritus penetret , certum est nihil maleficum nasci.

[65] Varro auctor est,sic conditum triticum durare annis L, milium vero C, fabam et legumina in oleariis cadis oblita cinere longo tempore servari. idem[66] fabam[67] a Pyrrhi regis aetate ins quodam specu Ambraciae usque ad piraticum Pompei Magni bellum durasse annis circiter cCXX[68].

[69] ciceri tantum nullae bestiolae in horreis innascuntur. sunt qui urceis cinere[70] substratis et inlitis[71], acetum habentibus, leguminum acervos superingerant, ita non nasci maleficia[72] credentes, alii[73]qui in salsamentariis cadis gypso inlinant[74], alii qui[75] lentem aceto laserpiciato[76] respergant siccatamque oleo unguant [77]. sed brevissima observatio, quod vitiis carere velis, interlunio legere. quare plurimum refert, condere quis malit an vendere. crescente enim luna frumenta grandescunt .

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation