Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 13, Chapter 1

Text kindly provided by Perseus

[1] quis primus invenerit non traditur[2]. Iliacis temporibus non erant, nec ture supplicabatur: cedri tantum et citri[3], suorum fruticum, et[4] in sacris fumo convolutum nidorem verius quam odorem[5] noverant, iam rosae suco reperto; nominatur enim hic[6] quoque in[7] olei laude.

[8] unguentum Persarum gentis esse debet[9]. illi madent eo[10] et accersita[11] commendatione inluvie natum[12] virus extingunt. primum, quod equidem inveniam, castris Darii[13] regis expugnatis in reliquo eius apparatu Alexander cepit[14] scrinium unguentorum. postea voluptas[15] eius[16] a nostris quoque inter lautissima[17] atque etiam honestissima vitae bona[18] a imissa est, honosque et ad[19] defunctos pertinere coepit. quapropter plura de eo dicemus. quae ex[20] his non erunt fruticum, ad praesens nominibus tantum indicabuntur, natura[21] vero eorum suis reddetur locis[22].

Vnguentis cognomina dedere aliis patriae, aliis suci, aliis arbores, aliis causae, primumque id scire convenit , mutatam auctoritatem[23] et saepius[24] transisse[25] gloriam. laudatissimum fuit antiquitus in Delo insula, postea Mendesium . nec mixtura et compositione tantum hoc accidit, sed iidem suci varie[26] alioi atque alibi[27] praevaluere aut degeneravere .

[28] irinum Corinthi[29] diu maxime placuit, postea Cyzici[30], simili modo rhodinum Phaseli, quam gloriam abstulere Neapolis, Capua, Praeneste[31]. crocinum [in] Solis Ciliciae diu maxime laudatum est[32], mox Rhodi, oenanthinum in Cypro[33], post[34] Adramytteo[35], amaracinum[36] in Coo, postea[37] eodem[38] loco praelatum est melinum, cyprinum in Cypro, deinde in Aegypto, ubi Mendesiam et metopium subito gratius factum est.

mox haec abstulit Phoenice[39] et cyprini laudem Aegypto reliquit[40]. Panathenaicum suum[41] Athenae perseveranter optinuere. fuerat et pardalium in Tarso, cuius etiam conpositio et mixtura oblitterata est. narcissinum[42] quoque ex[43] flore narcisso desiit[44] conponi.

[45] ratio faciendi duplex[46], sucus et corpus: ille olei generibus fere constat, hoc odorum; haec stymmata[47] vocant, illa hedysmata[48]. tertius inter haec est colos multis neglectus; huius causa adduntur cinnabaris et anchusa[49]. sal adspersus olei naturam coercet. quibus anchusa [50] adiecta est, sal non additur. resina aut cummis adiciuntur ad continendum odorem in corpore; celerrime is evanescit atque defluit, si non sunt[51] haec addita.

[52] unguentorum expeditissimum fuit primumque, ut verisimile est, e bryo[53] et balanino oleo, de quibus supra diximus[54] et[55] increvit[56] deinde Mendesium[57] balanino, resina, murra[58], magisque etiamnum[59] metopium[60]. oleum hoc est amygdalis amaris expressum in Aegypto, cui addidere omphacium, cardamomum, iuncum, calamum, mel, vinum, murram, semen balsami, galbanum, resinam terebinthinam.

[61] e vilissimis quidem hodieque est— ob id creditum et id e[62] vetustissimis esse — quod[63] constat oleo myrteo, calamo, cupresso[64], cypro, lentisco, mali granati[65] cortice. sed divulgata[66] maxime unguenta crediderim rosa[67], quae plurima ubique gignitur. itaque simplicissima rhodini mixtura diu fuit additis[68] omphacio, fore rosae, crocino, cinnabari, calamo, melle, iunco, salis flore aut anchusa[69], vino.

[70]similis ratio[71] et in crocino additis cinnabari, anchusa, vino. similis et in sampsuchino[72] admixtis omphacio, calamo. optimum hoc in Cypro, Mytilenis, ubi plurima sampsuchus[73]. miscentur et viliora genera olei[74] e[75] myrto, lauru[76], quibus additur sampsuchum[77], lilium[78], faenum Graecum[79], murra[80], casia[81], nardum[82], iuncus, cinnamomum.

[83] e[84] malis quoque cotoneis et strutheis[85] fit oleum, ut dicemus[86], melinum, quod in unguenta[87] transit admixtis[88] omphacio, cyprino, sesamino[89] , balsamo, iunco, casia, habrotono[90]. susinum tenuissimum omnium est; constat ex liliis[91], balanino, calamo, melle[92], cinnamo[93], croco, murra[94];

[95] et dein[96] cyprinum[97] ex cypro et omphacio et cardamomo, calamo , aspalatho[98], habrotono; aliqui et[99] cyperum[100] addunt et[101] murram [102][103] et panacem. hoc optimum Sidone, mox Aegypto. si non[104] addatur sesaminum[105] oleum, durat et quadriennio; excitatur cinnamomo.

[106][107] telinum fit ex oleo recenti, cypiro[108], calamo [109], meliloto[110], faeno Graeco, melle[111], maro, amaraco. hoc[112] multo[113] erat celeberrimum Menandri poetae comici aetate; postea[114] successit propter gloriam appellatum megalium, ex oleo balanino, calamo[115], iunco, xylobalsamo, casia, resina. huius[116] proprietas ut ventiletur in coquendo, donec desinat olere[117]; rursus refrigeratum odorem suum capit.

[118] singuli quoque suci nobilia unguenta faciunt: in primis malobathrum[119], postea iris Illyrica et Cyzicena amaracus, herbarum[120] utraque . vel[121] pauca his et[122] alia alii[123] miscent; qui plurima, alterutri [124] mel, salis florem, omphacium, agni folia[125], panacem. externa omnia et[126] prodigiosa cinnamomino[127] pretia[128]:

[129] adicitur[130] cinnamo[131] balaninum oleum, xylobalsamum, calamus, iunci[132], balsami semina, murra, mel odoratum. unguentorum hoc crassissimum. pretia ei[133] a $X$[134] XXXV[135] ad $X$ CCC[136]. nardinum sive foliatum constat omphacio[137] aut[138] balanino, iunco, costo, nardo, amomo[139], murra, balsamo.

[140] in hoc genere conveniet meminisse herbarum, quae nardum Indicum imitarentur, species VIIII a nobis esse dictas: tanta materia adulterandi[141] est. omnia autem acutiora fiunt costo, amomo, quae maxime nares[142] feriunt, crassiora murra suavioraque, medicinae autem utiliora croco, acerrima per se amomo; hoc et capitis dolores facit. quidam satis habent[143] adspergere quae sunt pretiosissima ceteris[144] decoctis, inpendio[145] parcentes, sed non est[146] eadem vis nisi una decoctis.

[147] murra et per se unguentum facit sine oleo, stacte[148] dumtaxat, alioqui nimiam amaritudinem adfert. cyprino viride fit, susino unguinosum[149], Mendesio [150] nigrum, rhodino candidum, murra pallidum. haec sunt antiquae inventionis genera et postea[151] officinarum furta.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation