Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 28, Chapter 8

Text kindly provided by Perseus

Haec sunt quae retulisse fas sit, ac pleraque[1] ex iis[2] non nisi honore dicto, reliqua[3] intestabilia, infanda, ut festinet oratio ab homine fugere. in ceteris claritates animalium aut operum sequemur[4].

Elephanti sanguis, praecipue maris, fluctiones omnes, quas rheumatismos vocant, sistit.

ramentis eboris cum melle Attico, ut aiunt, nubeculae in facie, scobe paronychia tolluntur. proboscidis[5] tactu capitis dolor levatur, efficacius si et sternuat[6]. dextra pars proboscidis cum Lemnia rubrica adalligata inpetus libidinum stimulat. sanguis[7] et syntecticis prodest, iocurque[8] comitialibus morbis.

[9] Leonis adipes[10] cum rosaceo cutem in facie[11] custodiunt [12] a vitiis candoremque; sanant[13] et adusta nivibus articulorumque [14] tumores. Magorum[15] vanitas[16] perunctis adipe eo[17] faciliorem gratiam apud populos regesve promittit[18], praecipue tamen eo pingui, quod sit inter supercilia, ubi esse nullum potest.

[19] similia dentis, maxime[20] a[21] dextera[22] parte, villique e rostro inferiore[23] promissa sunt. fel aqua addita claritatem oculis inunctis[24] facit et cum adipe eiusdem comitiales morbos discutit levi gustu[25] et ut protinus qui sumpsere cursu[26] id digerant[27]. cor in cibo[28] sumptum quartanis medetur; adips[29] cum rosaceo cotidianis febribus. perunctos eo[30] bestiae fugiunt ; resistere etiam insidiis videtur[31].

[32] Cameli[33] cerebrum arefactum potumque ex aceto comitialibus morbis aiunt mederi, item fel cum melle potum , hoc et anginae[34] ; cauda[35] arefacta solvi alvum, fimi cinere [36][37] crispari capillum cam oleo. et[38] dysintericis prodest inlitus cinis potusque, quantum III digitis capiatur, et comitialibus morbis. urinam fullonibus utilissimam esse tradunt ,[39] itemque ulceribus manantibus barbaros servare[40] eam quinquennio et heminis pota[41] ciere alvum; saetas[42] e cauda contortas et sinistro bracchio alligatas quartanis mederi.

Hyaenam[43] Magi ex omnibus animalibus in maxima admiratione posuerunt, utpote cui et ipsi magicas artes dederint[44] vimque, qua[45] alliciat ad se homines mentes[46] alienans [47]. permutationes[48] sexus annua vice diximus ceteraque[49][50] monstrifica naturae[51] eius; nune persequemur quaecumque[52] medicinis produntur.

[53] praecipue pantheris terrori[54] esse traditur , ut ne conentur[55] quidem resistere, et aliquid[56] e corio[57] eius habentem non adpeti, mirumque dictu, si pelles[58] utriusque contrariae suspendantur, decidere pilos pantherae. cum fugiant venantem, declinare[59] ad dexteram, ut praegressi [60] hominis vestigia occupent; quod si successerit, alienari mentem[61] ac vel ex equo hominem decidere[62] ; at[63] si in laeva[64] detorserit, deficientis argumentum esse celeremque capturam, facilius autem capi, si cinctus suos venator flagellumque inperitans equo septenis[65] alligaverit nodis.

[66] mox, ut est[67] sollers ambagibus vanitas Magorum[68], capi iubent geminorum signum transeunte luna singulosque prope[69] pilos servari; capitis dolori inligatam cutem prodesse, quae fuerit in capite eius; lippitudini[70] fel inlitum frontibus aut, ne omnino lippiatur, decoctum cum mellis Attici cyathis III[71] et croci uncia[72] inunctum; sic et caligines discuti et suffusiones;

claritatem excitari melius[73] inveterato medicamento , adservari autem in Cypria pyxide; eodem sanari argema[74], scabritias, excrescentia in oculis, item cicatrices, glaucomata vero[75] iocineris recentis inassati[76] sanie cum despumato melle inunctis. dentes eius dentium doloribus tactu prodesse vel alligatos numeri[77] ordine, umerorum[78] et[79] lacertorum doloribus[80] ; eiusdem dentes, sed e[81] sinistra parte rostri[82], inligatos pecoris aut capri pelle stomachi cruciatibus ;

[83] pulmones in cibo sumptos coeliacis vel[84] ventriculi[85] cinerem cum oleo inlitum[86] ; nervis medullas e dorso cum oleo vetere ac felle; febribus quartanis iocur[87] degustatum ter ante accessiones; podagris[88] spinae cinerem cum lingua et dextro pede vituli marini addito felle taurino, omnia pariter cocta atque inlita hyaenae pelle; in eodem morbo prodesse et fel cum lapide Assio[89] ;

[90] tremulis, spasticis, exilientibus et quibus cor palpitet aliquid ex corde coctum mandendum ita, ut reliquae partis cinis cum cerebro hyaenae inlinatur; pilos etiam auferri hac[91] conpositione inlita vel[92] per se felle, evulsis prius qua[93] renasci non libeat; sic et palpebris inutiles tolli; lumborum doloribus carnes e lumbis edendas[94] inlinendasque cum oleo; sterilitatem mulierum emendari[95] oculo cum[96] glycyrrhiza[97] et aneto sumpto in cibo, promisso intra triduum conceptu.

contra nocturnos pavores umbrarumque terrorem unus e magnis dentibus lino alligatus succurrere narratur[98]. suffiri[99] furentes eodem et circumligari ante pectus[100] suum[101] cum adipe renium aut iocinere aut pelle[102] praecipiunt. mulieri[103] candida a pectore hyaenae caro et pili septeni[104] et genitale cervi[105], si inligentur dorcadis pelle e[106] collo[107] suspensa,

continere partus promittuntur ; venerem stimulare genitalia ad sexus suos[108] in melle sumpta, etiamsi viri mulierum coitus oderint; quin immo totius domus concordiam eodem genitali et articulo spinae cum adhaerente corio adservatis constare. hinc[109] spinae[110] articulum scite[111] nodum Atlantion vocant; est autem primus. in comitialium[112] quoque remediis habent eum. adipe accenso serpentes fugari dicunt;

maxilla comminuta in aneso[113] et in cibo sumpta[114] horrores sedari; eodem suffitu[115] mulierum menses evocari. tantumque est vanitatis, ut, si ad bracchium alligetur superior e[116] dextra parte[117] rostri dens, iaculantium ictus deerraturos negent. palato eiusdem arefacto et cum alumine Aegyptio calefacto ac ter in ore permutato faetores et ulcera oris emendari[118], eos vero, qui linguam in calciamento sub pede habeant, non latrari a canibus;

sinistra parte cerebri naribus inlita morbos perniciosos mitigari[119] sive hominum sive quadripedum; frontis corium fascinationibus resistere, cervicis carnes, sive mandantur sive arefactae bibantur, lumborum doloribus; nervis a dorso armisque suffiendos[120] nervorum dolores; pilos rostri admotos mulierum labris amatorium esse; iocur[121] in potu datum torminibus et calculis mederi.

nam[122] cor in cibo potuve[123] sumptum[124] omnibus doloribus corporum auxiliari[125], lienem lienibus, omentum ulcerum inflammationibus[126] cum oleo, medullas[127] doloribus spinae et nervorum lassitudini; renium nervos potos[128] in vino cum ture fecunditatem restituere ademptam veneficio[129] ; vulvam cum mali Punici dulcis cortice in potu datam[130] prodesse mulierum vulvae; adipe[131] a lumbis suffiri parientes difficulter et statim parere; e dorso medullam [132] adalligatam contra vanas species opitulari,

spasticis genitale e maribus suffitu, item lippientibus[133], ruptis, et contra inflammationes[134] adversos[135] pedes tactu[136], laevos dexteris partibus, dexteros laevis; sinistrum pedem superlatum[137] parturienti letalem esse, dextro inlato facile eniti[138]. membranam , quae fel continuerit, cardiacis potam[139] in vino vel in cibo[140] sumptam[141] contra[142].... succurrere[143] ; vesicam in vino potam contra urinae incontinentiam; quae autem in vesica inventa sit urina,

additis oleo ac sesamis[144] et melle haustam[145] prodesse stomachi[146] acrimoniae[147] veteri. costarum primam et octavam suffitu ruptis salutarem esse; ex spina[148] vero[149] parturientibus ossa; sanguinem[150] cum polenta sumptum torminibus ; eodem tactis postibus ubicumque Magorum infestari artes, non elici deos nec conloqui, sive[151] lucernis sive pelvi[152] sive aqua sive pila sive quo[153] alio genere temptetur[154] ; carnes si edantur, contra rabidi canis morsus efficaces esse, etiamnum iocur efficacius.

[155] carnes[156] vel ossa hominis, quae in ventriculo occisae inveniantur, suffitu[157] podagricis[158] auxiliari; si ungues[159] inveniantur in[160]iis[161], mortem alicuius capientium significari[162] ; excrementa sive ossa reddita, cum interematur[163], contra magicas insidias[164] pollere; fimum, quod in intestinis inventum sit, arefactum ad dysintericos valere, potum inlitumque cum adipe anserino toto corpore opitulari[165] laesis malo[166] medicamento; a cane vero morsis adipem inlitum[167] et corium substratum;

rursus tali sinistri cinere decocto cum sanguine mustelae perunctos omnibus odio venire; idem fieri oculo decocto. super omnia est, quod extremam fistulam intestini contra ducum ac potestatium iniquitates commonstrant et ad successus petitionum iudiciorumque ac litium eventus, si omnino [tantum] aliquis[168] secum habeat[169] ; eiusdem cavernam[170] sinistro lacerto alligatam[171], si quis mulierem prospiciat[172], amatorium esse tam praesens, ut ilico sequatur; eiusdem loci pilorum cinerem ex oleo inlitum viris, qui sint[173] probrosae mollitiae[174], severos, non modo pudicos, mores induere.

Proxime fabulosus[175] est[176] crocodilus[177], ingenio[178] quoque ille[179], cui vita in aqua terraque communis. duo enim genera eorum. illius e dextra maxilla dentes adalligati dextro lacerto coitus, si credimus, stimulant; canini dentes febris statas arcent ture[180] repleti—sunt enim cavi—ita ne diebus v ab aegro cernatur qui[181] adalligaverit[182]. idem pollere e[183] ventre exemptos lapillos adversus febrium horrores [184] venientes[185] tradunt.

eadem[186] de causa Aegypti perungunt adipe[187] aegros suos. alter illi similis, multum infra magnitudine[188], in terra tantum odoratissimisque floribus vivit; ob id intestina eius diligenter exquiruntur iucundo nidore referta[189] ; crocodileam[190] vocant, oculorum vitiis utilissimam cum porri suco inunctis et contra suffusiones vel caligines.

[191] inlita quoque ex oleo cyprino molestias in facie nascentes[192] tollit, ex aqua vero morbos[193] omnes, quorum natura serpit in facie, nitoremque reddit; lentigines tollit ac varos maculasque omnes. et contra comitiales morbos bibitur ex aceto mulso binis obolis. adposita menses ciet. optima quae candidissima et friabilis minimeque ponderosa, cum teratur inter digitos, fermentescens. lavatur ut cerussa [194].

[195] adulterant amylo aut Cimolia[196], sed maxime sturnorum fimo qui[197] captos oryza[198] tantum pascunt. felle inunctis oculis ex melle contra suffusiones nihil utilius praedicant . intestinis et reliquo corpore eius suffiri vulva laborantes[199] salutare tradunt, item velleribus circumdari vapore eiusdem infectis. corii utriusque cinis ex aceto inlitus iis[200] partibus, quas secari opus sit, aut nidor cremati sensum omnem scalpelli aufert.

[201] sanguis utriusque claritatem visus inunctis excitat,[202] cicatrices oculorum emendat. corpus ipsum excepto capite pedibusque elixum manditur ischiadicis tussimque veterem sanat[203], praecipue in pueris, item lumborum dolores. habent[204] et[205] adipem, quo tactus pilus defluit. hic[206] perunctos[207] a crocodilis[208] tuetur[209] instillaturque morsibus[210]. cor adnexum in lana ovis nigrae, cui[211] nullus alius colos incursaverit, et[212] primo partu genitae quartanas abigere dicitur.

Iungemus illis simillima et peregrina aeque animalia priusque chamaeleonem, peculiari volumine dignum existimatum Democrito ac per singula membra desecratum [213], non sine magna voluptate nostra cognitis proditisque mendaciis Graecae vanitatis. similis et magnitudine est[214] supra dicto crocodile, spinae[215] tantum acutiore[216] curvatura[217] et caudae[218] amplitudine[219] distans[220].

[221] nullum animal pavidius existimatur et ideo versicoloris esse mutationis. vis eius maxima contra accipitrum genus. detrahere enim supervolantem ad se traditur et[222] voluntarium praebere lacerandum ceteris animalibus. caput eius et guttur, si roboreis lignis accendantur, imbrium et tonitruum concursus[223] facere Democritus narrat, item iocur in tegulis ustum.

reliqua ad veneficia pertinentia quae dicit[224], quamquam[225] falsa existimantes , omittemus, praeterquam ubi[226] inrisu coarguent eum[227] : dextro oculo, si viventi eruatur, albugines oculorum cum lacte caprino tolli, lingua adalligata pericula puerperii; eundem salutarem esse parturientibus, si sit[228] domi, si vero inferatur, perniciosissimum. linguam, si viventi exempta[229] sit, ad iudiciorum eventus pollere, cor adversus quartanas inligatum lana nigra primae tonsurae.

[230] pedem e prioribus dextrum pelle hyaenae adalligatum sinistro bracchio contra latrocinia terroresque[231] nocturnos pollere, item dextram mamillam contra formidines pavoresque; sinistrum vero pedem torreri in furno cum herba, quae aeque chamaeleon vocetur, additoque unguento pastillos[232] eos[233] in ligneum vas[234] conditos praestare, si credimus, ne cernatur ab aliis qui id[235] habeat.

armum dextrum ad vincendos adversarios vel hostes valere, utique si abiectos eiusdem nervos calcaverit [236] ; sinistrum vero[237] quibus monstris consecret, qualiter somnia quae velis ac[238] quibus velis mittantur[239], pudet referre: omnia[240] ea dextro pede resolvi, sicut sinistro latere lethargos, quos fecerit dexter[241]. set[242] capitis dolores insperso vino, in quo[243] latus[244] alterutrum maceratum sit, sanari; si feminis[245] sinistri vel pedis cinere[246] misceatur lac suillum, podagricos fieri[247] inlitis pedibus.

[248] felle glaucomata et suffusiones[249] corrigi prope creditur tridui inunctione[250], serpentes fugari ignibus[251] instillato, mustelas contrahi in aquam coiecto[252], corpori [253] vero inlito detrahi pilos. idem praestare narrat[254] iocur[255] cum ranae[256] rubetae pulmone inlitum; praeterea iocinere amatoria[257] dissolvi, melancholicos autem sanari, si ex corio chamaeleonis sucus herbae Heleniae[258] bibatur; intestina et fartum[259] eorum, cum animal id[260] nullo cibo vivat[261], simiarum urina una[262] inlita inimicorum ianuae[263] odium omnium hominum his conciliare;

cauda flumina et aquarum impetus sisti, serpentes soporari; eadem medicata cedro et murra inligataque gemino ramo palmae[264] percussam aquam discuti, ut quae[265] intus sint omnia appareant; utinamque[266] eo ramo contactus esset Democritus, quoniam ita loquacitates inmodicas promisit inhiberi. palamque est virum alias sagacem et vitae utilissimum nimio iuvandi mortales studio prolapsum[267].

[268] Ex eadem similitudine est scincus—et[269] quidam terrestrem crocodilum esse dixerunt—, candidior[270] autem et tenuiore[271] cute. praecipua tamen differentia dinoscitur a crocodilo, squamarum serie[272] a cauda ad caput versa[273]. maximus Indicus, deinde Arabicus. adferuntur salsi. rostrum eius et pedes in vino albo poti[274] cupiditates veneris accendunt[275], utique cum[276] satyrio et erucae semine singulis drachmis[277] omnium[278] ac piperis II admixtis ita[279] pastilli singularum drachmarum bibantur[280].

[281] per se laterum carnes obolis binis cum murra et pipere pari modo potae efficaciores ad idem creduntur. prodest et contra sagittarum venena, ut Apelles tradit, ante posteaque sumptus. in antidota quoque nobilia additur. Sextius plus quam drachmae pondere in vini hemina potum perniciem adferre tradit, praeterea eiusdem[282] decocti ius[283] cum melle sumptum venlerem inhibere.

[284] Est crocodilo cognatio[285] quaedam amnis eiusdem geminique victus cum[286] hippopotamio[287], repertore detrahendi[288] sanguinis, ut diximus, plurimo[289] autem[290] super Saiticam[291] praefecturam.[292] huius corii cinis cum aqua inlitus panos sanat, adips frigidas febres, item fimum suffitu, dentes e parte laeva dolorem dentium scariphatis[293] gingivis. pellis eius e sinistra parte frontis inguini[294] adalligata[295] venerem inhibet, eiusdem cinis alopecias explet. testiculi drachma ex aqua contra serpentes bibitur. sanguine pictores utuntur.

[296] Peregrinae sunt et[297] lynces, quae clarissime quadripedum omnium cernunt. ungues earum omnes cum corio exuri efficacissime in Carpatho[298] insula tradunt. hoc cinere poto propudia virorum, eiusdem[299] aspersu feminarum libidines [300] inhiberi, item pruritus corporum, urina[301] stillicidia vesicae. itaque eam protinus terra[302] pedibus adgesta obruere traditur. eadem autem et iugulorum[303] dolori monstratur in remedio. hactenus de externis.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation