Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 8, Chapter 16

Text kindly provided by Perseus

[1] leoni praecipua generositas tunc[2] , cum colla armosque vestiunt iubae; id enim aetate contingit[3] e[4] leone conceptis. quos vero pardi generavere, semper insigni hoc carent; simili modo feminae. magna his[5] libido coitus[6] et ob hoc maribus ira. Africa haec maxime spectat, inopia aquarum ad paucos amnes[7] congregantibus se feris[8]. ideo[9] multiformes ibi animalium[10] partus[11] , varie feminis [12] cuiusque generis mares aut vi[13] aut voluptate[14] miscente: unde etiam vulgare Graeciae[15] dictum semper aliquid novi Africam adferre[16] .

[17] odore pardi coitum sentit in adultera leo totaque[18] vi consurgit in poenam; idcirco ea[19] culpa[20] flumine abluitur aut longius comitatur. semel autem edi partum[21], lacerato unguium acie utero in enixu, volgum[22] credidisse video[23].

[24]Aristoteles diversa tradit, vir quem in his magna secuturus ex parte praefandum reor. Alexandro Magno rege inflammato cupidine animalium naturas noscendi delegataque hac commentatione Aristoteli, summo in omni doctrina viro, aliquot[25] milia hominum in totius Asiae Graeciaeque tractu parere iussa[26] , omnium[27] quos venatus[28], aucupia[29] piscatusque[30] alebant quibusque vivaria[31], armenta, alvaria, piscinae, aviaria[32] in cura[33] erant, ne quid usquam genitum[34] ignoraretur ab eo. quos percunctando quinquaginta ferme volumina illa[35] praeclara de animalibus condidit. quae a me collecta in artum cum iis, quae ignoraverat, quaeso ut[36] legentes boni consulant, in universis rerum naturae operibus medioque clarissimi regum omnium desiderio cura nostra breviter[37] peregrinantes.

[38]is[39] ergo tradit[40] leaenam[41] primo fetu parere quinque catulos ac per annos singulis[42] minus, ab uno sterilescere. informes minimasque carnes magnitudine mustellarum esse initio, semenstres[43] vix ingredi[44] posse nec nisi[45] bimenstres[46] moveri; in Europa autem inter Acheloum tantum Mestumque[47] amnes leones esse, sed longe viribus praestantiores iis[48] quos Africa aut Syria gignant.

[49] Leonum duo genera, compactile et[50] breve crispioribus iubis. hos pavidiores esse quam longos[51] simplicique villo; eos contemptores vulnerum. urinam mares crure[52] sublato reddere ut canes. gravem odorem[53], nec minus halitum [54]. raros in potu vesci[55] alternis diebus, a saturitate interim triduo cibis carere. quae possint, in mandendo solida devorare, nec capiente aviditatem[56] alvo[57] coniectis[58] in fauces[59] unguibus extrahere aut[60] si fugiendum in[61] satietate[62] habeant[63] .

[64]vitam iis[65] longam docet argumento, quod plerique dentibus defecti[66] reperiantur. Polybius, Aemiliani comes, in senecta[67] hominem ab his adpeti refert, quoniam ad persequendas feras vires non suppetant[68]; tune obsidere Africae[69] urbes, eaque de causa cruci fixos vidisse se cum Scipione, quia ceteri metu[70] poenae similis absterrerentur eadem noxa.

[71] Leoni tantum ex feris clementia in supplices. prostratis parcit et, ubi saevit[72], in viros potius[73] quam in[74] feminas fremit , in infantes non nisi[75] magna fame. credit Iuba[76] pervenire intellectum ad eos precum[77]; in[78] captivam certe Gaetuliae reducem audivit[79] multorum in silvis impetum esse[80] mitigatum adloquio [81] ausae[82] dicere, se feminam, profugam, infirmam, supplicem animalis omnium generosissimi[83] ceterisque imperitantis[84], indignam[85] eius gloria praedam. varia circa hoc[86] opinio ex ingenio cuiusque vel casu, mulceri alloquiis[87] feras, quippe cum etiam[88] serpentes extrahi cantu cogique in poenam verum falsumne[89] sit, non vita[90] decreverit.

[91] leonum animi index cauda, sicut et equorum aures; namque et has notas generosissimo cuique natura tribuit. inmota[92] ergo placido[93], clemens[94] blandienti [95], quod rarum est: crebrior enim iracundia, cuius[96] in principio terra[97] verberatur[98], incremento terga ceu quodam incitamento [99] flagellantur. vis summa in pectore. ex omni vulnere sive ungue inpresso sive dente ater[100] profluit[101] sanguis. iidem satiati innoxii sunt.

[102] generositas in periculis maxime deprehenditur , non illo[103] tantum modo, quo[104] spernens tela diu se terrore solo tuetur[105] ac velut cogi testatur cooriturque[106] non tamquam periculo coactus, sed tamquam amentiae iratus[107]. illa nobilior animi significatio: quamlibet magna canum et venantium urguente vi[108] contemptim restitansque cedit in campis et ubi spectari potest; idem ubi virgulta silvasque penetravit[109], acerrimo cursu fertur velut[110] abscondente[111] turpitudinem [112] loco[113]. dum sequitur, insilit saltu, quo in fuga non utitur.

[114] vulneratus observatione mira[115] percussorem novit et in quantalibet[116] multitudine adpetit; eum vero, qui telum[117] quidem miserit, sed non[118] vulneraverit, correptum rotatumque[119] sternit nec vulnerat. cum pro catulis feta[120] dimicat, oculorum aciem traditur defigere[121] in terram, ne venabula expavescat.

[122][123]cetero[124] dolis carent et suspicione nec limis intuentur[125] oculis aspicique simili modo nolunt. creditum est a[126] moriente[127] humum morderi lacrimamque leto dari. atque hoc tale tamque[128] saevum[129] animal rotarum orbes circumacti currusque inanes et gallinaceorum cristae cantusque etiam magis terrent , sed maxime ignes. aegritudinem fastidii tantum sentit, in qua medetur ei contumelia, in rabiem agente adnexarum[130] lascivia simiarum; gustatus[131] deinde sanguis in remedio est.

[132] Leonum simul plurium pugnam Romae princeps dedit Scaevola[133] P. F. in curuli[134] aedilitate, centum autem iubatorum primus[135] omnium L. Sulla, qui postea dictator fuit, in praetura. post eum Pompeius Magnus in circo DC[136], in iis iubatorum CCCXV, Caesar dictator CCCC.

[137] Capere eos ardui erat quondam operis[138], foveisque maxime. principatu Claudii casus rationem docuit, pudendam paene talis[139] ferae[140] nomine, a[141] pastore[142] Gaetuliae[143] sago contra ingruentis[144] impetum obiecto[145], quod spectaculum in harenam protinus tralatum est, vix credibili[146] modo torpescente tanta illa feritate quamvis levi iniectu[147] operto capite, ita ut devinciatur non repugnans. videlicet omnis vis[148] constat in oculis, quo minus mirum sit[149] a Lysimacho Alexandri[150] iussu simul incluso strangulatum leonem.

[151][152] iugo[153] subdidit eos primusque Romae ad currum iunxit M. Antonius, et quidem civili bello, cum dimicatum esset in Pharsaliis[154] campis, non sine ostento[155] quodam[156] temporum[157] , generosos spiritus iugum subire illo[158] prodigio significante. nam quod ita[159] vectus est cum mima Cyt heride[160], super[161] monstra etiam illarum calamitatium[162] fuit. primus autem hominum leonem manu[163] tractare ausus et ostendere mansuefactum[164] Hanno e[165] clarissimis[166] Poenorum traditur damnatusque illo argumento, quoniam nihil non persuasurus vir tam artificis ingenii videbatur et male credi libertas ei, cui in[167] tantum cessisset etiam feritas.

Sunt vero[168] et fortuitae[169] eorum quoque clementiae exempla. Mentor[170] Syracusanus in Syria, leone obvio suppliciter volutante [171], attonitus pavore, cum refugienti[172] undique fera opponeret sese et vestigia lamberet adulanti[173] similis, animadvertit in pede eius tumorem vulnusque. extracto[174] surculo liberavit cruciatu.

pictura casum hunc testatur[175] Syracusis. simili modo Elpis[176] Samius natione in Africam delatus nave, iuxta litus conspecto leone hiatu minaci, arborem fuga[177] petit Libero patre invocato, quoniam tum[178] praecipuus votorum locus est, cum spei nullus est. set[179] neque profugienti[180], cum potuisset , fera institerat et procumbens ad arborem[181] hiatu, quo terruerat, miserationem[182] quaerebat. os morsu avidiore inhaeserat dentibus cruciabatque inedia[183], non tantum[184] poena[185] in ipsis eius telis, suspectantem[186] ac velut mutis precibus orantem[187], dum[188] fortuitis[189] fidens[190] non est contra feram multoque [191] diutius miraculo quam[192] metu cessatum[193] est.

[194] degressus[195] tandem evellit praebenti et qua[196] maxime opus esset adcommodanti [197]. traduntque, quamdiu navis ea in litore steterit[198], retulisse gratiam venatus[199] adgerendo[200]. qua[201] de causa Libero patri templum in Samo Elpis[202] sacravit, quod ab eo[203] facto Graeci[204]κεχηνότος διονύσου[205] appellavere. miremur[206] postea vestigia hominum[207] intellegi a feris, cum etiam auxilia ab uno animalium sperent? cur enim non ad alia iere[208] aut unde medicas manus hominis sciunt? nisi forte vis malorum etiam feras omnia experiri cogit.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation