[1] Herba in capite statuae nata, collecta in vestis alicuius pannum[2] et inligata lino[3] rufo, capitis dolorem [4] confestim sedare traditur.— Herba quaecumque e[5] rivis aut fluminibus ante solis ortum collecta ita[6], ut nemo[7] colligentem videat, adalligata[8] laevo bracchio ita, ut aeger quid sit illud ignoret, tertianas arcere traditur, — Lingua herba nascitur circa fontes. radix eius conbusta et trita cum adipe suis—adiciunt ut nigra sit[9] et sterilis—alopecias emendat unguentium in sole.—
[10] Cribro in limite abiecto[11] herbae intus extantes decerptae [12] adalligataeque gravidis partus adcelerant.— 110) Herba, quae gignitur super[13] fimeta ruris, contra anginas efficacissime pollet ex aqua pota.— Herba, iuxta quam canes urinam fundunt, evulsa ne ferro attingatur , luxatis celerrime[14] medetur.
Rumpotinum arborem demonstravimus inter arbusta . iuxta hanc viduam[15] vite nascitur herba, quam[16] Galli rodarum[17] vocant. caulem habet[18] virgae ficulneae[19] modo geniculatum, folia urticae in medio exalbida[20], eadem procedente tempore tota rubentia, florem argenteum, praecipua contra tumores fervoresque et collectiones cum axungia vetere[21] tusa ita, ut ferro non attingatur. qui perunctus est, despuit[22] ad suam dexteram terna[23]. efficacius remedium esse aiunt, si tres trium[24] nationum homines[25] perungant dextrorsus.
haec inter duos lapides trita fervet praecipuo adversus anginas suco, lacte[30] et vino admixto. mirum traditur , numquam eo[31] morbo temptari qui gustaverint; itaque et subus[32] dari, quaeque[33] medicamentum id noluerint haurire, eo morbo interimi. sunt qui avium nidis[34] inseri aliquid ex ea putent atque ita non strangulari pullos avidius devorantes .
Veneris pectinem appellant a similitudine pecti- 5 num, cuius radix cum malva tusa omnia corpori infixa extrahit.— Veterno liberat quae exedum vocatur, —Notia[35] herba[36] coriariorum officinis familiaris[37] est aliis[38] aliisve[39] nominibus[40] ; efficacissimam[41] adversus scorpionem esse potam e[42] vino aut posca reperio.
[43] Philanthropon herbam Graeci appellant nasute[44], quoniam vestibus adhaerescat. ex hac corona inposita[45] capitis dolores[46] sedat.—Nam quae canaria[47] appellatur lappa, cum plantagine et[48] milifolio[49] trita ex vino carcinomata sanat, ternis diebus soluta. medetur et subus[50], effossa sine ferro, addita[51] in colluviem poturis vel ex lacte ac vino. quidam adiciunt effodientem[52] dicere oportere: haec est herba argemon, quam Minerva repperit subus remedium , quae[53] de illa gustaverint[54].
[55] Tordylon[56] alii semen silis[57] esse dixerunt, alii herbam per se, quam et syreon[58] vocaverunt. neque aliud de[59] ea proditum[60] invenio quam in montibus nasci, conbustam potu ciere menses et pectoris excreationes, efficaciore etiamnum radice; suco eius ternis[61] obolis hausto renes sanari; addi radicem eius et in malagmata.
[62] Gramen ipsum inter herbas vulgatissimum geniculatis serpit internodiis crebroque ab his et ex[63] cacumine novas radices spargit. folia eius in reliquo orbe in exilitatem fastigantur[64], in Parnaso tantum hederacia[65] specie[66] densius quam usquam fruticant[67], flore odorato candidoque. iumentis herba non alia gratior, sive viridis sive in feno[68] siccata et[69], cum detur[70], adspersa aqua.
sucum quoque[71] eius in Parnaso excipi tradunt propter ubertatem; dulcis hie est. in vicem eius in reliqua parte terrarum succedit decoctum ad vulnera conglutinanda, quod et ipsa herba tusa praestat tueturque[72] ab[73] inflammationibus[74] plagas[75]. adicitur[76] decocto vinum ac mel, ab aliquis et turis, piperis, murrae[77] tertiae portiones, rursusque coquitur[78] in aereo vase ad dentium dolores[79],
[80] epiphoras. radix decocta in vino torminibus medetur et urinae difficultatibus ulceribusque[81] vesicae [82], calculos frangit. semen vehementius urinam inpellit, alvum vomitionesque sistit. privatim autem draconum morsibus [83] auxiliatur. sunt qui genicula VIIII vel unius[84] vel e duabus tribusve herbis ad hunc articulorum numerum involvi lana sucida nigra iubeant ad remedia strumae panorumve [85].
[86] ieiunum esse debere qui colligat; ita ire[87] in domum absentis, cui medeatur, supervenientique ter dicere, ieiuno ieiunum medicamentum dare, atque ita adalligare triduoque[88] id facere. quod e graminum genere VII internodia habet, efficacissime capiti contra dolores adalligatur. quidam propter vesicae cruciatus decoctum ex vino gramen ad dimidias a balineis[89] bibi iubent.
[90] Sunt qui[91] et[92] aculeatum gramen vocent trium generum. cum in cacumine aculei sunt plurimum quini, dactylon[93] appellant. hos convolutos naribus inserunt extrahuntque sanguinis ciendi gratia. altero, quod[94] est aizoo[95] simile, ad paronychia[96] et pterygia unguium[97] et, cum caro unguibus increvit, utuntur cum axungia, ideo[98] dactylon[99] appellantes, quia digitis medeatur.
[106] Nec faeno[107] Graeco minor auctoritas, quod telin vocant, alii carphos[108], aliqui buceras[109], alii aegoceras[110], quoniam corniculis[111] semen est simile, nos siliciam[112]. quomodo sereretur [113], docuimus suo loco. vis eius siccare, mollire, dissolvere.[114] sucus decocti feminarum pluribus malis subvenit[115], sive duritia sive tumor sive contractio[116] sit vulvae: foventur , insidunt[117] ; infusum quoque prodest.
[118] furfures in facie extenuat[119]. spleni addito nitro decoctum et inpositum medetur , item ex aceto. sic et[120] iocineri[121] decoctum. Diodes difficile parientibus semen eius dedit acetabuli mensura tritum[122] in VIIII cyathis sapae, ut[123] tertias partes biberent[124], dein[125] calida[126] lavarentur, et in balineo[127] sudantibus[128] dimidium ex relicto iterum dedit, mox a[129] balineo[130] relicum[131], pro summo auxilio.
[132] farinam faeni[133] cum hordeo aut lini semine[134] decoctam aqua mulsa contra vulvae cruciatus subiecit[135] idem[136] inposuitque[137] imo[138] ventri. lepras, lentigines sulpuris pari portione[139] mixta farinae[140] curavit, nitro ante praeparata cute[141], saepius die inlinens perunguique prohibens[142]. Theodorus faeno[143] miscuit quartam partem purgati[144] nasturci[145] acerrimo aceto ad[146] lepras.
Timon[147] semen feni acetabuli dimidii mensura[148] cum sapae et aquae VIIII cyathis ad[149] menses[150] ciendos dedit potui[151]. nec dubitatur, quin decoctum eius utilissimum sit vulvis interaneisque[152] exulceratis, sicuti semen articulis atque praecordiis; si vero cum malva decoquatur postea addito mulso, potus[153] ante cetera vulvis interaneisque laudatur[154], quippe cum vapor quoque decocti plurimum prosit. alarumque[155] etiam graveolentiam[156] decoctum faeni[157] semen[158] emendat[159]. farina porrigines capitis furfuresque cum vino et nitro celeriter tollit.
[160] in hydromelite autem decocta addita axungia genitalibus medetur, item pano, parotidi , podagrae, chiragrae[161], articulis, carnibus[162] quae[163] recedunt ab ossibus, aceto vero subacta luxatis. inlinitur et lieni decocta in aceto et melle tantum. carcinomata subacta ex vino purgat, mox addito melle persanat. sumitur et sorbitio e[164] farina ad pectus exulceratum[165] longamque tussim. decoquitur[166], donec amaritudo desinat; postea mel additur.—Nunc ipsa claritas herbarum dicetur.