Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Praefatio
Book 1
Book 2
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Aulus Gellius · Noctes Atticae

Book 15, Chapter 13

Text kindly provided by Perseus

XIII

Argument

De verbis inopinatis, quae utroque versum dicuntur et a grammaticis “communia” vocantur.

“UTOR” et “vereor” et “consolor” communia verba sunt ac dici utroque versus possunt: “vereor te” et “vereor abs te,” id est “tu me vereris”; “utor te” et “utor abs te,” id est “tu me uteris”; [1] “hortor te” et “hortor abs te,” id est “tu me hortaris”; “consolor te” et “consolor abs te,” id est “tu me consolaris”; “testor” quoque et “interpretor” significatione reciproca dicuntur.

Sunt autem verba haec omnia ex altera parte inusitata, et an dicta sint in eam quoque partem quaeri solet.

Afranius in Consobrinis: Em istó parentum est vita vilis líberis, Ubi málunt metui, quám vereri se áb suis. Hic “vereri” ex ea parte dictum est quae est non usitatior.

Novius in Lignaria verbum quod est “utitur” ex contraria parte dicit: Quía supellex múlta quae non útitur, emitúr tamen, id est “quae usui non est.”

M. Cato in quinta Origine: “Exercitum,” inquit, “suum pransum, paratum, cohortatum eduxit foras atque instruxit.”

“Consolor” quoque in partem alteram, praeterquam dici solitum est, scriptum invenimus in epistula Q. Metelli, quam, cum in exilio esset, ad Cn. et ad L. Domitios dedit. “At cum animum,” inquit, “vestrum erga me video, vehementer consolor et fides virtusque vestra mihi ante oculos versatur.”

“Testata” itidem et “interpretata” eadem ratione dixit M. Tullius in primo libro De Divinatione, ut “testor” “interpretor”que verba communia videri debeant.

Sallustius quoque eodem modo: “dilargitis proscriptorum bonis” dicit, tamquam verbum “largior” sit ex verbis communibus.

“Veritum” autem, sicut “puditum” et “pigitum,” non personaliter per infinitum modum dictum esse, non a vetustioribus tantum videmus, sed a M. quoque Tullio in secundo De Finibus. “Primum,” inquit, “Aristippi Cyrenaicorumque omnium, quos non est veritum in ea voluptate quae maxima dulcedine sensum moveret summum bonum ponere.”

“Dignor” quoque et “veneror” et “confiteor” et “testor” habita sunt in verbis communibus. Sic illa in Vergilio dicta sunt: Coniugio, Anchisa, Veneris dignate superbo, et: cursusque dabit venerata secundos.

“Confessi” autem “aeris,” de quo facta confession est, in XII. Tabulis scriptum est his verbis: “Aeris confessi rebusque iure [2] iudicatis XXX. dies iusti sunto.” Item ex isdem tabulis id quoque est. “Qui se si erit testarier libri pensve fuerit, ni testimonium fariatur, inprobus intestabilisque esto.”

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation