Ceterum scitis, quid plerumque
soleat temptare humanam satietatem. Quibus blanditiis impetraverat miles, ut
matrona vellet vivere, isdem etiam pudicitiam eius aggressus est. Nec
deformis aut infacundus iuvenis castae videbatur, conciliante gratiam
ancilla ac subinde dicente:“
'Placitone etiam pugnabis amori?
Nec venit in mentem, quorum consederis arvis?'
” quid diutius moror? ne hanc quidem partem corporis mulier abstinuit,
victorque miles utrumque persuasit. Iacuerunt ergo una non tantum illa
nocte, qua nuptias fecerunt, sed postero etiam ac tertio die, praeclusis
videlicet conditorii foribus, ut quisquis ex notis ignotisque ad monumentum
venisset, putaret expirasse super corpus viri pudicissimam uxorem.
Ceterum delectatus miles et forma mulieris et
secreto, quicquid boni per facultates poterat, coemebat et prima statim
nocte in monumentum ferebat. Itaque unius cruciarii parentes ut viderunt
laxatam custodiam, detraxere nocte pendentem supremoque mandaverunt officio.
At miles circumscriptus dum desidet, ut postero die vidit unam sine cadavere
crucem, veritus supplicium, mulieri quid accidisset exponit: nec se
exspectaturum iudicis sententiam, sed gladio ius dicturum ignaviae suae.
Commodaret ergo illa perituro locum et fatale conditorium familiari ac viro
faceret. Mulier non minus misericors quam pudica 'ne istud' inquit 'dii
sinant, ut eodem tempore duorum mihi carissimorum hominum duo funera
spectem. Malo mortuum impendere quam vivum occidere.' Secundum hanc
orationem iubet ex arca corpus mariti sui tolli atque illi, quae vacabat,
cruci affigi. Usus est miles ingenio prudentissimae feminae, posteroque die
populus miratus est, qua ratione mortuus isset in crucem.”