“
Matrona
quaedam Ephesi tam notae erat pudicitiae, ut vicinarum quoque gentium
feminas ad spectaculum sui evocaret. Haec ergo cum virum extulisset, non
contenta vulgari more funus passis prosequi crinibus aut nudatum pectus in
conspectu frequentiae plangere, in conditorium etiam prosecuta est
defunctum, positumque in hypogaeo Graeco more corpus custodire ac flere
totis noctibus diebusque coepit. Sic afflictantem se ac mortem inedia
persequentem non parentes potuerunt abducere, non propinqui; magistratus
ultimo repulsi abierunt, complorataque singularis
exempli femina ab omnibus quintum iam diem sine alimento trahebat. Assidebat
aegrae fidissima ancilla, simulque et lacrimas commodabat lugenti, et
quotienscunque defecerat positum in monumento lumen renovabat. Una igitur in
tota civitate fabula erat, solum illud affulsisse verum pudicitiae amorisque
exemplum omnis ordinis homines confitebantur, cum interim imperator
provinciae latrones iussit crucibus affigi secundum illam casulam, in qua
recens cadaver matrona deflebat. Proxima ergo nocte, cum miles, qui cruces
asservabat, ne quis ad sepulturam corpus detraheret, notasset sibi
[et] lumen inter monumenta clarius fulgens et gemitum lugentis
audisset, vitio gentis humanae concupiit scire, quis aut quid faceret.
Descendit igitur in conditorium, visaque pulcherrima muliere primo quasi
quodam monstro infernisque imaginibus turbatus substitit. Deinde ut et
corpus iacentis conspexit et lacrimas consideravit faciemque unguibus
sectam, ratus scilicet id quod erat, desiderium extincti non posse feminam
pati, attulit in monumentum cenulam suam coepitque hortari lugentem, ne
perseveraret in dolore supervacuo ac nihil profuturo gemitu pectus
diduceret: omnium eundem esse exitum [sed] et idem domicilium, et
cetera quibus exulceratae mentes ad sanitatem revocantur. At illa ignota
consolatione percussa laceravit vehementius pectus ruptosque crines super
corpus[1]
iacentisimposuit. Non recessit tamen miles, sed eadem exhortatione temptavit
dare mulierculae cibum, donec ancilla vini certe ab eo
odore corrupta primum ipsa porrexit ad humanitatem invitantis victam manum,
deinde refecta potione et cibo expugnare dominae pertinaciam coepit et 'Quid
proderit' inquit 'hoc tibi, si soluta inedia fueris, si te vivam sepelieris,
si antequam fata poscant, indemnatum spiritum effuderis?
Id cinerem aut manes credis sentire sepultos? Vis tu
reviviscere? Vis discusso muliebri errore, quam diu licuerit, lucis commodis
frui? Ipsum te iacentis corpus admonere debet, ut vivas.' Nemo invitus
audit, cum cogitur aut cibum sumere aut vivere. Itaque mulier aliquot dierum
abstinentia sicca passa est frangi pertinaciam suam, nec minus avide
replevit se cibo quam ancilla, quae prior victa est.