Intermissa tibī renovat, Tīrynthie, sacra
Pollius et causās dēsignat dēsidis annī,
quod coleris majōre tholō nec lītora pauper
nūda tenēs tēctumque vagīs habitābile nautīs,
sed nitidōs postēs Grāīsque effulta metallīs,
culmina, ceu taedīs iterum lūstrātus honestī
ignis ab Oetaeā cōnscenderis aethera flammā.
Vix oculīs animōque fidēs. tūne ille reclūsī
līminis et parvae cūstōs inglōrius ārae?
unde haec aula recēns fulgorque inopīnus agrestī,
Alcīdae? sunt fāta deum, sunt fāta locōrum.
ō vēlōx pietās! sterilēs hīc nūper harēnās
ad sparsum pelagō montis latus hirtaque dūmīs
saxa nec ūlla patī facilēs vestīgia terrās
cernere erat. quaenam subitō fortūna rigentēs,
dītāvit scopulōs? Tyriōne haec moenia plēctrō
an Geticā vēnēre lyrā? stupet ipse labōrēs
annus, et angustī bis sēnō līmite mēnsēs
longaevum mīrantur opus. deus attulit arcēs
ērēxitque suās atque obluctantia saxa
summōvit nītēns et magnō pectore montem
reppulit: immītem crēdās jussisse novercam.
Erga age, seu patriōs līber jam lēgibus Argōs
incolis et mersum tumulīs Eurysthea calcās,
sīve tuī solium Jovis et virtūte parātā,
astra tenēs, haustumque tibī succīncta beātī
nectaris exclūsō melior Phryge porrigit Hēbē:
hūc ades et genium templīs nāscentibus īnfer.
nōn tē Lerna nocēns nec pauperis arva Molorchī
nec formīdātus Nemeēs ager antraque poscunt,
Thrācia nec Phariī pollūta altāria rēgis,
sed fēlīx simplexque domus fraudumque malārum
īnscia et hospitibus superīs dignissima sēdēs.
pōne trucēs arcūs agmenque immīte pharetrae
et rēgum multō perfūsum sanguine rōbur,
īnstrātumque umerīs dīmitte gerentibus hostem.
hīc tibi Sīdoniō celsum pulvīnar acanthō
texitur et signīs crēscit torus asper eburnīs.
pācātus mītisque venī nec turbidus īrā
nec famulāre timēns, sed quem tē Maenalis Augē,
cōnfectum thiasīs et multō frātre madentem
dētinuit, quālemque vagae post crīmina noctis
Thespius obstupuit, totiēns socer. hīc tibi fēsta
gymnas, et īnsontēs juvenum sine caestibus īrae
annua vēlōcī peragunt certāmina lustrō,
hīc templīs īnscrīptus avō gaudente sacerdōs
parvus adhūc similisque tuī cum prīma novercae
mōnstra manū premerēs atque exanimāta dolērēs.
Sed quaenam subitī, veneranda, exōrdia templī
dīc age, Calliopē; socius tibi grande sonābit,
Alcīdēs tēnsōque modōs imitābitur arcū.
Tempus erat caelī cum torrentissimus axis
incumbit terrīs ictusque Hyperīone multō
ācer anhēlantēs incendit Sīrius agrōs.
jamque diēs aderat profugīs cum rēgibus aptum,
fūmat Arīcīnum Triviae nemus et face multā
cōnscius Hippolytī splendet lacus; ipsa corōnat
ēmeritōs Dīāna canēs et spīcula terget
et tūtās sinit īre ferās, omnisque pudīcīs
Ītala terra focīs Hecatēidas excolit Īdūs,
ast ego, Dardaniae quamvīs sub collibus Albae
rūs proprium magnīque ducis mihi mūnere currēns
unda domī cūrās mulcēre aestūsque levāre
sufficerent, nōtās Sīrēnum nōmine rūpēs
fācundīque larem Pollī nōn hospes habēbam,
assiduē mōrēsque virī pācemque novōsque
Pīeridum flōrēs intāctaque carmina discēns.
forte diem Triviae dum lītore dūcimus ūdō
angustāsque forēs adsuētaque tēcta gravātī
frondibus et patulā dēfendimus arbore sōlēs,
dēlituit caelum et subitīs lūx candida cessit
nūbibus ac tenuis graviōre favōnius austrō
immaduit; quālem Libyae Sāturnia nimbum
attulit, Īliacō dum dīves Elissa marītō
dōnātur testēsque ululant per dēvia nymphae,
diffugimus, fēstāsque dapēs redimītaque vīna
abripiunt famulī; nec quō convīvia migrent,
quamvīs innumerae gaudentia rūra supernē
īnsēdēre domūs et multō culmine dīves
mōns nitet: īnstantēs sed proxima quaerere nimbī,
suādēbant laesīque fidēs reditūra serēnī.
stābat dicta sacrī tenuis casa nōmine templī
et magnum Alcīdēn humilī lare parva premēbat,
flūctivagōs nautās scrūtātōrēsque profundī
vix operīre capāx. hūc omnis turba coīmus,
hūc epulae dītēsque torī coetūsque ministrum
stīpantur nitidaeque cohors grātissima Pollae.
nōn cēpēre forēs, angustaque dēficit aedēs.
ērubuit rīsitque deus dīlēctaque Pollī
corda subit blandīsque virum complectitur ulnīs,
'tūne,' inquit 'largītor opum, quī mente profūsā
tēcta Dicarchēī pariter juvenemque replēstī
Parthenopēn? nostrō quī tot fastīgia montī,
tot viridēs lūcōs, tot saxa imitantia vultūs
aeraque, tot scrīptō vīventēs lūmine cērās,
fīxistī? quid enim ista domus, quid terra, priusquam
tē gaudēret, erant? longō tū trāmite nūdōs
tēxistī scopulōs, fueratque ubi sēmita tantum,
nunc tibi distīnctīs stat porticus alta columnīs,
nē sordēret iter. curvī tū lītoris ōra,
clausistī calidās geminā testūdine nymphās.
vix opera ēnumerem; mihi pauper et indigus ūnī
Pollius? et tālēs hilaris tamen intro penātēs
et lītus quod pandis, amō. sed proxima sēdem
dēspicit et tacitē rīdet mea līmina Jūnō,
dā templum dignāsque tuīs cōnātibus ārās,
quās puppēs vēlīs nōlint trānsīre secundīs,
quō Pater aetherius mēnsīsque accīta deōrum
turba et ab excelsō veniat soror hospita templō.
nec tē, quod solidus contrā riget umbo malignī,
montis et immēnsō nōn umquam exēsus ab aevō,
terreat: ipse aderō et cōnāmina tanta juvābō
asperaque invītae perfringam vīscera terrae.
incipe et Herculeīs fīdēns hortātibus audē.
nōn Amphīoniae steterint vēlōcius arcēs,
Pergameusve labor.' dīxit mentemque relīquit.
Nec mora, cum scrīptā fōrmātur imāgine tēla.
innumerae coiēre manūs: hīs caedere silvās
et lēvāre trabēs, illīs immergere cūrae
fundāmenta solō. coquitur pars ūmida terrae,
prōtēctūra hiemēs atque exclūsūra pruīnās,
indomitusque silex curvā fornāce liquēscit.
praecipuus sed enim labor est exscindere dextrā
oppositās rūpēs et saxa negantia ferrō.
hīc pater ipse locī positīs Tīrynthius armīs,
īnsūdat validāque solum dēfōrme bipennī,
cum grave nocturnā caelum subtexitur umbrā,
ipse fodit, dītēsque Caprae viridēsque resultant
Taurubulae, et terrīs ingēns redit aequoris ēchō.
nōn tam grande sonat mōtīs incūdibus Aetnē,
cum Brontēs Steropēsque ferit, nec major ab antrīs
Lemniacīs fragor est ubi flammeus aegida caelat
Mulciber et castīs exōrnat Pallada dōnīs.
dēcrēscunt scopulī, et roseā sub lūce reversī
artificēs mīrantur opus. vix annus anhēlat,
alter, et ingentī dīves Tīrynthius arce
dēspectat flūctūs et jūnctae tēcta novercae
prōvocat et dignīs invītat Pallada templīs.
jam placidae dant signa tubae, jam fortibus ārdēns
fūmat harēna sacrīs. hōs nec Pīsaeus honōrēs,
Juppiter aut Cirrhae pater aspernētur opācae.
nīl hīs trīste locīs; cēdat lacrimābilis Isthmos,
cēdat atrōx Nemeē: litat hīc fēlīcior īnfāns.
ipsae pūniceīs viridēs Nērēides antrīs
exsiliunt ultrō, scopulīs ūmentibus haerent,
nec pudet occultē nūdās spectāre palaestrās.
spectat et Īcariō nemorōsus palmite Gaurus,
silvaque quae fīxam pelagō Nēsīda corōnat,
et placidus Līmōn, ōmenque Euploea carīnīs,
et Lucrīna Venus, Phrygiōque ē vertice Grāiās,
addiscēs, Mīsēne, tubās, rīdetque benigna
Parthenopē gentīle sacrum nūdōsque virōrum
certātūs et parva suae simulācra corōnae.
Quīn age et ipse libēns propriī certāminis āctūs
invictā dignāre manū; seu nūbila discō,
findere seu volucrēs Zephyrōs praecēdere tēlō
seu tibi dulce manū Libycās nōdāre palaestrās,
indulgē sacrīs et, sī tibi pōma supersunt
Hesperidum, gremiō venerābilis ingere Pollae;
nam capit et tantum nōn dēgenerābit honōrem,
quod sī dulce decus viridēsque resūmeret annōs,
(dā veniam, Alcīdē,) fors hīc et pēnsa tulissēs.
Haec ego nāscentēs laetus bacchātus ad ārās
lībāmenta tulī. nunc ipse in līmine cernō
solventem vōcēs et tālia dicta ferentem:
'mactē animīs opibusque meōs imitāte labōrēs,
quī rigidās rūpēs īnfēcundaeque pudenda
nātūrae dēserta domās et vertis in ūsum
lustra habitāta ferīs, foedēque latentia prōfers
nūmina. quae tibi nunc meritōrum praemia solvam?,
quās referam grātēs? Parcārum fīla tenēbō
extendamque colūs (dūram scio vincere Mortem);
āvertam lūctūs et trīstia damna vetābō
tēque nihil laesum viridī renovābo senectā
concēdamque diū juvenēs spectāre nepōtēs,
dōnec et hic spōnsae mātūrus et illa marītō,
rūrsus et ex illīs subolēs nova grexque protervus
nunc umerīs inreptet avī nunc agmine blandō
certātim placidae concurrat ad ōscula Pollae.
nam templīs numquam statuētur terminus aevī,
dum mē flammigerī portābit māchina caelī.
nec mihi plūs Nemeē prīscumque habitābitur Argos
nec Tīburna domus sōlisque cubīlia Gādēs.'
Sīc ait; et tangēns surgentem altāribus ignem
pōpuleāque movēns albentia tempora silvā,
et Styga et aetheriī jūrāvit fulmina Patris.