Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Statius · Silvae

Book 1, Poem 2

Text kindly provided by Hypotactic

Unde sacrō Latiī sonuērunt carmine montēs?
cui, Paeān, nova plēctra movēs umerōque comantī
fācundum suspendis ebur? procul ecce canōrō
dēmigrant Helicōne deae quatiuntque novēnā
lampade sollemnem thalamīs coeuntibus ignem
et dē Pīeriīs vōcālem fontibus undam.
quās inter vultū petulāns Elegēa propinquat
celsior adsuētō dīvāsque hortātur et ambit
alternum fultūra pedem, decimamque vidērī
sē cupit et mediās fallit permixta sorōrēs.
ipsa manū nūptam genetrīx Aenēia dūxit
lūmine dēmissam et dulcī probitāte rubentem,
ipsa torōs et sacra parat coetūque Latīnō
dissimulāta deam crīnem vultūsque genāsque
temperat atque novā gestit minor īre marītā.
Nōsco diem causāsque sacrī: tē concinit iste
(pande forēs!) tē, Stēlla, chorus; tibi Phoebus et Euhān
et dē Maenaliā volucer Tegeāticus umbrā
serta ferunt. nec blandus Amor nec Grātia cessat
amplexum niveōs optātae conjugis artūs
flōribus innumerīs et olentī spargere nimbō.
tū modo fronte rosās, violīs modo līlia mixta
excipis et dominae niveīs ā vultibus obstās.
Ergo diēs aderat Parcārum conditus albō
vellere, quō Stēllae Violentillaeque professus
clāmārētur hymēn. cēdant cūraeque metūsque,
cessent mendācēs oblīquī carminis āstūs,
fāma tacē: subiit lēgēs et frēna momordit
ille solūtus amor, cōnsūmpta est fābula vulgī
et nārrāta diū vīdērunt ōscula cīvēs.
tū tamen attonitus, quamvīs data cōpia tantae
noctis, adhūc optās permissaque nūmine dextrō
vōta pavēs. pōne ō dulcis suspīria vātēs,
pōne: tua est. licet expositum per līmen apertō
īre redīre gradū: jam nusquam jānitor aut lēx
aut pudor. amplexū tandem satiāre petītō
(contigit!) et dūrās pariter reminīscere noctēs.
digna quidem mercēs, et sī tibi Jūno labōrēs
Herculeōs, Stygiīs et sī concurrere mōnstrīs
fāta darent, sī Cȳaneōs raperēre per aestūs
hanc propter: tantī Pīsaeā lēge trementem
currere et Oenomaī fremitūs audīre sequentis.
nec sī Dardaniā pāstor temerārius Īdā
sēdissēs, haec dōna forent, nec sī alma per aurās
tē potius prēnsum āveheret Tīthōnia bīga.
Sed quae causa torōs inopīnaque gaudia vātis
attulit, hīc mēcum, dum fervent agmine postēs
ātriaque et multā pulsantur līmina virgā,
hīc, Eratō jūcunda, docē. vacat apta movēre
colloquia, et doctī nōrunt audīre penātēs.
Forte, serēnātī quā stat plaga lactea caelī,
alma Venus thalamō pulsā modo nocte jacēbat
amplexū dūrō Geticī resolūta marītī.
fulcra torōsque deae tenerum premit agmen Amōrum;
signa petunt quās ferre facēs, quae pectora fīgī
imperet; an terrīs saevīre an mālit in undīs,
an miscēre deōs an adhūc vexāre Tonantem.
ipsī animus nōndum nec cordī fīxa voluntās:
fessa jacet strātīs, ubi quondam cōnscia culpae
Lēmnia dēprēnsō rēpsērunt vincula lectō.
hīc puer ē turbā volucrum, cui plūrimus ignis
ōre manūque levī numquam frūstrāta sagitta,
agmine dē mediō tenerā sīc dulce profātur
vōce (pharetrātī pressēre silentia frātrēs):
'scīs ut, māter,' ait 'nūllā mihi dextera sēgnis
mīlitiā: quemcumque hominum dīvumque dedistī,
ūritur. at quondam lacrimīs et supplice dextrā
et vōtīs precibusque virum concēde movērī,
ō genetrīx: dūrō nec enim ex adamante creātī,
sed tua turba sumus. clārus dē gente Latīnā
est juvenis, quem patriciīs majōribus ortum
nōbilitās gāvīsa tulit praesāgaque fōrmae
prōtinus ē nostrō posuit cognōmina caelō.
hunc egomet tōtā quondam (tibi dulce) pharetrā
improbus et dēnsā trepidantem cuspide fīxī.
quamvīs Ausoniīs multum gener ille petītus
mātribus, ēdomuī victum dominaeque potentis
ferre jugum et longōs jussī spērāre per annōs.
ast illam summā leviter (sīc namque jubēbās)
lampade parcentēs et inertī strīnximus arcū.
ex illō quantōs juvenis premat ānxius ignēs,
testis ego attonitus, quantum mē nocte diēque
urgentem ferat: haud ūllī vehementior umquam
incubuī, genetrīx, iterātaque vulnera fōdī.
vīdī ego et immītī cupidum dēcurrere campō
Hippomenēn, nec sīc mētā pallēbat in ipsā.
vīdī et Abȳdēnī juvenis certantia rēmīs
bracchia laudāvīque manūs et saepe natantī
praelūxī: minor ille calor quō saeva tepēbant
aequora: tū veterēs, juvenis, trānsgressus amōrēs.
ipse ego tē tantōs stupuī dūrāsse per aestūs
firmāvīque animōs blandīsque madentia plūmīs
lūmina dētersī. quotiēns mihi questus Apollō
sīc vātem maerēre suum! jam, māter, amātōs
indulgē thalamōs. noster comes ille piusque
signifer armiferōs poterat memorāre labōrēs
clāraque facta virum et torrentēs sanguine campōs;
sīc tibi plēctra dedit, mītisque incēdere vātēs
māluit et nostrā laurum subtexere myrtō.
hic juvenum lāpsūs suaque aut externa revolvit
vulnera; prō! quanta est Paphiī reverentia, māter,
nūminis: hic nostrae dēflēvit fāta columbae.'
Fīnis erat: tenerā mātris cervīce pependit
blandus et admōtīs tepefēcit pectora pennīs.
illa refert vultum nōn aspernāta rogārī:
'grande quidem rārumque virīs, quōs ipsa probāvī,
Pīerius vōtum juvenis cupit. hanc ego, fōrmae
ēgregium mīrāta decus cui glōria patrum
et generis certābat honōs, tellūre cadentem
excēpī fōvīque sinū; nec colla genāsque
cōmere nec pinguī crīnem dēdūcere amōmō
cessāvit mea, nāte, manus. mihi dulcis imāgō
prōsiluit. celsae procul aspice frontis honōrēs
suggestumque comae. Latiās mētīre quid ultrā
ēmineat mātrēs: quantum Lātōnia Nymphās
virgo premit quantumque egomet Nērēidas exstō.
haec et caeruleīs mēcum cōnsurgere digna
flūctibus et nostrā potuit cōnsīdere conchā,
et sī flammigerās potuisset scandere sēdēs
hāsque intrāre domōs, ipsī errārētis, Amōrēs.
huic quamvīs cēnsūs dederim largīta beātōs,
vincit opēs animō. querimur jam Sēras avārōs
angustum spoliāre nemus Clymenēaque dēesse
germina nec viridēs satis inlacrimāre sorōrēs,
vellera Sīdoniō jam pauca rubēscere tābō
rāraque longaevīs nivibus crystalla gelārī.
huic Hermum fulvōque Tagum dēcurrere līmō,
nec satis ad cultūs; huic Inda monīlia Glaucum
Prōteaque atque omnem Nērēida quaerere jussī.
hanc sī Thessalicōs vīdissēs, Phoebe, per agrōs,
errāret sēcūra Daphnē. sī in lītore Naxī
Thēsēum juxtā foret haec cōnspecta cubīle,
Gnōsida dēsertam profugus līquisset et Euhān.
quod nisi mē longīs plācāsset Jūno querēlīs,
falsus huic pennās et cornua sūmeret aethrae
rēctor, in hanc vērō cecidisset Juppiter aurō.
sed dabitur juvenī cui tū, mea summa potestās,
nāte, cupis, thalamī quamvīs juga ferre secundī
saepe neget maerēns. ipsam jam cēdere sēnsī
inque vicem tepuisse virō.' sīc fāta levāvit
sīdereōs artūs thalamīque ēgressa superbum
līmen Amyclaeōs ad frēna citāvit olōrēs.
jungit Amor laetamque vehēns per nūbila mātrem
gemmātō tēmōne sedet. jam Thybridis arcēs
Īliacae: pandit nitidōs domus alta penātēs
clāraque, gaudentēs plausērunt līmina cygnī.
Digna deae sēdēs, nitidīs nec sordet ab astrīs.
hīc Libycus Phrygiusque silex, hīc dūra Lacōnum
saxa virent, hīc flexus onyx et concolor altō
vēna marī, rūpēsque nitent quīs purpura saepe
Oebalis et Tyriī moderātor līvet aēnī.
pendent innumerīs fastīgia nīxa columnīs,
rōbora Dalmaticō lūcent satiāta metallō.
exclūdunt radiōs silvīs dēmissa vetustīs
frīgora, perspicuī vīvunt in marmore fontēs.
nec servat nātūra vicēs: hīc Sīrius alget,
brūma tepet, versumque domus sibi temperat annum.
Exsultat vīsū tēctīsque potentis alumnae
nōn secus alma Venus quam sī Paphon aequore ab altō
Īdaliāsque domōs Erycīnaque templa subīret.
tunc ipsam sōlō reclīnem adfāta cubīlī:
'quōnam hic usque sopor vacuīque modestia lectī,
ō mihi Laurentēs inter dīlēcta puellās?
quis mōrum fideīque modus? numquamne virīlī
summittēre jugō? veniet jam trīstior aetās.
exercē fōrmam et fugientibus ūtere dōnīs:
nōn ideō tibi tāle decus vultūsque superbōs
mēque dedī viduōs ut trānsmittāre per annōs,
ceu nōn cāra mihī. satis ō nimiumque priōrēs
dēspexisse procōs. at enim hic tibi sanguine tōtō
dēditus ūnam omnēs inter mīrātur amatque,
nec fōrmae nec stirpis egēns: nam docta per urbem
carmina quī juvenēs, quae nōn didicēre puellae?
hunc et bissēnōs (sīc indulgentia pergat
praesidis Ausoniī!) cernēs attollere fascēs
ante diem; certē jam nunc Cybelēia mōvit
līmina et Euboicae carmen legit ille Sibyllae.
jamque parēns Latius, cujus praenōscere mentem
fās mihi, purpureōs habitūs juvenīque curūle
indulgēbit ebur, Dācāsque (et glōria major)
exuviās laurōsque dabit celebrāre recentēs.
ergō age, junge torōs atque ōtia dēme juventae.
quās ego nōn gentēs, quae nōn face corda jugālī?
ālituum pecudumque mihī dūrīque ferārum
nōn renuēre gregēs; ipsum in cōnūbia terrae
aethera, cum pluviīs rārēscunt nūbila, solvō.
sīc rērum seriēs mundīque revertitur aetās.
unde novum Trōjae decus ardentumque deōrum
raptōrem, Phrygiō sī nōn ego jūncta marītō?
Lȳdius unde meōs iterāsset Thybris Iūlōs?
quis septemgeminae posuisset moenia Rōmae
imperiī Latiāle caput, nī Dardana fūrtō
cēpisset Mārtem, nec mē prohibente, sacerdōs?'
Hīs mulcet dictīs tacitaeque īnspīrat honōrem
cōnubiī. redeunt animō jam dōna precēsque
et lacrimae vigilēsque virī prope līmina questūs,
Asteris et vātis tōtam cantāta per urbem,
Asteris ante dapēs, nocte Asteris, Asteris ortū,
quantum nōn clāmātus Hylās. jamque aspera coepit
flectere corda libēns et jam sibi dūra vidērī.
Macte torīs, Latiōs inter placidissime vātēs,
quod dūrum permēnsus iter coeptīque labōris
prēndistī portūs. nitidae sīc trānsfuga Pīsae
amnis in externōs longē flammātus amōrēs
flūmina dēmersō trahit intemerāta canālī,
dōnec Sīcaniōs tandem prōlātus anhēlō
ōre bibat fontēs: mīrātur dulcia Nāis
ōscula nec crēdit pelagō vēnisse marītum.
Quis tibi tunc alacrī caelestum in mūnere clārō,
Stēlla, diēs? quantō saliērunt pectora vōtō,
dulcia cum dominae dexter cōnūbia vultus
adnuit! īre polō nitidōsque errāre per axēs
vīsus. Amyclaeīs minus exsultāvit harēnīs
pāstor ad Īdaeās Helenā veniente carīnās;
Thessala nec tālem vīdērunt Pēlea Tempē,
cum Thetin Haemoniīs Chīrōn accēdere terrīs
ērēctō prōspexit equō. quam longa morantur
sīdera! quam sēgnis vōtīs Aurōra marītī!
At procul ut Stēllae thalamōs sēnsēre parārī
Lētōus vātum pater et Semelēius Euhān,
hic movet Ortygiā, movet hic rapida agmina Nȳsā.
huic Lyciī montēs gelidaeque umbrācula Thymbrae
et Parnāsus honōs: illī Pangaea resultant
Ismaraque et quondam geniālis lītora Naxī.
tunc cārās iniēre forēs comitīque canōrō
hic chelyn, hic flāvam maculōsō nebrida tergō,
hic thyrsōs, hic plēctra ferunt; hic enthea laurō
tempora, Mīnōā crīnem premit ille corōnā.
Vixdum ēmissa diēs, et jam sociālia praestō
ōmina, jam fēstā fervet domus utraque pompā.
fronde virent postēs, effulgent compita flammīs,
et pars immēnsae gaudet celeberrima Rōmae.
omnis honōs, cūnctī veniunt ad līmina fascēs,
omnis plēbējō teritur praetexta tumultū;
hinc eques, hinc juvenum coetū stola mixta labōrat.
fēlīcēs utrōsque vocant, sed in agmine plūrēs
invīdēre virō. jamdūdum poste reclīnis
quaerit Hymēn thalamīs intāctum dīcere carmen
quō vātem mulcēre queat. dat Jūno verenda
vincula, et īnsignī geminat Concordia taedā.
hic fuit ille diēs: noctem canat ipse marītus,
quantum nōsse licet. sīc victa sopōre dolōsō
Mārtia flūmineā posuit latus Īlia rīpā;
nōn tālis niveōs strīnxit Lāvīnia vultūs
cum Turnō spectante rubet; nōn Claudia tālis
respexit populōs mōtā jam virgo carīnā.
Nunc opus, Āonidum comitēs tripodumque ministrī,
dīversīs certāre modīs: eat enthea vittīs
atque hederīs redimīta cohors, ut pollet ovantī
quisque lyrā. sed praecipuī quī nōbile gressū
extrēmō fraudātis opus, date carmina fēstīs
digna torīs. hunc ipse Coō plaudente Philītās
Callimachusque senex Umbrōque Propertius antrō
ambīssent laudāre diem, nec trīstis in ipsīs
Nāso Tomīs dīvesque focō lūcente Tibullus.
Mē certē nōn ūnus amor simplexque canendī
causa trahit: tēcum similēs jūnctaeque Camēnae,
Stēlla, mihī, multumque parēs bacchāmur ad ārās
et sociam doctīs haurīmus ab amnibus undam.
at tē nāscentem gremiō mea prīma recēpit
Parthenopē, dulcisque solō tū glōria nostrō
reptāstī. nitidum cōnsurgat ad aethera tellūs
Eubois et pulchrā tumeat Sēbēthos alumnā;
nec sibi sulpureīs Lucrīnae Nāides antrīs
nec Pompejānī placeant magis ōtia Sarnī.
Heia age, praeclārōs Latiō properāte nepōtēs,
quī lēgēs, quī castra legant, quī carmina lūdant.
acceleret partū decimum bona Cynthia mēnsem,
sed parcat Lūcīna precor; tūque ipse parentī
parce, puer, nē mollem uterum, nē stantia laedās
pectora; cumque tuōs tacitō nātūra recessū
fōrmārit vultūs, multum dē patre decōris,
plūs dē mātre ferās. at tū, pulcherrima fōrmā
Ītalidum, tandem meritō possessa marītō,
vincla diū quaesīta fovē: sīc damna decōris
nūlla tibī; longē viridēs sīc flōre juventae
perdūrent vultūs, tardēque haec fōrma senēscat.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation