Stat, quae perspicuās nitidī Meliōris opācet
arbor aquās complexa lacūs, quae rōbore ab īmō
incurvāta vadīs redit inde cacūmine rēctō
ardua, ceu mediīs iterum nāscātur ab undīs
atque habitet vitreum tacitīs rādīcibus amnem.
quid Phoebum tam parva rogem? vōs dīcite causās,
Nāides. et facilēs, satis est, date carmina Faunī.
Nymphārum tenerae fugiēbant Pāna catervae;
ille quidem it, cūnctās tamquam velit, et tamen ūnam
in Pholoēn. silvīs haec flūminibusque sequentis
nunc hirtōs gressūs, nunc improba cornua vītat,
jamque et belligerum Jānī nemus ātraque Cācī
rūra Quirīnālēsque fugā suspēnsa per agrōs
Caelica tesca subīt; ibi dēmum victa labōre,
fessa metū, quā nunc placidī Meliōris apertī
stant sine fraude larēs, flāvōs collēgit amictūs
artius et niveae posuit sē margine rīpae,
īnsequitur vēlōx pecorum deus et sua crēdit
cōnubia; ārdentī jamjam suspīria lībrat
pectore, jam praedae levis imminet, ecce citātōs
advertit Dīāna gradūs, dum per juga septem
errat Aventīnaeque legit vestīgia cervae.
paenituit vīdisse deam. conversaque fīdās
ad comitēs: ‘numquamne avidīs arcēbo rapīnīs
hoc petulāns foedumque pecus, semperque pudīcī
dēcrēscet mihi turba chorī?’ sīc deinde locūta
dēprōmit pharetrā tēlum breve, quod neque flexīs
cornibus aut solitō torquet strīdōre, sed ūnā
ēmīsit contenta manū laevamque sopōrae
Nāidos āversā fertur tetigisse sagittā.
illa diem pariter surgēns hostemque protervum
vīdit et in fontem, niveōs nē panderet artūs,
sīc tōtā cum veste ruit. stāgnīsque sub altīs
Pāna sequī crēdēns īmā latus implicat algā.
quid faceret subitō dēceptus praedo? nec altīs
crēdere corpus aquīs hirtae sibi cōnscius audet
pellis et ā tenerō nandī rudis: omnia questus,
immītem Bromium, stāgna invida et invida tēla,
prīmaevam vīsū platanum, cui longa propāgō
innumeraeque manūs et itūrus in aethera vertex,
dēposuit juxtā vīvamque adgessit harēnam
optātīsque aspergit aquīs et tālia mandat:
‘vīve diū nostrī pignus memorābile vōtī,
arbor, et haec dūrae latebrōsa cubīlia nymphae
tū saltem dēclīnis amā, preme frondibus undam.
illa quidem meruit, sed nē, precor, igne supernō
aestuet aut dūrā feriātur grandine; tantum
spargere tū laticem et foliīs turbāre mementō.
tunc ego tēque diū recolam dominamque benignae
sēdis et inlaesā tūtābor utramque senectā,
ut Jovis, ut Phoebī frondēs, ut discolor umbrā
pōpulus et nostrae stupeant tua germina pīnūs.’
sīc ait. illa deī veterēs animāta calōrēs
ūberibus stāgnīs oblīquō pendula truncō
incubat atque umbrīs scrūtātur amantibus undās,
spērat et amplexūs, sed aquārum spīritus arcet
nec patitur tāctūs, tandem ēluctāta sub aurās
lībrātur fundō rūrsusque ēnōde cacūmen
ingeniōsa levat, velutī dēscendat in īmōs
stirpe lacūs aliā. jam nec Phoebēia Nāis
ōdit et exclūsōs invītat gurgite rāmōs
Haec tibi parva quidem genitālī lūce parāmus
dōna, sed ingentī forsan vīctūra sub aevō.
tū, cujus placidō posuēre in pectore sēdem
blandus honōs hilarisque tamen cum pondere virtūs,
cui nec pigra quiēs nec inīqua potentia nec spēs
improba, sed medius per honesta et dulcia līmēs,
incorrupte fidem nūllōsque experte tumultūs
et sēcrēte, palam cum dīgeris ōrdine vītam,
īdem aurī facilis contemptor et optimus īdem
prōmere dīvitiās opibusque immittere lūcem:
hāc longum flōrēns animī mōrumque juventā
Īliacōs aequāre senēs et vincere perstā,
quōs pater Ēlysium, genetrīx quōs dētulit annōs:
hoc illī dūrās exōrāvēre sorōrēs,
hoc, quae tē sub teste situm fugitūra tacentem
ardua magnanimī revirēscet glōria Blaesī.