Et Phoebus pater et sevēra Pallas
et Mūsae procul īte fēriātae:
Jānī vōs revocābimus kalendīs.
Sāturnus mihi compede exsolūtā
et multō gravidus merō December
et rīdēns Jocus et Salēs protervī
adsint, dum referō diem beātum
laetī Caesaris ēbriamque aparchēn.
Vix aurōra novōs movēbat ortūs,
jam bellāria līnea pluēbant:
hunc rōrem veniēns profūdit eurus.
quicquid nōbile Ponticīs nucētīs,
fēcundīs cadit aut jugīs Idȳmēs;
quod rāmīs pia germinat Damascos,
et quod percoquit aebosīa Caunos,
largīs grātuitum cadit rapīnīs;
mollēs gāiolī lucuntulīque
et massīs Amerīna nōn perustīs
et mustāceus et latente palmā
praegnantēs caryōtides cadēbant.
nōn tantīs Hyas īnserēna nimbīs
terrās obruit aut solūta Plīas,
quālis per cuneōs hiems Latīnōs
plēbem grandine contudit serēnā.
dūcat nūbila Juppiter per orbem
et lātīs pluviās minētur āgrīs,
dum nostrī Jovis hī ferantur imbrēs.
Ecce autem caveās subit per omnēs
īnsignis speciē, decōra cultū
plēbēs altera, nōn minor sedente.
hī pānāria candidāsque mappās
subvectant epulāsque lautiōrēs;
illī marcida vīna largiuntur:
Īdaeōs totidem putēs ministrōs.
Orbem, quā melior sevēriorque est,
et gentēs alis īnsemel togātās;
et cum tot populōs, beāte, pāscās,
hunc Annōna diem superba nescit.
ī nunc saecula comparā, Vetustās,
antīquī Jovis aureumque tempus:
nōn sīc lībera vīna tunc fluēbant
nec tardum seges occupābat annum.
ūnā vēscitur omnis ōrdo mēnsā,
parvī, fēmina, plēbs, eques, senātus:
lībertās reverentiam remīsit.
et tū quīn etiam (quis hoc vocārī,
quis prōmittere possit hoc deōrum?)
nōbīscum sociās dapēs inīstī.
jam sē, quisquis is est, inops beātus
convīvam ducis esse glōriātur.
Hōs inter fremitūs novōsque luxūs
spectandī levis effugit voluptās:
stat sexus rudis, īnsciusque ferrī
ut pugnās capit improbus virīlēs!
crēdās ad Tanain ferumque Phāsim
Thermōdontiacās calēre turmās.
hīc audāx subit ōrdo pūmilōrum,
quōs nātūra brevis statim perācta
nōdōsum semel in globum ligāvit.
ēdunt vulnera cōnseruntque dextrās
et mortem sibi (quā manū!) minantur.
rīdet Mārs pater et cruenta Virtūs,
cāsūraeque vagīs gruēs rapīnīs
mīrantur pugilēs ferōciōrēs.
Jam noctis propiōribus sub umbrīs
dīves sparsio quōs agit tumultūs!
hīc intrant facilēs emī puellae,
hīc agnōscitur omne quod theātrīs
aut fōrmā placet aut probātur arte.
hōc plaudunt grege Lȳdiae tumentēs,
illīc cymbala tinnulaeque Gādēs,
illīc agmina cōnfremunt Syrōrum,
hīc plēbs scēnica quīque comminūtīs
permūtant vitreīs gregāle sulpur.
Inter quae subitō cadunt volātū
immēnsae volucrum per astra nūbēs,
quās Nīlus sacer horridusque Phāsis,
quās ūdō Numidae legunt sub austrō.
dēsunt quī rapiant, sinūsque plēnī
gaudent dum nova lūcra comparantur.
tollunt innumerās ad astra vōcēs
Sāturnālia prīncipis sonantēs,
et dulcī dominum favōre clāmant:
hoc sōlum vetuit licēre Caesar.
Vixdum caerula nox subībat orbem,
dēscendit mediā nitēns harēnā
dēnsās flammeus orbis inter umbrās
vincēns Gnōsiacae facem corōnae.
conlūcet polus ignibus nihilque
obscūrae patitur licēre noctī.
fūgit pīgra Quiēs, inersque Somnus
haec cernēns aliās abīt in urbēs.
Quis spectācula, quis jocōs licentēs,
quis convīvia, quis dapēs inēmptās,
largī flūmina quis canat Lyaeī?
jam jam dēficiō tuōque Bacchō
in sērum trahor ēbrius sopōrem.
Quōs ībit procul hic diēs per annōs!
quam nūllō sacer exolēscet aevō!
dum montēs Latiī paterque Thȳbris,
dum stābit tua Rōma dumque terrīs
quod reddis Capitōlium manēbit.