Tītyre, tū patulae recubāns sub tegmine fāgī
silvestrem tenuī Mūsam meditāris avēnā;
nōs patriae fīnēs et dulcia linquimus arva.
nōs patriam fugimus; tū, Tītyre, lentus in umbrā
fōrmōsam resonāre docēs Amaryllida silvās.
Ō Meliboee, deus nōbīs haec ōtia fēcit.
namque erit ille mihī semper deus, illius āram
saepe tener nostrīs ab ovīlibus imbuet agnus.
ille meās errāre bovēs, ut cernis, et ipsum
lūdere quae vellem calamō permīsit agrestī.
Nōn equidem invideō, mīror magis; undique tōtīs
usque adeō turbātur agrīs. ēn ipse capellās
prōtenus aeger agō; hanc etiam vix, Tītyre, dūcō.
hīc inter dēnsās corylōs modo namque gemellōs,
spem gregis, ā, silice in nūdā cōnīxa relīquit.
saepe malum hoc nōbīs, sī mēns nōn laeva fuisset,
dē caelō tāctās meminī praedīcere quercūs.
sed tamen iste deus quī sit dā, Tītyre, nōbīs.
Urbem quam dīcunt Rōmam, Meliboee, putāvī
stultus ego huic nostrae similem, cui saepe solēmus
pāstōrēs ovium tenerōs dēpellere fētūs.
sīc canibus catulōs similēs, sīc mātribus haedōs
nōram, sīc parvīs compōnere magna solēbam.
vērum haec tantum aliās inter caput extulit urbēs
quantum lenta solent inter vīburna cupressī.
Et quae tanta fuit Rōmam tibi causa videndī?
Lībertās, quae sēra tamen respexit inertem,
candidior postquam tondentī barba cadēbat,
respexit tamen et longō post tempore vēnit,
postquam nōs Amaryllis habet, Galatēa relīquit.
namque (fatēbor enim) dum mē Galatēa tenēbat,
nec spēs lībertātis erat nec cūra pecūlī.
quamvīs multa meīs exīret victima saeptīs
pinguis et ingrātae premerētur cāseus urbī,
nōn umquam gravis aere domum mihi dextra redībat.
Mīrābar quid maesta deōs, Amarylli, vocārēs,
cui pendēre suā paterēris in arbore pōma.
Tītyrus hinc aberat. ipsae tē, Tītyre, pīnūs,
ipsī tē fontēs, ipsa haec arbusta vocābant.
Quid facerem? neque servitiō mē exīre licēbat
nec tam praesentīs alibī cognōscere dīvōs.
hīc illum vīdī juvenem, Meliboee, quot annīs
bis sēnōs cui nostra diēs altāria fūmant,
hīc mihi respōnsum prīmus dedit ille petentī:
‘pāscite ut ante bovēs, puerī, submittite taurōs.’
Fortūnāte senex, ergō tua rūra manēbunt
et tibi magna satis, quamvīs lapis omnia nūdus
līmōsōque palūs obdūcat pāscua juncō.
nōn īnsuēta gravīs temptābunt pābula fētās
nec mala vīcīnī pecoris contāgia laedent.
fortūnāte senex, hīc inter flūmina nōta
et fontīs sacrōs frīgus captābis opācum;
hinc tibi, quae semper, vīcīnō ab līmite saepēs
Hyblaeīs apibus flōrem dēpāsta salictī
saepe levī somnum suādēbit inīre susurrō;
hinc altā sub rūpe canet frondātor ad aurās,
nec tamen intereā raucae, tua cūra, palumbēs
nec gemere āeriā cessābit turtur ab ulmō.
Ante levēs ergō pāscentur in aethere cervī
et freta dēstituent nūdōs in lītore piscēs,
ante pererrātīs ambōrum fīnibus exsul
aut Ararim Parthus bibet aut Germānia Tigrim,
quam nostrō illīus lābātur pectore vultus.
At nōs hinc aliī sitientīs ībimus Āfrōs,
pars Scythiam et rapidum crētae veniēmus Oaxēn
et penitus tōtō dīvīsōs orbe Britannōs.
ēn umquam patriōs longō post tempore fīnīs
pauperis et tugurī congestum caespite culmen,
post aliquot, mea rēgna, vidēns mīrābor aristās?
impius haec tam culta novālia mīles habēbit,
barbarus hās segetēs. ēn quō discordia cīvīs
prōdūxit miserōs; hīs nōs cōnsēvimus agrōs!
īnsere nunc, Meliboee, pirōs, pōne ōrdine vītēs.
īte meae, fēlīx quondam pecus, īte capellae.
nōn ego vōs posthāc viridī prōjectus in antrō
dūmōsā pendēre procul dē rūpe vidēbō;
carmina nūlla canam; nōn mē pāscente, capellae,
flōrentem cytisum et salicēs carpētis amārās.
Hīc tamen hanc mēcum poterās requiēscere noctem
fronde super viridī. sunt nōbīs mītia pōma,
castaneae mollēs et pressī cōpia lactis,
et jam summa procul vīllārum culmina fūmant
majōrēsque cadunt altīs dē montibus umbrae.