Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Letter 1§ 10.1 Letter 2§ 10.2 Letter 3a§ 10.3a Letter 3b§ 10.3b Letter 4§ 10.4 Letter 5§ 10.5 Letter 6§ 10.6 Letter 7§ 10.7 Letter 8§ 10.8 Letter 9§ 10.9 Letter 10§ 10.10 Letter 11§ 10.11 Letter 12§ 10.12 Letter 13§ 10.13 Letter 14§ 10.14 Letter 15§ 10.15 Letter 16§ 10.16 Letter 17a§ 10.17a Letter 17b§ 10.17b Letter 18§ 10.18 Letter 19§ 10.19 Letter 20§ 10.20 Letter 21§ 10.21 Letter 22§ 10.22 Letter 23§ 10.23 Letter 24§ 10.24 Letter 25§ 10.25 Letter 26§ 10.26 Letter 27§ 10.27 Letter 28§ 10.28 Letter 29§ 10.29 Letter 30§ 10.30 Letter 31§ 10.31 Letter 32§ 10.32 Letter 33§ 10.33 Letter 34§ 10.34 Letter 35§ 10.35 Letter 36§ 10.36 Letter 37§ 10.37 Letter 38§ 10.38 Letter 39§ 10.39 Letter 40§ 10.40 Letter 41§ 10.41 Letter 42§ 10.42 Letter 43§ 10.43 Letter 44§ 10.44 Letter 45§ 10.45 Letter 46§ 10.46 Letter 47§ 10.47 Letter 48§ 10.48 Letter 49§ 10.49 Letter 50§ 10.50 Letter 51§ 10.51 Letter 52§ 10.52 Letter 53§ 10.53 Letter 54§ 10.54 Letter 55§ 10.55 Letter 56§ 10.56 Letter 57§ 10.57 Letter 58§ 10.58 Letter 59§ 10.59 Letter 60§ 10.60 Letter 61§ 10.61 Letter 62§ 10.62 Letter 63§ 10.63 Letter 64§ 10.64 Letter 65§ 10.65 Letter 66§ 10.66 Letter 67§ 10.67 Letter 68§ 10.68 Letter 69§ 10.69 Letter 70§ 10.70 Letter 71§ 10.71 Letter 72§ 10.72 Letter 73§ 10.73 Letter 74§ 10.74 Letter 75§ 10.75 Letter 76§ 10.76 Letter 77§ 10.77 Letter 78§ 10.78 Letter 79§ 10.79 Letter 80§ 10.80 Letter 81§ 10.81 Letter 82§ 10.82 Letter 83§ 10.83 Letter 84§ 10.84 Letter 85§ 10.85 Letter 86a§ 10.86a Letter 86b§ 10.86b Letter 87§ 10.87 Letter 88§ 10.88 Letter 89§ 10.89 Letter 90§ 10.90 Letter 91§ 10.91 Letter 92§ 10.92 Letter 93§ 10.93 Letter 94§ 10.94 Letter 95§ 10.95 Letter 96§ 10.96 Letter 97§ 10.97 Letter 98§ 10.98 Letter 99§ 10.99 Letter 100§ 10.100 Letter 101§ 10.101 Letter 102§ 10.102 Letter 103§ 10.103 Letter 104§ 10.104 Letter 105§ 10.105 Letter 106§ 10.106 Letter 107§ 10.107 Letter 108§ 10.108 Letter 109§ 10.109 Letter 110§ 10.110 Letter 111§ 10.111 Letter 112§ 10.112 Letter 113§ 10.113 Letter 114§ 10.114 Letter 115§ 10.115 Letter 116§ 10.116 Letter 117§ 10.117 Letter 118§ 10.118 Letter 119§ 10.119 Letter 120§ 10.120 Letter 121§ 10.121
Pliny the Younger · Letters

Book 2, Letter 11

Text kindly provided by Perseus

C. Plinius Arriano suo s.

Solet esse gaudio tibi, si quid acti est in senatu dignum ordine illo. Quamvis enim quietis amore secesseris, insidet tamen animo tuo maiestatis publicae cura. Accipe ergo quod per hos dies actum est, personae claritate famosum, severitate exempli salubre, rei magnitudine aeternum.

Marius Priscus accusantibus Afris quibus pro consule praefuit, omissa defensione iudices petiit. Ego et Cornelius Tacitus, adesse provincialibus iussi, existimavimus fidei nostrae convenire notum senatui facere excessisse Priscum immanitate et saevitia crimina quibus dari iudices possent, cum ob innocentes condemnandos, interficiendos etiam, pecunias accepisset.

Respondit Fronto Catius deprecatusque est, ne quid ultra repetundarum legem quaereretur, omniaque actionis suae vela vir movendarum lacrimarum peritissimus quodam velut vento miserationis implevit.

Magna contentio, magni utrimque clamores aliis cognitionem senatus lege conclusam, aliis liberam solutamque dicentibus, quantumque admisisset reus, tantum vindicandum.

Novissime consul designatus Iulius Ferox, vir rectus et sanctus, Mario quidem iudices interim censuit dandos, evocandos autem quibus diceretur innocentium poenas vendidisse.

Quae sententia non praevaluit modo, sed omnino post tantas dissensiones fuit sola frequens, adnotatumque experimentis, quod favor et misericordia acres et vehementes primos impetus habent, paulatim consilio et ratione quasi restincta considunt.

Unde evenit ut, quod multi clamore permixto tuentur, nemo tacentibus ceteris dicere velit; patescit enim, cum separaris a turba, contemplatio rerum quae turba teguntur.

Venerunt qui adesse erant iussi, Vitellius Honoratus et Flavius Marcianus; ex quibus Honoratus trecentis milibus exsilium equitis Romani septemque amicorum eius ultimam poenam, Marcianus unius equitis Romani septingentis milibus plura supplicia arguebatur emisse; erat enim fustibus caesus, damnatus in metallum, strangulatus in carcere.

Sed Honoratum cognitioni senatus mors opportuna subtraxit, Marcianus inductus est absente Prisco. Itaque Tuccius Cerialis consularis iure senatorio postulavit, ut Priscus certior fieret, sive quia miserabiliorem sive quia invidiosiorem fore arbitrabatur, si praesens fuisset, sive - quod maxime credo - quia aequissimum erat commune crimen ab utroque defendi, et si dilui non potuisset in utroque puniri.

Dilata res est in proximum senatum, cuius ipse conspectus augustissimus fuit. Princeps praesidebat - erat enim consul -, ad hoc Ianuarius mensis cum cetera tum praecipue senatorum frequentia celeberrimus; praeterea causae amplitudo auctaque dilatione exspectatio et fama, insitumque mortalibus studium magna et inusitata noscendi, omnes undique exciverat.

Imaginare quae sollicitudo nobis, qui metus, quibus super tanta re in illo coetu praesente Caesare dicendum erat. Equidem in senatu non semel egi, quin immo nusquam audiri benignius soleo: tunc me tamen ut nova omnia novo metu permovebant.

Obversabatur praeter illa quae supra dixi causae difficultas: stabat modo consularis, modo septemvir epulonum, iam neutrum.

Erat ergo perquam onerosum accusare damnatum, quem ut premebat atrocitas criminis, ita quasi peractae damnationis miseratio tuebatur.

Utcumque tamen animum cogitationemque collegi, coepi dicere non minore audientium assensu quam sollicitudine mea. Dixi horis paene quinque; nam duodecim clepsydris, quas spatiosissimas acceperam, sunt additae quattuor. Adeo illa ipsa, quae dura et adversa dicturo videbantur, secunda dicenti fuerunt.

Caesar quidem tantum mihi studium, tantam etiam curam - nimium est enim dicere sollicitudinem - praestitit, ut libertum meum post me stantem saepius admoneret voci laterique consulerem, cum me vehementius putaret intendi, quam gracilitas mea perpeti posset. Respondit mihi pro Marciano Claudius Marcellinus.

Missus deinde senatus et revocatus in posterum; neque enim iam incohari poterat actio, nisi ut noctis interventu scinderetur.

Postero die dixit pro Mario Salvius Liberalis, vir subtilis dispositus acer disertus; in illa vero causa omnes artes suas protulit. Respondit Cornelius Tacitus eloquentissime et, quod eximium orationi eius inest, σεμνῶς.

Dixit pro Mario rursus Fronto Catius insigniter, utque iam locus ille poscebat, plus in precibus temporis quam in defensione consumpsit. Huius actionem vespera inclusit, non tamen sic ut abrumperet. Itaque in tertium diem probationes exierunt. Iam hoc ipsum pulchrum et antiquum, senatum nocte dirimi, triduo vocari, triduo contineri.

Cornutus Tertullus consul designatus, vir egregius et pro veritate firmissimus, censuit septingenta milia quae acceperat Marius aerario inferenda, Mario urbe Italiaque interdicendum, Marciano hoc amplius Africa. In fine sententiae adiecit, quod ego et Tacitus iniuncta advocatione diligenter et fortiter functi essemus, arbitrari senatum ita nos fecisse ut dignum mandatis partibus fuerit.

Assenserunt consules designati, omnes etiam consulares usque ad Pompeium Collegam: ille et septingenta milia aerario inferenda et Marcianum in quinquennium relegandum, Marium repetundarum poenae quam iam passus esset censuit relinquendum.

Erant in utraque sententia multi, fortasse etiam plures in hac vel solutiore vel molliore. Nam quidam ex illis quoque, qui Cornuto videbantur assensi, hunc qui post ipsos censuerat sequebantur.

Sed cum fieret discessio, qui sellis consulum astiterant, in Cornuti sententiam ire coeperunt. Tum illi qui se Collegae adnumerari patiebantur in diversum transierunt; Collega cum paucis relictus. Multum postea de impulsoribus sis, praecipue de Regulo questus est, qui se in sententia quam ipse dictaverat deseruisset. Est alioqui Regulo tam mobile ingenium, ut plurimum audeat plurimum timeat.

Hic finis cognitionis amplissimae. Superest tamen λιτούργιον non leve, Hostilius Firminus legatus Mari Prisci, qui permixtus causae graviter vehementerque vexatus est. Nam et rationibus Marciani, et sermone quem ille habuerat in ordine Lepcitanorum, operam suam Prisco ad turpissimum ministerium commodasse, stipulatusque de Marciano quinquaginta milia denariorum probabatur, ipse praeterea accepisse sestertia decem milia foedissimo quidem titulo, nomine unguentarii, qui titulus a vita hominis compti semper et pumicati non abhorrebat.

Placuit censente Cornuto referri de eo proximo senatu; tunc enim, casu an conscientia, afuerat.

Habes res urbanas; invicem rusticas scribe. Quid arbusculae tuae, quid vineae, quid segetes agunt, quid oves delicatissimae? In summa, nisi aeque longam epistulam reddis, non est quod postea nisi brevissimam exspectes. Vale.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation