C. Valeri Flacci Argonauticon Liber Primus.
fatidicamque ratem, Scythici quae Phasidis oras
ausa sequi mediosque inter iuga concita cursus
rumpere flammifero tandem consedit Olympo.
Phoebe, mone, si Cymaeae mihi conscia vatis
stat casta cortina domo, si laurea digna
fronte viret; tuque o, pelagi cui maior aperti
fama, Caledonius postquam tua carbasa vexit
Oceanus Phrygios prius indignatus Iulos,
sancte pater, veterumque fave veneranda canenti
spargentemque faces et in omni turre furentem.
et Sidon Nilusque rates. nunc nostra serenus
orsa iuves, haec ut Latias vox impleat urbes.
Ionium quicumque petunt, ille Othryn et Haemum
atque imum felix versabat vomere Olympum.
sed non ulla quies animo fratrisque paventi
progeniem divumque minas; hunc nam fore regi
exitio vatesque canunt pecudumque per aras
terrifici monitus iterant: super ipsius ingens
instat fama viri virtusque haut laeta tyranno.
ergo anteire metus iuvenemque exstinguere pergit
Aesonium letique vias ac tempora versat.
sed neque bella videt Graias neque monstra per urbes
ulla: Cleonaeo iam tempora clusus hiatu
Alcides; olim Lernae defensus ab angue
Areas, et ambobus iam cornua fracta iuvencis.
ira maris vastique placent discrimina ponti.
'hanc mihi militiam, veterum quae pulchrior actis,
adnue daque animum. nostri de sanguine Phrixus
qui colit (heu magni Solis pudor), hospita vina
[gap]
nil nostri divumque memor. non nuntia tantum
fama refert: ipsum iuvenem tam saeva gementem,
questibus et magni numen maris excitat Helle.
si mihi quae quondam vires, vel pendere poenas
Colchida iam et regis caput hic atque arma videres.
olim annis ille ardor hebet, necdum mea proles
imperio et belli rebus matura marique.
tu, cui iam curaeque vigent animique viriles,
redde tholo ac tantis temet dignare periclis.'
Cyaneas, tantoque silet possessa dracone
vellera, multifidas regis quem filia linguas
Mox taciti patuere doli nec vellera curae
esse viro, sed sese odiis immania cogi
arte queat? nunc aerii plantaria vellet
heu quid agat? populumne levem veterique tyranno
infensum atque olim miserantes Aesona patres
advocet? an socia Iunone et Pallade fretus
armisona superet magis et freta iussa capessat,
siqua operis tanti domito consurgere ponto
fama queat? tu sola animos mentesque peruris,
relligio, tendensque pias ad sidera palmas
'omnipotens regina', inquit 'quam, turbidus atro
ipse ego praecipiti tumidum per Enipea nimbo
in campos et tuta tuli nec credere quivi
ante deam, quam te tonitru nutuque reposci
coniugis et subita raptam formidine vidi,
da Scythiam Phasimque mihi; tuque, innuba Pallas,
eripe me. vestris egomet tune vellera templis
illa dabo, dabit auratis et cornibus igni
diversas petiere vias. in moenia pernix
moliri hunc puppem iubet et demittere ferro
spargit inexpertos temptare parentibus austros
Aesoniden; iam stare ratem remisque superbam
poscere quos revehat rebusque in saecula tollat.
turba ducum, primae seu quos in flore iuventae
temptamenta tenent necdum data copia rerum:
at quibus arvorum studiumque insontis aratri,
hos stimulant magnaque ratem per lustra viasque
silvarumque deae atque elatis cornibus Amnes.
advolat, Arcadio cuius flammata veneno
tela puer facilesque umeris gaudentibus arcus
gestat Hylas: velit ille quidem, sed dextera nondum
par oneri clavaeque capax. quos talibus amens
insequitur solitosque novat Saturnia questus:
in nova fata decus, nostrique Eurystheos haec nunc
iussa forent. imbrem et tenebras saevumque tridentem
nune quoque nec socium nostrae columenve carinae
esse velim, Herculeis nec me umquam fidere fas sit
auxiliis comiti et tantum debere superbo.'
Dixit et Haemonias oculos detorquet ad undas.
fervere cuncta virum coetu, simul undique cernit
delatum nemus et docta resonare bipenni
litora; iam pinus gracili dissolvere lamna
molliri videt igne trabes, remisque paratis
Pallada velifero quaerentem bracchia malo.
constitit ut longo moles non pervia ponto
puppis, et ut tenues subiere latentia cerae
lumina, picturae varios superaddit honores.
Peleos in thalamos vehitur Thetis; aequora delphin
nec love maiorem nasci suspirat Achillen.
hanc Panope Dotoque soror laetataque fluctu
vinaque et aequoreos inter cum coniuge divos
Aeacides, pulsatque chelyn post pocula Chiron.
parte alia Pholoe multoque insanus Iaccho
crateres mensaeque volant araeque deorum
poculaque, insignis veterum labor. optimus hasta
fert gravis invito victorem Nestora tergo
nigro Nessus equo fugit, adclinisque tapetis
haccine nos animae faciles rate nubila contra
mittimur? in solum nunc saeviet Aesona pontus?
abripiam? invisae Pelias freta tuta carinae
optet et exoret nostris cum matribus undas.'
at procul e stabulis trepidi clamore sequuntur
pastores fremitusque canum; citus occupat auras
raptor et Aegaei super effugit alta profundi.
accipit augurium Aesonides laetusque superbi
tecta petit Peliae. Drior huic tum regia proles
advolat amplexus fraternaque pectora iungens.
ductor ait: 'non degeneres, ut reris, Acaste,
venimus ad questus: socium te iungere coeptis
Tyndareusque puer mihi vellere dignior Helles.
o quantum terrae, quantum cognoscere caeli
permissum est, pelagus quantos aperimus in usus.
nunc forsan grave reris opus; sed laeta recurret
cum ratis et caram cum iam mihi reddet Iolcon,
quis pudor heu nostros tibi tune audire labores,
quam referam visas tua per suspiria gentes.'
in quaecumque vocas; nec nos' ait 'optume, segnes
credideris patriisve magis confidere regnis
quam tibi, si primos duce te virtutis honoris
quin ego, nequa metu nimio me cura parentis
tunc adero, primas linquet cum puppis harenas.'
dixerat. ille animos promissaque talia laetus
accipit et gressus avidos ad litora vertit.
At ducis imperiis Minyae monituque frequentes
puppem umeris subeunt et tento poplite proni
decurrunt intrantque fretum. non clamor anhelis
nauticus aut blandus testudine defuit Orpheus.
tum laeti statuunt aras. tibi, rector aquarum,
deicit Ancaeus. non illo certior alter
ipse ter aequoreo libans carchesia patri
sic ait Aesonides: 'o qui spumantia nutu
regna quatis terrasque salo complecteris omnes,
sed non sponte feror, nec nunc mihi iungere montes
mens tamen aut summo deposcere fulmen Olympo.
ne Peliae te vota trahant: ille aspera iussa
repperit et Colchos in me luctumque meorum:
hoc caput accipias et pressam regibus alnum.'
ecce sacer totusque dei per litora Mopsus
immanis visu vittamque comamque per auras
surgentem laurusque rotat. vox reddita tandem,
vox horrenda viris; tum facta silentia vati:
aequoreos vocat ecce deos Neptunus et ingens
concilium. fremere et legem defendere cuncti
Iuno, tene; tuque o puppem ne desere, Pallas:
nunc patrui nunc flecte minas. cessere ratemque
expedior. subita cur pulcher harundine crines
caeruleae vestes? unde haec tibi vulnera, Pollux?
quantus 10 tumidis taurorum e naribus ignis?
tollunt se galeae sulcisque ex omnibus hastae
et iam iamque umeri. quem circum vellera Martem
aspicio? quaenam aligeris secat anguibus auras
caede madens? quos ense ferit? miser eripe parvos,
Aesonide. cerno et thalamos ardere iugales.'
terribilis, plenus fatis Phoeboque quieto,
cui genitor tribuit monitu praenoscere divum
seu plenum certis interroget aera pennis,
flammaque prima docet, praeduri plena laboris
ingentes durate animae dulcesque parentum
tendite ad amplexus.' lacrimae cecidere canenti,
quod sibi iam clusos invenit in ignibus Argos.
Vix ea fatus erat, iungit cum talia ductor
Aesonius: 'superum quando consulta videtis,
o socii (quantisque datur spes maxima coeptis!)
vos quoque nunc vires animosque adferte paternos.
non mihi Thessalici pietas culpanda tyranni
suspective doli: deus haec, deus omine dextro
imperat; ipse suo voluit commercia mundo
Iuppiter et tantos hominum miscere labores.
ite, viri, mecum dubiisque evincite rebus,
hanc vero, socii, venientem litore laeti
dulcibus adloquiis ludoque educite noctem.'
conspicuusque toris Tirynthius. exta ministri
rapta simul veribus Cereremque dedere canistris.
Iamque aderat summo decurrens vertice Chiron
ut puer ad notas erectum Pelea voces
vidit et ingenti tendentem bracchia passu,
adsiluit caraque diu cervice pependit.
ilium nec valido spumantia pocula Baccho
sollicitant veteri nec conspicienda metallo
signa tenent; stupet in ducibus magnumque sonantes
haurit et Herculeo fert comminus ora leoni.
laetus at impliciti Peleus rapit oscula nati
suspiciensque polum 'placido si currere fluctu
hoc, superi, servate caput. tu cetera, Chiron,
da mihi. te parvus lituos et bella loquentem
senator ferat et nostram festinet ad hastam.'
magna mente volunt. Phrixi promittitur absens
yellus et auratis Argo reditura corymbis.
Sol ruit et totum Minyis laetantibus undae
lumina nondum ullis terras monstrantia nautis.
Thracius hie noctem dulci testudine vates
extrahit, ut steterit redimitus tempora vittis
Phrixus et iniustas contectus nubibus aras
fugerit Inoo linquens Athamanta Learcho;
vector et adstrictis ut sedit cornibus Helle.
hic soror Aeoliden aevum mansura per omne
illa quidem fessis longe petit umida palmis
vellera, sed bibulas urgenti pondere vestes
unda trahit levique manus labuntur ab auro.
quis tibi, Phrixe, dolor, rapido cum concitus aestu
respiceres miserae clamantia virginis ora
extremasque manus sparsosque per aequora crines.
Iamque mero ludoque modus, positique quietis
conticuere toris; solus quibus ordine fusis
impatiens somni ductor manet. hunc gravis Aeson
et pariter vigil Alcimede spectantque tenentque
pleni oculos. illis placidi sermonis Iason
suggerit adfatus turbataque pectora mulcet.
visa coronatae fulgens tutela carinae
vocibus his instare duci: 'Dodonida quercum
ingredior, nec fatidicis avellere silvis
tempus adest; age rumpe moras; dumque aequore toto
dixerat. ille pavens, laeto quamquam omine divum,
prosiluit stratis. Minyas simul optulit omnis
alma novo crispans pelagus Tithonia Phoebo.
discurrunt transtris: hi celso cornua malo
expediunt, alii tonsas in marmore summo
Increscunt matrum gemitus et fortia languent
corda patrum; longis flentes amplexibus haerent.
femineis tantum illa furens ululatibus opstat,
ante datum, sed bella tibi terrasque timebam.
vota aliis facienda deis. si fata reducunt
possum equidem lucemque pati longumque timorem.
sin aliud Fortuna parat, miserere parentum,
unde ego et avecti timuissem vellera Phrixi?
quos iam mente dies, quam saeva insomnia curis
nec de te credam nostris ingrata serenis.
da, precor, amplexus haesuraque verba relinque
auribus et dulci iam nunc preme lumina dextra.'
talibus Alcimede maeret; sed fortior Aeson
attollens dictis animos: 'o si mihi sanguis,
primus in aeratis posuissem puppibus arma
concussoque ratem gauderem tollere remo.
sed patriae valuere preces auditaque magnis
teque ducem. tales, tales ego ducere suetus
atque sequi. nunc ille dies (det Iuppiter oro),
ille super, quo te Scythici regisque marisque
victorem atque umeros ardentem vellere rapto
accipiam cedamque tuae mea facta iuventae.'
sic ait. ille suo conlapsam pectore matrem
sustinuit magnaque senem cervice recepit.
Et iam finis erat. Zephyrumque ratemque morantis
hinc laevom Telamon pelagus tenet, altior inde
occupat Alcides aliud mare, cetera pubes
remo terga sui, quos nobile contulit Argos.
hic et Naubolides tortas consurgit in undas
Iphitus, hic patrium frangit Neptunius aequor
qui tenet undisonam Psamathen semperque patentem
Taenaron Euphemus, mollique a litore Pellae
Deucalion certus iaculis et comminus ense
nobilis Amphion, pariter quos edidit Hypso
nec potuit similes voluitve ediscere vultus.
tum valida Clymenus percusso pectore tonsa
frater et Iphiclus puppem trahit, et face saeva
in tua mox Danaos acturus saxa, Caphereu,
Nauplius, et tortum non a love fulmen Oileus
Amphitryoniaden Tegeaeo limine Cepheus
maluit Ancaeo vellus contingere Phrixi)
tectus et Eurytion servato colla capillo,
quem pater Aonias reducem tondebit ad aras.
te quoque Thessalicae, Nestor, rapit in freta puppis
fama, Mycenaeis olim qui candida velis
Mopsus, puniceo cui circumfusa cothurno
cassis et in summo laurus Peneia cono.
quin etiam Herculeo consurgit ab ordine Tydeus
Nelidesque Periclymenus, quem parva Methone
caestibus adversos viderunt frangere vultus. —
Tu quoque Phrixeos remo, Poeantie, Colchos
bis Lemnon visure petis, nunc cuspide patris
proximus hinc Butes Actaeis dives ab oris;
innumeras nam claudit apes longaque superbus
fuscat nube diem, dum plenas nectare cellas
pandit et in dulcem reges dimittit Hymetton.
stat procul intendens dubium pater anxius arcum.
nec Peleus fretus soceris et coniuge diva
ut socius caro pariter meditetur Achilli
fila lyrae pariterque leves puer incitet hastas, ...
nec timet Ancaeum genetrix committere ponto,
haut minus Erginus, proles Neptunia, fertur,
qui maris insidias, clarae qui sidera noctis
norit et e clausis quem destinet Aeolus antris,
non metuat cui regna ratis, cui tradere caelum
adsidua Tiphys vultum lassatus ab Arcto.
terga Lacon, saltem in vacuos ut bracchia ventos
spectet securo celebrantem litora ludo.
vectorem pavidae Castor dum quaereret Helles,
passus Amyclaea pinguescere Cyllaron herba.
illis Taenario pariter tremit ignea fuco
purpura, quod gemina mater spectabile tela
struxerat, Eurotan molli bis fuderat auro;
quemque suus sonipes niveo de stamine portat
et volat amborum patrius de pectore cycnus.
at tibi collectas solvit iam fibula vestes
ostenditque umeros fortes spatiumque superbi
pectoris Herculeis aequum, Meleagre, lacertis.
Aethalides subitas nervo redeunte sagittas
cogere; tu medios gladio bonus ire per hostes,
Euryte; nec patrio Minyis ignobilis usu,
sed non, Iphi, tuis Argo reditura lacertis
heu celerem Scythica te maesta relinquet harena
cessantemque tuo lugebit in ordine remum.
te quoque dant campi tanto pastore Pheraei
felices, Admete; tuis nam pendit in arvis
Delius, ingrato Steropen quod fuderat arcu.
a quotiens famulo notis soror obvia silvis
flevit, ubi Ossaeae captaret frigora quercus
insurgit transtris et remo Nerea versat
Canthus, in Aeaeo volvet quem barbara cuspis
pulvere; at interea clari decus adiacet orbis,
quem genitor gestabat Abas: secat aurea fluctu
tegmina Chalcidicas fugiens Euripus harenas,
celsaque semiferum contorquens frena luporum
ante urbem ardentis restat deprendere patris
reliquias, multum famulis pia iusta moratis,
si venias. breviore petit iam caerula remo
occupat et longe sua transtra novissimus Idas.
quem tulit Arene, possit qui rumpere terras
et Styga transmisso tacitam deprendere visu.
fluctibus e mediis terras dabit ille magistro
et dabit astra rati, cumque aethera Iuppiter umbra
perdiderit, solus transibit nubila Lynceus.
quin et Cecropiae proles vacat Orithyiae,
temperet ut tremulos Zetes fraterque ceruchos.
aut pontum remo subigit, sed carmine tonsas
ire docet, summo passim ne gurgite pugnent.
donat et Iphiclo pelagus iuvenumque labores
non iam operum in partem, monitus sed tradat ut acres
magnorumque viros qui laudibus urat avorum.
Arge, tuae tibi cura ratis, te moenia doctum
Thespia Palladio dant munere; sors tibi, nequa
vel pice vel molli conducere vulnera cera.
pervigil Arcadio Tiphys pendebat ab astro
et dedit aequoreos caelo duce tendere cursus.
Ecce per obliqui rapidum compendia montis
horrentem iaculis et parmae luce coruscum.
ille ubi se mediae per scuta virosque carinae
intulit, ardenti Aesonides retinacula ferro
abscidit; haut aliter saltus vastataque pernix
venator cum lustra fugit dominoque timentem
quas astu rapuit pavido, dum saeva relictis
claraque vela oculis percussaque sole secuntur
coepta tuens tantamque operis consurgere molem
laetatur; patrii neque enim probat otia regni.
una omnes gaudent superi, venturaque mundo
sed non et Scythici genitor discrimine nati
intrepidus tales fundit Sol pectore voces:
'summie sator, cui nostra dies volventibus annis
tot peragit reficitque vices, tuane ista voluntas?
Graiaque nunc undis duce te nutuque secundo
non mediae telluris opes, non improba legi
divitis arva plagae (teneant uberrima Teucer
et Libys et vestri Pelopis domus): horrida saevo
cederet his etiam et sese sine honore referret
quid regio immanis, quid barbarus amnibus ullis
imperii sed parte virum nataeque moratus
coningio videt e Graia nunc stirpe nepotes
et generos vocat et iunctas sibi sanguine terras.
flecte ratem motusque, pater, nec vulnere nostro
aequora pande viris: veteris sat conscia luctus
Bellipotens sibi fixa videt, temptataque contra
Pallas et amborum gemuit Saturnia questus.
Tum genitor 'vetera haec nobis et condita pergunt
ordine cuncta suo rerumque a principe cursu
fixa manent; neque enim terris tum sanguis in ullis
noster erat, cum fata darem, iustique facultas
iam pridem regio, quae virginis aequor ad Helles
et Tanain tenus immenso descendit ab Euro,
undat equis floretque viris, nec tollere contra
ulla pares animos nomenque capessere bellis
ausa manus; sic fata, locos sic ipse fovebam.
linquimus et poscunt iam me sua tempora Grai.
inde meae quercus tripodesque animaeque parentum
hanc pelago misere manum. via facta per undas
perque hiemes, Bellona, tibi. nee vellera tantum
indignanda manent propiorque ex virgine rapta
ille dolor, sed nulla magis sententia menti
qui gemitus irasque pares et mutua Grais
bella, quot ad Troiam flentes hiberna Mycenas,
quot proceres natosque deum, quae robora cernes
hinc Danaum de fine sedet gentesque fovebo
mox alias. pateant montes silvaeque lacusque
experiar, quaenam populis longissima cunctis
regna velim linquamque datas ubi certus habenas.'
tune oculos Aegaea refert ad caerula robur
Herculeum Ledaeque tuens genus atque ita fatur:
imposuit: durum vobis iter et grave caeli
institui. sic ecce meus, sic orbe peracto
Liber et expertus terras remeavit Apollo.'
dixit et ingenti flammantem nubila sulco
direxit per inane facem, quae puppe propinqua
in bifidum discessit iter fratresque petivit
Tyndareos, placida et mediis in frontibus haesit
protinus amborum lumenque innoxia fundit
purpureum, miseris olim implorabile nautis.
Interea medio saevus permissa profundo
carbasa Pangaea Boreas speculatus ab arce
continuo Aeoliam Tyrrhenaque tendit ad antra
concitus. omne dei rapidis nemus ingemit alis,
stat rupes horrenda fretis: quot in aethera surgit
has nimbi ventique domos et naufraga servat
tempestas. hinc in terras latumque profundum
perderet et mediis intrarent montibus undae),
intonuit donec pavidis ex aethere ventis
omnipotens regemque dedit, quem iussa vereri
saxa domant Euros. cum iam prohibere frementum
nuntius hunc solio Boreas proturbat ab alto:
'Pangaea quod ab arce nefas' ait, 'Aeole, vidi.
Graia novam ferro molem commenta iuventus
pergit et ingenti gaudens domat aequora velo,
nec mihi libertas imis freta tollere harenis,
qualis eram nondum vinclis et carcere clausus.
hinc animi structaeque viris fiducia puppis,
quod Borean sub rege vident. da mergere Graios
Thessala necdum aliae viderunt carbasa terrae.'
impulit Hippotades. fundunt se carcere laeti
nimborum cum prole Notus crinemque procellis
hispidus et multa flavus caput Eurus harena;
induxere hiemem raucoque ad litora tractu
unanimi freta curva ferunt nec sola tridentis
regna movent: vasto pariter ruit igneus aether
cum tonitru piceoque premit nox omnia caelo.
excussi manibus remi, conversaque frontem
vela super tremulum subitus volitantia malum
turbo rapit. qui tum Minyis trepidantibus horror,
ante ratem cecidere faces, antemnaque laevo
prona dehiscentem cornu cum sustulit undam.
non hiemem missosque putant consurgere ventos
ignari, sed tale fretum. tum murmure maesto:
'hoc erat inlicitas temerare rudentibus undas
quod nostri timuere patres. vix litore puppem
solvimus, et quanto fremitu se sustulit Aegon.
hoccine Cyaneae concurrunt aequore cautes?
tristius an miseris superest mare? linquite, terrae,
haec iterant segni flentes occumbere leto.
magnanimus spectat pharetras et inutile robur
Amphitryoniades; miscent suprema paventes
verba alii iunguntque manus atque ora fatigant
solvitur et vasto puppis mare sorbet hiatu.
nunc stridens Zephyris aufert Notus; undique fervent
aequora, cum subitus trifida Neptunus in hasta
caeruleum fundo caput extulit. 'hanc mihi Pallas
et soror hanc' inquit 'mulcens mea pectora fletu
abstulerint; veniant Phariae Tyriaeque carinae
permissumque putent. quotiens mox rapta videbo
vela Notis plenasque malis clamoribus undas.
non meus Orion aut saevus Pliade Taurus
ulla parens volet Elysium manesque piorum.'
haec ait et pontum pater ac turbata reponit
litora depellitque Notos, quos caerulus horror
et madido gravis unda sinu longeque secutus
emicuit reserata dies caelumque resolvit
arcus et in summos redierunt nubila montes.
iam placidis ratis exstat aquis, quam gurgite ab imo
Aesoniamque capit pateram, quam munere gaudens
liquerat hospitio pharetrasque rependerat auro
aut Athon aut Rhodopen maestae nemora ardua Pisae
hac pelago libat latices et talibus infit:
'di, quibus undarum tempestatisque sonorae
seu casus nox ista fuit seu volvitur axis,
pontus habet, seu te subitae nova puppis imago
armorumque hominumque truces consurgere in iras
impulit, haec luerim satis et tua numina, rector,
iam fuerint meliora mihi. da reddere terris
verba ducis. sic cum stabulis et messibus ingens
in nemus, et miseris dictat pia vota sacerdos.
ecce autem molli Zephyros descendere lapsu
aspiciunt; volat immissis cava pinus habenis
infinditque salum et spumas vomit aere tridenti:
Tiphys agit tacitique sedent ad iussa ministri;
qualiter ad summi solium Iovis omnia circum
prona parata deo, ventique imbresque nivesque
fulguraque et tonitrus et adhuc in fontibus amnes.
At subitus curaque ducem metus acrior omni
mensque mali praesaga quatit, quod regis adortus
cetera nuda neci medioque in crimine patrem
liquerit ac nullis inopem vallaverit armis,
quippe furor. nec vana pavet trepidatque futuris.
Saevit atrox Pelias inimicaque vertice ab alto
vela videt nee qua se ardens effundere possit.
nil animi, nil regna iuvant; fremit obice ponti
clausa cohors telisque salum facibusque coruscat.
prosiluit iuxtaque comes brevioribus alis,
nube nova linquente domos, Minoia frustra
infremuit manus et visu lassatur inani
ore premit sparsisque legens vestigia canis
'te quoque iam maesti forsan genitoris imago,
nate', ait 'et luctus subeunt suspiria nostri,
iamque dolos circumque trucis discrimina leti
mille vides. qua te, infelix, quibus insequar oris?
non Scythicas ferus ille domos nec ad ostia Ponti
tendit iter, falsae sed captum laudis amore
te, puer, in nostrae durus tormenta senectae
nune lacerat. celsis an si freta puppibus essent
pervia, non ultro iuvenes classemque decissem?
dixit et extemplo furiis iraque minaci
sunt lacrimae carusque parens.' simul aedibus altis
torsit et infelix iam mille furoribus Haemus,
iam Rhodopes nemora alta gemunt, talem incita longis
porticibus coniunxque fugit natique Lycurgum.
manibus Alcimede tanto super auxia nato,
siquid ab excitis melius praenosceret umbris.
ipsum etiam curisque parem talesque prementem
stagnat honos, saevoque vocat grandaeva tumultu
Pleiones. et iam tenues ad carmina vultus
extulerat maestosque tuens natumque nurumque
talia libato pandebat sanguine Cretheus:
'mitte metus, volat ille mari quantumque propinquat,
prodigiis quatiuntque truces oracula Colchos.
heu quibus ingreditur fatis, qui gentibus horror
pergit. mox Scythiae spoliis nuribusque superbus
adveniet; cuperem ipse graves tum rumpere terras.
sed tibi triste nefas fraternaque turbidus arma
rex parat et saevos irarum concipit ignes.
Horruits interea famulum clamore supremo
maesta domus, regemque fragor per moenia differt
mille ciere manus et iam dare iussa vocatis.
praecipitat, subitisque pavens circumspicit Aeson,
quid moveat. quam multa leo cunctatus in arta
mole virum rictuque genas et lumina pressit,
imbelle atque aevi senior gestamina primi
contra effusa manus haerensque in pectore coniunx
'me quoque' ait 'casus comitem quicumque propinquat
accipies, nec fata traham natumque videbo
te sine, sat caeli patiens, cum prima per altum
vela dedit, potui quae tantum ferre dolorem.'
et genus Aeolium pugnataque poscere bella.
ingentes animos et fortia discere facta
quem velit atque olim leti meminisse paterni.
sordidus et multa pallens ferrugine taurus
stabat adhuc, cui caeruleae per cornua vittae
et taxi frons hirta comis; ipse aeger anhelans
hunc sibi praecipuum gentis de more nefandae
[gap]
tergeminam cum placat eram Stygiasque supremo
obsecrat igne domos, iam iam exorabile retro
carmen agens; neque enim ante leves niger avehit umbras
ipse manu tangens damnati cornua tauri:
'vos, quibus imperium Iovis et non segne peractum
lucis iter, mihi conciliis, mihi cognita bellis
nomina magnorum fama sacrata nepotum;
tuque, excite parens umbris, ut nostra videres
funera et oblitos superum paterere dolores,
da placidae mihi sedis iter meque hostia vestris
conciliet praemissa locis. tu, nuntia sontum
ultricesque deae Fasque et grandaeva Furorum
poena parens, meritis regis succedite tectis
et saevas inferte faces. sacer effera raptet
corda pavor; nee sola mei gravia adfore nati
arma ratemque putet: classes et Pontica signa
atque indignatos temerato litore reges
mente agitet semperque metu decurrat ad undas
arena ciens; mors sera viam temptataque claudat
effugia et nostras nequeat praecurrere diras,
sed reduces iam iamque viros auroque coruscum
cernat iter. stabo insultans et ovantia contra
ora manusque feram. tum, vobis siquod inausum
sors superest, date fallaci pudibunda senectae
exitia indecoresque obitus. non Marte nec armis
ense cadat; quae fida manus, quae cara suorum
diripiat laceretque senem nec membra sepulchro
contegat. haec noster de rege piacula sanguis
contigit ipsa gravi Furiarum maxima dextra;
illi avide exceptum pateris hausere cruorem.
Fit fragor; inrumpunt foribus qui saeva ferebant
in media iam morte senes suffectaque leto
conspiciunt; primoque rudem sub limine rerum
excedens memoremque tulit sub nubibus umbram.
Tartarei sedet aula patris, non illa ruenti
accessura polo, victam si volvere molem
materiem lapsumque queat consumere mundum.
hic geminae aeternum portae, quarum altera dura
semper lege patens populos regesque receptat;
ast aliam temptare nefas et tendere contra:
rara et sponte patet, siquando pectore ductor
cui domus aut studium mortales pellere curas,
culta fides, longe metus atque ignota cupido,
seu venit in vittis castaque in veste sacerdos.
quos omnes lenis plantis et lampada quassans
igne dei, donee silvas et amoena piorum
carminaque et quorum populis iam nulla cupido.
has pater in sedes aeternaque moenia natum
inducitque nurum. tum porta quanta sinistra
poena docet maneat Pelian, quo limine monstrat.
mirantur tantos strepitus turbamque ruentem
et loca et infernos almae virtutis honores.