Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.

Dictionary settings

Enabled Dictionaries
Search Scope

Match conjugated verbs and declined nouns/adjectives.

Highlight Strength 50%
Contents (8 entries · 38 senses)
L&S Lewis & Short (2)
Source
Source & Attribution
Text provided under a CC BY-SA 4.0 license by the Perseus Digital Library, with funding from the National Endowment for the Humanities. Digitized from Charlton T. Lewis and Charles Short, A Latin Dictionary (1879). Data originally from PerseusDL/lexica and accessed from github.com/nkprasad12/lexica.
Jump to
ⓘ

lūdō: pres ind act 1st sg

• lūdo, si, sum (inf. ludier, Ter. Ad. 4, 3, 16), 3, v. a. and n. [root lud- for loid-, from Sanscr. krīd, to play; cf. laus and cluere from Sanscr. root cru-], to play.
  1. I. Lit., to play, play at a game of some kind: tesseris, Ter. Ad. 4, 7, 21: aleā ludere, Cic. Phil. 2, 23, 56: pilā et duodecim scriptis, id. de Or. 1, 50, 217; 1, 16, 73; 2, 62, 253: cum pila, id. Tusc. 5, 20, 60: trocho, Hor. C. 3, 24, 56: nucibus, Mart. 14, 1, 12: pilā, Val. Max. 8, 8, 2: positā luditur arcā, with one's whole cash-box staked, Juv. 1, 90: eburnis quadrigis cotidie in abaco, Suet. Ner. 22: apud quem alea lusum esse dicetur, Dig. 11, 5, 1 praef.: senatus consultum vetuit in pecuniam ludere, to play for money, ib. 11, 5, 2: ego nisi quom lusim nil morer ullum lucrum, Plaut. Rud. 4, 7, 22. —
          1. β. With acc.: aleam, Suet. Aug. 70; id. Claud. 33; id. Ner. 30: par impar, id. Aug. 71; Hor. S. 2, 3, 248: ducatus et imperia, Suet. Ner. 35: Trojam, id. Caes. 39; id. Ner. 7: proelia latronum, Ov. A. A. 3, 357; cf. pass.: sunt aliis scriptae, quibus alea luditur, artes, id. Tr. 2, 471: alea luditur, Juv. 8, 10: aleae ludendae causa, Dig. 11, 5, 1 praef.: alea ludebatur, ib. 11, 5, 1, § 2.—
          2. γ. Absol.: lusimus per omnes dies, Suet. Aug. 71; 94; cf.: ludis circensibus elephantos lusisse, appeared in the public games, Liv. 44, 18, 8.—In sup.: dimittere lusum, Varr. Sat. Men. 53, 7.—
    1. B. To play, sport, frisk, frolic: dum se exornat, nos volo Ludere inter nos, have some fun, Plaut. Stich. 5, 4, 20: ludere armis, Lucr. 2, 631: suppeditant et campus noster et studia venandi honesta exempla ludendi, Cic. Off. 1, 29, 104: ad ludendumne, an ad pugnandum, arma sumturi, id. de Or. 2, 20, 84: in numerum, dance, Verg. E. 6, 28: hic juvenum series teneris immixta puellis ludit, Tib. 1, 3, 64: cumque marinae In sicco ludunt fulicae, Verg. G. 1, 363: in exiguo cymba lacu, Ov. Tr. 2, 330. —
  2. II. Trop.
    1. A. To sport, play with any thing, to practise as a pastime, amuse one's self with any thing: illa ipsa ludens conjeci in communes locos, Cic. Par. prooem.: Prima Syracosio dignata est ludere versu Nostra ... Thalia, Verg. E. 6, 1.—Esp., to play on an instrument of music, to make or compose music or song: ludere quae vellem calamo permisit agresti, Verg. E. 1, 10: talia fumosi luduntur mense Decembri, Ov. Tr. 2, 491: quod tenerae cantent, lusit tua musa, puellae, id. Am. 3, 1, 27: coloni Versibus incomptis ludunt, Verg. G. 2, 386: carmina pastorum, id. ib. 4, 565; Suet. Ner. 3: si quid vacui sub umbra Lusimus tecum, Hor. C. 1, 22, 2.—
    2. B. To sport, dally, wanton (cf. "amorous play," Milton, P. L. 9, 1045): scis solere illam aetatem tali ludo ludere, Plaut. Most. 5, 2, 36: affatim edi, bibi, lusi, Liv. Andron. ap. Paul. ex Fest. s. v. affatim, p. 11 Müll.; cf.: lusisti satis, edisti satis, atque bibisti, Hor. Ep. 2, 2, 214; Ov. A. A. 2, 389; Cat. 61, 207; Suet. Tib. 44; Mart. 11, 104, 5.—
    3. C. Ludere aliquem or aliquid, to play, mock, imitate, mimic a person or thing (only in mockery; cf.: partes agere, etc.): civem bonum ludit, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 9, 1; cf.: ludere opus, to imitate work, make believe work, Hor. S. 2, 3, 252: magistratum fascibus purpurāque, App. M. 11, p. 260 fin.: ludere causas, Calp. Ecl. 1, 45: impia dum Phoebi Caesar mendacia ludit, Poët. ap. Suet. Aug. 70.—
    4. D. To trifle with: summa pericula, Mart. 9, 38, 1: viribus imperii, Sen. Brev. Vit. 18, 4.—
    5. E. To spend in play or amusement, to sport away: otium, Mart. 3, 67, 9.—Hence, ludere operam, to throw away one's labor, to labor in vain, Plaut. Ps. 1, 3, 135.—
  3. F. To make sport or game of a person, to ridicule, rally, banter: Domitius in senatu lusit Appium collegam, Cic. Q. Fr. 2, 15 a, 13: satis jocose aliquem ludere, id. ib. 2, 12, 2: omnium irrisione ludi, id. de Or. 1, 12, 50.—Rarely with ad: caput aselli, ad quod lascivi ludebant ruris alumni, Juv. 11, 98.—
  4. G. To delude, deceive: auditis, an me ludit amabilis Insania? Hor. C. 3, 4, 5; Ov. A. A. 3, 332: custodes, Tib. 1, 6, 9; 3, 4, 7.—Comp.: hoc civili bello, quam multa (haruspicum responsa) luserunt, i. e. gave wanton, deceptive responses, Cic. Div. 2, 24, 53.
ⓘ

lūdō: masc abl/dat sg

• lūdus, i, m. [id.], a play.
  1. I. Lit.
    1. A. In gen., a play, game, diversion, pastime: ad pilam se aut ad talos, aut ad tessaras conferunt, aut etiam novum sibi aliquem excogitant in otio ludum, Cic. de Or. 3, 15, 58: datur concessu omnium huic aliqui ludus aetati, id. Cael. 12, 28: campestris, id. ib. 5, 11: nec lusisse pudet, sed non incidere ludum, Hor. Ep. 1, 14, 36.—
    2. B. In partic.
      1. 1. Ludi, public games, plays, spectacles, shows, exhibitions, which were given in honor of the gods, etc.
          1. α. In gen.: hoc praetore ludos Apollini faciente, Cic. Brut. 20, 78: ludos committere, id. Q. Fr. 3, 4, 6: ludos magnificentissimos apparare, id. ib. 3, 8, 6: ludos apparatissimos magnificentissimosque facere, id. Sest. 54, 116: ludos aspicere, Ov. F. 6, 238: ludos persolvere alicui deo, id. ib. 5, 330: ludis, during the games, Cic. Fragm. ap. Non. 63, 18; Plaut. Cas. prol. 27: circus maximus ne diebus quidem ludorum Circensium ... irrigabatur, Front. Aq. 97.—Sing.: haec ultra quid erit, nisi ludus? Juv. 8, 199.—
          2. β. In this sense, ludi is freq. in appos. with the neutr. plur. of the adj. which names the games: ludi Consualia, Liv. 1, 9, 6: ludi Cerealia, id. 30, 39, 8: ludi Taurilia, id. 39, 22, 1 (Weissenb. Taurii); 34, 54, 3; cf.: quaedam faciem soloecismi habent ... ut tragoedia Thyestes, ut ludi Floralia ac Megalensia ... numquam aliter a veteribus dicta, Quint. 1, 5, 52; cf.: ludis Megalensibus, Gell. 2, 24, 2.—
          3. γ. Also with gen. of place: eo ipso die auditam esse eam pugnam ludis Olympiae memoriae proditum est, Cic. N. D. 2, 2, 6.—
      2. 2. Stage-plays (opp. to the games of the circus): venationes autem ludosque et cum collegā et separatim edidit, Suet. Caes. 10.—
    3. C. A place of exercise or practice, a school for elementary instruction and discipline (cf. schola): in ludum ire, Plaut. Pers. 2, 1, 6: fidicinus, music-school, id. Rud. prol. 43: litterarius, id. Merc. 2, 2, 32: litterarum ludi, Liv. 3, 44; 6, 25: ludus discendi, Cic. Q. Fr. 3, 4, 6: Dionysius Corinthi dicitur ludum aperuisse, id. Fam. 9, 18, 1: Isocrates, cujus e ludo, tamquam ex equo Trojano, meri principes exierunt, id. de Or. 2, 22, 94; id. Or. 42, 144: gladiatores, quos ibi Caesar in ludo habebat, Caes. B. C. 1, 14, 4: militaris, Liv. 7, 33, 1: litterarii paene ista sunt ludi et trivialis scientiae, Quint. 1, 4, 27: litterarium ludum exercere, Tac. A. 3, 66: obsides quosdam abductos e litterario ludo, Suet. Calig. 45: ibi namque (in foro) in tabernis litterarum ludi erant, Liv. 3, 44, 6: quem puerum in ludo cognōrat, Nep. Att. 10, 3: in Flavī ludum me mittere, Hor. S. 1, 6, 72; cf. Gell. 15, 11, 2; Suet. Gram. 4; id. Rhet. 1: sic veniunt ad miscellanea ludi, Juv. 11, 26.
  2. II. Transf.
    1. A. Play, sport, i. e. any thing done, as it were, in play, without trouble, mere sport, child's play: oratio ludus est homini non hebeti, Cic. de Or. 2, 17, 72: cum illa perdiscere ludus esset, id. Fin. 1, 8, 27: quibus (Graecis) jusjurandum jocus est, testimonium ludus, id. Fl. 5, 12.—
    2. B. Sport, jest, joke, fun: si vis videre ludos jucundissimos, Plaut. Poen. 1, 1, 78: ad honores per ludum et per neglegentiam pervenire, Cic. Verr. 2, 5, 70, § 181: aliquem per ludum et jocum evertere, id. ib. 2, 1, 60, § 155: amoto quaeramus seria ludo, Hor. S. 1, 1, 27: vertere seria ludo, id. A. P. 226: nil per ludum simulabitur, Juv. 6, 324: ut ludos facit, Ter. Phorm. 5, 7, 52: ludos facere aliquem, to make sport of, make game of, to banter, jeer at, mock: ut nunc is te ludos facit, Plaut. Capt. 3, 4, 47: quem, senecta aetate, ludos facias, id. Aul. 2, 2, 74.— With dat.: miris modis dī ludos faciunt hominibus, Plaut. Rud. 3, 1, 1; id. Truc. 4, 2, 46.—In pass.: ludos fieri, Plaut. Ps. 4, 7, 72: hocine me aetatis ludos vis factum esse indigne? id. Bacch. 5, 1, 4: ludos aliquem dimittere, to send one away with scorn and derision, or, as in Engl., to send one off with a flea in his ear: numquam hercle quisquam me lenonem dixerit, si te non ludos pessimos dimisero, id. Rud. 3, 5, 11: ludos facis me, id. Am. 2, 1, 21: facere ludos aliquid, to make a jest or a trifle of any thing, to throw away, to lose: nunc et operam ludos facit, et retia, etc., id. Rud. 4, 1, 9: ludos dare, praebere, to make one's self ridiculous, Ter. Eun. 5, 7, 9: ludos alicui reddere, to play tricks on, id. And. 3, 1, 21: dare ludum alicui, to give play to one, i. e. to humor, indulge, Plaut. Bacch. 4, 10, 7; id. Cas. prol. 25; id. Bacch. 4, 10, 9: amori dare ludum, Hor. C. 3, 12, 1: ludus aetatis, the pleasures of love: si frui liceret ludo aetatis, praesertim recto et legitimo amore, Liv. 26, 50.—
    3. C. Ludus, the title of a work of Nævius: ut est in Naevii Ludo, Cic. de Sen. 6, 20; Fest. s. v. redhostire, p. 270, 22 Müll.—Also, Ludus de Morte Claudii, a work of Seneca.
GAF Gaffiot (2)
Source
Source & Attribution
Félix Gaffiot, Dictionnaire illustré latin-français (1934). Digital data kindly provided by gaffiot.fr.
Jump to
ⓘ

lūdō: pres ind act 1st sg

• lūdō, lūsī, lūsum, ĕre, intr. et tr.
I. intr.,
  1. 1. jouer : tesseris Ter. Ad. 739 ; aleā Cic. Phil. 2, 56, jouer aux dés, aux jeux de hasard ; pilā Cic. de Or. 1, 73, jouer à la paume ; ludis circensibus elephanti luserunt Liv. 44, 18, 8, des éléphants figurèrent aux jeux du cirque || [acc. de l'objet intérieur] consimilem ludum Ter. Eun. 586, jouer le même jeu ; aleam Suet. Aug. 70 ; Claud. 33 ; Nero 30, jouer aux jeux de hasard ; prœlia latronum Ov. Ars 3, 357, jouer aux échecs
  2. 2. folâtrer, s'amuser, s'ébattre ; ad ludendumne an ad pugnandum ? Cic. de Or. 2, 84, pour jouer ou pour se battre ? severe ludere Cic. de Or. 2, 269, plaisanter avec sérieux ; alicujus persona Cic. de Or. 3, 171, plaisanter sous le masque, le couvert de qqn = en faisant parler qqn ; armis Lucr. 2, 631, s'amuser à des combats en armes ; versibus Virg. G. 2, 386, s'amuser à faire des vers || in numerum Virg. B. 6, 28, s'ébattre en cadence || [ébats amoureux] : Hor. Ep. 2, 2, 214 ; Catul. 61, 207 ; Suet. Tib. 44.
II. tr.,
  1. 1. employer à s'amuser : otium Mart. 3, 67, 9, ses loisirs
  2. 2. s'amuser à, faire en s'amusant : causam Cic. de Or. 2, 222, présenter une cause avec agrément, en badinant ; carmina pastorum Virg. G. 4, 565, reproduire en s'amusant les chansons des bergers
  3. 3. civem bonum Cæl. d. Cic. Fam. 8, 9, 1, jouer de façon comique le rôle de bon citoyen, cf. Apul. M. 11, 8
  4. 4. se jouer de, se moquer de, tourner en ridicule : aliquem Cic. Q. 2, 12, 2, plaisanter qqn, s'égayer sur le compte de qqn, cf. Cic. Fin. 2, 2 ; ea facillime luduntur quæ Cic. de Or. 2, 238, les objets qui se prêtent le plus à la plaisanterie sont ceux qui || [avec prop. inf.] dire en se moquant que : Cic. Q. 2, 15 a, 3 || se jouer de, duper, abuser : Hor. O. 3, 4, 5 ; Tib. 1, 6, 9, etc.
ⓘ

lūdō: masc abl/dat sg

• lūdus, ī, m.,
1. jeu, amusement : Cic. de Or. 3, 58 ; campestris Cic. Cæl. 11, jeux au champ de Mars ; militaris Liv. 7, 33, 1, jeux militaires || [en part.] ludi, jeux publics : ludos facere Apollini Cic. Br. 87, célébrer des jeux en l'honneur d'Apollon ; trinos ludos facere Cic. Mur. 40, donner trois fois des jeux ; [appos. du pl. n. qui désigne la fête] ludi Floralia, Megalesia, Consualia, etc. Quint. 1, 5, 52, jeux en l'honneur de Flore, etc. ; festi dies ludorum Cic. Arch. 13, les jours de fête marqués par des jeux ; ludis circensibus Cic. Verr. 2, 4, 33 ; ludis Olympiæ Cic. Nat. 2, 6, à l'époque des jeux du cirque, à l'époque des jeux à Olympie ; quo die ludi committebantur Cic. Q. 3, 4, 6, le jour où l'on commençait les jeux
2. [fig.]
  1. a) jeu, bagatelle, enfantillage : ludus est perdiscere... Cic. Fin. 1, 27, c'est un jeu d'apprendre parfaitement... ; oratio ludus est homini non hebeti Cic. de Or. 2, 72, un discours est un jeu pour un homme qui n'a pas l'esprit émoussé, cf. Cic. Fl. 12 ; per ludum Cic. Verr. 2, 2, 181, en se jouant, sans peine ;
  2. b) badinage, amusement, plaisanterie : amoto ludo Hor. S. 1, 1, 27, en écartant la plaisanterie ; per ludum et jocum Cic. Verr. 2, 1, 155, par jeu et par plaisanterie ; aliquem, aliquid ludos facere Pl. Aul. 253 ; Rud. 900, se jouer de qqn, de qqch. ; alicui ludos facere Pl. Rud. 593, ou reddere Ter. Andr. 479, jouer des tours à qqn, se jouer de qqn, se moquer de qqn ; alicui ludum suggerere Cic. Att. 12, 44, 2, jouer un bon tour à qqn ; ludos præbere Ter. Eun. 1010, apprêter à rire, donner la comédie ; aliquem pessumos ludos dimittere Pl. Rud. 791, jouer un mauvais tour à qqn ; ludum dare alicui, alicui rei Pl. Cas. 25 ; Bacch. 1083, permettre à qqn, à qqch. de s'ébattre, donner les coudées franches || ludus ætatis Liv. 26, 50, 5, les plaisirs de la jeunesse
3. école : Cic. Br. 32 ; de Or. 2, 94, etc. ; ludum aperire Cic. Fam. 9, 18, 1, ouvrir une école ; ludi magister Cic. Nat. 1, 72, maître d'école ; litterarius ludus, litterarum ludus Pl. Merc. 303 ; Liv. 3, 44, 6, école élémentaire ; discendi, non lusionis Cic. Q. 3, 4, 6, école pour apprendre, non pour jouer ; in ludum alicujus mittere aliquem Hor. S. 1, 6, 72, envoyer un enfant à l'école chez un maître. ➳ arch. lœdus Cic. Leg. 2, 22.
GES Gesner (2)
Source
Source & Attribution
Johann Matthias Gesner, Novus Linguae et Eruditionis Romanae Thesaurus (1749). Transcribed by the team of Dr. Wilhelm Kühlmann from Heidelberg University; accessed via latin-dict.github.io.
Jump to
ludo Copy link
ⓘ

lūdō: pres ind act 1st sg

LVDO si, sum, ere. [παίζω] Ludum vel lusum agere. […]
Page Scan
ludus Copy link
ⓘ

lūdō: masc abl/dat sg

LVDVS i. m. [παιδιὰ, παῖγμα] Factum dictumue oblectandi animi aut nostri aut aliorum causa susceptum prolatumque: opponiturque Serio. […]
Page Scan
FOR Forcellini (2)
Source
Source & Attribution
Egidio Forcellini, Totius Latinitatis Lexicon. Digital entries displayed from lexica.linguax.com, maintained by Godmy. All credit belongs to the respective authors and contributors.
Jump to