pello Copy link Outline I. Lit.A. In gen.B. In partic.1. To drive out or away, to thrust or ...2. In milit. lang., to rout, put to flight ...3. To strike, set in motion, impel4. Of a musical instrument, to strike the chords ...II. Trop.A. In gen., to strike, touch, move, affect ...B. In partic.1. To drive out or away, to banish, expel ...2. To beat, conquer, overcome ⓘpulsās | que: perf part pass fem acc pl • pello, pĕpŭli, pulsum, 3 (pluperf. pulserat, Amm. 30, 5, 19), v. a. [kindred with Gr. πάλλω, πέλω], to beat, strike, knock any thing or at any thing; to push, drive, hurl, impel, propel. I. Lit. A. In gen. (mostly poet.; syn.: trudo, percutio): pueri pulsi, Cic. Fin. 5, 18, 48: pectora pellite tonsis, Enn. ap. Fest. s. v. tonsa, p. 356 Müll. (Ann. v. 235 Vahl.): terram pede, Lucr. 5, 1402: ter pede terram (in the tripudium), Hor. C. 3, 18, 15: humum pedibus, Cat. 61, 14: fores, Ter. Ad. 4, 5, 4; 5, 3, 2: impetu venientium pulsae fores, Tac. A. 11, 37: spumat sale rate pulsum, Enn. ap. Gell. 2, 26 (Ann. v. 378 Vahl.); cf.: unda pulsa remis, Cic. Ac. Fragm. ap. Non. 162, 30; so, vada remis, Cat. 64, 58: (arbor) ventis pulsa, Lucr. 5, 1096.— B. In partic. 1. To drive out or away, to thrust or turn out, expel, banish; esp. milit., to drive back, discomfit, rout the enemy (freq. and class.; syn.: fugo, elimino, deicio); constr. with abl., with ex, rarely with de; also with ab and abl. of the place from which one is repelled or driven back, but has not entered: cum viri boni lapidibus e foro pellerentur, Cic. Pis. 10, 23; so, omnes ex Galliae finibus, Caes. B. G. 1, 31, 11; and: praesidium ex arce, Nep. Pelop. 3 fin.: a foribus, Plaut. Am. 1, 1, 113: istum ab Hispaniā, Cic. Att. 10, 8, 2: patriis ab agris Pellor, Ov. M. 14, 477; cf. Ter. Eun. 2, 1, 9: aliquem a sacris, Ov. Ib. 624: possessores suis sedibus, Cic. Off. 2, 22, 78: aliquem sedibus, Sall. J. 41, 8: aliquem possessionibus, Cic. Mil. 27, 74: aliquem civitate, id. Par. 4, 1, 27: loco, Liv. 10, 6: patria, Nep. Arist. 1: aliquem regno, Hor. S. 1, 6, 13; Just. 35, 1, 3.—Of inanim. objects: aquam de agro, Plin. 18, 26, 62, § 230: tecta, quibus frigorum vis pelleretur, Cic. Off. 2, 11, 13: placidam nives pectore aquam, Tib. 1, 4, 12; 3, 5, 30: calculos e corpore, Plin. 22, 21, 30, § 64.—Without indicating the place whence: qui armis perterritus, fugatus, pulsus est, Cic. Caecin. 11, 31: hostes pelluntur, Caes. B. G. 7, 62, 3; cf.: milites pulsi fugatique, Sall. J. 74, 3: exsules tyrannorum injuriā pulsi, driven out, banished, Liv. 34, 26, 12: Athenienses Diagoram philosophum pepulerunt, Val. Max. 1, 1, 7 ext.— With abl. of manner: pudendis Volneribus pulsus, Verg. A. 11, 56; cf.: si fugisset vulneratus a tergo, etc., Serv. ad loc.—Specifying the place whither: miles pellitur foras, Ter. Eun. 5, 8, 11: in exsilium pulsus, Cic. de Or. 2, 13, 56.— 2. In milit. lang., to rout, put to flight, discomfit: exercitum ejus ab Helvetiis pulsum et sub jugum missum, Caes. B. G. 1, 7, 4: compluribus his proeliis pulsis, id. ib. 1, 10, 5: Romanos pulsos superatosque, id. ib. 2, 24 fin., etc.; 1, 52; Liv. 2, 50; Just. 1, 6, 13; 2, 12, 26.— 3. To strike, set in motion, impel: inpello, sagitta pulsa manu, Verg. A. 12, 320.— 4. Of a musical instrument, to strike the chords, play: nervi pulsi, struck, Cic. Brut. 54, 199: lyra pulsa manu, Ov. M. 10, 205; cf.: classica pulsa, i. e. blown, Tib. 1, 1, 4.— II. Trop. A. In gen., to strike, touch, move, affect, impress, etc. (class.): totum corpus hominis et ejus omnis vultus omnesque voces, ut nervi in fidibus, ita sonant, ut a motu animi quoque sunt pulsae, Cic. de Or. 3, 57, 216; cf. of sound: Ille canit, pulsae referunt ad sidera valles, Verg. E. 6, 84: sonat amnis, et Asia longe Pulsa palus, id. A. 7, 702: quemadmodum visa nos pellerent, Cic. Ac. 2, 10, 30; cf.: visa enim ista cum acriter mentem sensumve pepulerunt, id. ib. 2, 20, 66; id. Fin. 2, 10, 32: quod (dictum) cum animos hominum aurisque pepulisset, id. Or. 53, 177: species utilitatis pepulit eum, id. Off. 3, 10, 41: fit saepe, ut pellantur animi vehementius, id. Div. 1, 36, 80: nec habet ullum ictum, quo pellat animum, id. Fin. 2, 10, 32: nulla me ipsum privatim pepulit insignis injuria, id. Fam. 4, 13, 2: ipsum in Hispaniā juvenem nullius forma pepulerat captivae, Liv. 30, 14, 3: non mediocri curā Scipionis animum pepulit, id. 30, 14, 1: pulsusque residerat ardor, Ov. M. 7, 76: longi sermonis initium pepulisti, you have struck the chord of a long discussion, Cic. Brut. 87, 297.— B. In partic. 1. To drive out or away, to banish, expel: maestitiam ex animis, Cic. Fin. 1, 13, 43: procul a me dolorem, Plaut. Most. 3, 2, 27: pulsus Corde dolor, Verg. A. 6, 382: glandt famem, Ov. M. 14, 216; so, sitim, Hor. C. 2, 2, 14: frigoris vim tectis, Cic. Off. 2, 4, 13: somnum, Sil. 7, 300; Col. poët. 10, 69: Phoebeā morbos arte, Ov. F. 3, 827: vino curas, Hor. C. 1, 7, 31: moram, Ov. M. 2, 838: dolore pulsa est amentia, id. ib. 5, 511: turpia crimina a vobis, id. A. A. 3, 379: umbras noctis, Cat. 63, 41: sidera, Ov. M. 2, 530: nubila, id. ib. 6, 690: tenebras, id. ib. 7, 703; 15, 651.— 2. To beat, conquer, overcome (very rare): si animus hominem pepulit, actum'st: animo servit, non sibi; Sin ipse animum pepulit, vivit, victor victorum cluet, Plaut. Trin. 2, 2, 27 sq.: alicui pudicitiam, id. Ep. 4, 1, 15.
pulso Copy link Outline I. Lit.B. Transf., to strike against, to strike ...II. Trop.A. In gen., to urge or drive on, to impel ...B. In partic.1. To attack before a tribunal, i. e. ...2. Transf., in gen., to accuse, defame ...C. To drive away, remove, put out of the way ...D. To injure, insult ⓘpulsās | que: pres ind act 2nd sg • pulso, āvi, ātum (inf. parag. pulsarier, Lucr. 4, 931), 1, v. freq. a. [id.], to push, strike, beat (cf.: tundo, ferio, pello). I. Lit.: cum pulsetur agiteturque incursione atomorum sempiternā, Cic. N. D. 1, 41, 114: semine in pila pulsato, Plin. 19, 8, 45, § 158: lictores ad pulsandos verberandosque homines exercitatissimi, Cic. Verr. 2, 5, 54, § 142; cf.: pulsari alios et verberari, id. ib. 2, 3, 26, § 66: pulsatus parens, Verg. A. 6, 609: legatos pulsasse dicebantur, Liv. 38, 42; Tac. H. 4, 45: ubi tu pulsas, ego vapulo tantum, Juv. 3, 289: ostium, to knock, Plaut. Bacch. 4, 1, 7: ostia, Hor. S. 1, 1, 10; cf. ostiatim, Quint. 5, 10, 122: fores, Ov. M. 5, 448; so, pulso alone: pulsate, et aperietur vobis, Vulg. Matt. 7, 7: humum ter pede, to stamp upon the ground, Ov. F. 6, 330: gyrum pulsat equis, Prop. 4, 13, 11; cf.: tellurem pede libero, Hor. C. 1, 37, 1: prata choreis, Claud. Laud. Stil. 2, 381.—Of military engines: ariete muros, Verg. A. 12, 706: ariete turres, Sil. 16, 696: moenia Romae, id. 6, 643: cuspide portas, id. 12, 565: pulsabant turrim ariete, Amm. 20, 11, 21: moenia Leptitana, id. 28, 6, 15.—Of musical instruments: chordas digitis et pectine eburno, to strike, play upon, Verg. A. 6, 647: chelyn, Val. Fl. 1, 139: pectine nervos, Sil. 5, 463: cymbala, Juv. 9, 62.—Of things: pulsant arva ligones, Ov. Am. 3, 10, 31; id. M. 11, 529: nervo pulsante sagittae, Verg. G. 4, 313.— B. Transf., to strike against, to strike, touch any thing (poet.): ipse arduus altaque pulsat Sidera, Verg. A. 3, 619; 10, 216; Sil. 9, 450: vasto qui vertice nubila pulsat, Val. Fl. 4, 149.—Of abstract subjects: ululatus pulsat aures, Claud. B. Get. 625.— II. Trop. A. In gen., to urge or drive on, to impel, to set in violent motion, to move, agitate, disturb, disquiet: dormientium animos, Cic. Div. 2, 58, 120: multa in unum locum confluunt, quae meum pectus pulsant, Plaut. Ep. 4, 1, 3: quae te vecordia pulsat, Ov. M. 12, 228: corda pavor pulsans, Verg. G, 3, 105; cf.: curru Phoebe medium pulsabat Olympum, id. A. 10, 216: variā meritos formidine pulsant, Val. Fl. 3, 390: urbes rumoribus, to disturb, Petr. p. 679: invidia pulsat pectus, Sen. Agam. 134: aliquem querelis, Stat. Th. 8, 249; cf.: astra querelis, Claud. in Eutr. 2, prooem. § 51: superos vocibus, Sen. Herc. Oet. 1671.— B. In partic. 1. To attack before a tribunal, i. e. to arraign, accuse: ex contractu ejus obligatus, pro quo pulsabatur, Dig. 11, 1, 11: non imponitur necessitas aliis pulsantibus respondere, ib. 5, 1, 2 med.— 2. Transf., in gen., to accuse, defame: pulsari crimine falso, Claud. B. Gild. 170: injusta Tartara, to accuse, charge, Stat. S. 5, 5, 77: apud principis aures existimationem viri fortis invidiā gravi pulsarent, Amm. 18, 4, 4.— C. To drive away, remove, put out of the way, Dig. 19, 2, 15, § 1: pericula, Claud. VI. Cons. Hon. 465.— D. To injure, insult: pulsatos infecto foedere divos, Verg. A. 12, 286: pulsatae majestatis imperii reus, of treason, Amm. 14, 7, 7.
pellō Copy link Outline 1 mettre en mouvement, remuer, donner une impulsion : flèche lancée par une ...2 [fig.]a) remuer l'âme, émouvoir, faire impression : la beauté d'aucune captive ne l'avait ...b) mettre en branle, mettre en avant, lancer : c'est le début d'un ...3 pousser, [d'où] heurter : heurter une porte, frapper à une porte ; ...4 repousser, chasser : chasser du forum, de la cité, du territoire de ... ⓘpulsās | que: perf part pass fem acc pl • pellō, pĕpŭlī, pulsum, ĕre, tr., 1. mettre en mouvement, remuer, donner une impulsion : sagitta pulsa manu Virg. En. 12, 320, flèche lancée par une main ; nervos (fidium) Cic. Br. 199, faire vibrer les cordes de la lyre, cf. Cic. de Or. 3, 216 ; classica Tib. 1, 1, 4, faire vibrer (résonner) la trompette ; maris unda cum est pulsa remis Cic. Ac. fr. 7, quand les ondes de la mer sont agitées sous l'impulsion des rames 2. [fig.] a) remuer l'âme, émouvoir, faire impression : Cic. Ac. 2, 30 ; 2, 66 ; Fin. 2, 32 ; Or. 177, etc. ; eum nullius forma pepulerat captivæ Liv. 30, 14, 3, la beauté d'aucune captive ne l'avait remué ; non mediocri cura Scipionis animum pepulit Liv. 30, 14, 1, il [Syphax] agita l'âme de Scipion d'un grave souci ; b) mettre en branle, mettre en avant, lancer : longi sermonis initium pepulisti Cic. Br. 297, c'est le début d'un long entretien que tu viens de mettre sur le tapis 3. pousser, [d'où] heurter : fores Ter. Ad. 638, heurter une porte, frapper à une porte ; terram pede Lucr. 5, 1402, heurter du pied la terre, la fouler en dansant, cf. Catul. 61, 14 ; pulsæ referunt ad sidera valles Virg. B. 6, 84, les vallées heurtées par les sons les renvoient vers les astres 4. repousser, chasser : foro Cic. Har. 39 ; civitate Cic. Par. 27 ; e foro Cic. Pis. 23 ; ex Galliæ finibus Cæs. G. 1, 31, 11, chasser du forum, de la cité, du territoire de la Gaule ; de eo [n.] pelli Cic. Ac. 2, 141, être délogé de cette idée ; aquam de agro pellere Plin. 18, 230, chasser l'eau d'une terre ; [avec ab] repousser, écarter de (empêcher de pénétrer) : Cic. Fl. 57 ; Att. 10, 8, 2 ; Ter. Eun. 215 ; Ov. M. 14, 477 || [en part.] repousser, mettre en fuite [l'ennemi] : Cæs. G. 7, 62, 3, etc. || mettre en déroute, battre, défaire : Cæs. G. 1, 7, 4 ; 1, 10, 5 ; etc. ; [métaph.] Pl. Trin. 308 || [fig.] chasser, bannir, éloigner : mæstitiam ex animis Cic. Fin. 1, 43, chasser des âmes la tristesse ; vino curas Hor. O. 1, 7, 31, avec le vin chasser les soucis.
pulsō Copy link Outline 1 bousculer, heurter : être bousculé, remué en tous sens || se livrer ...2 pousser violemment, avec force : les flèches sous la vive impulsion de ...a) quelle démence te pousse ?b) secouer, agiter : la crainte agitant les cœurs3 frapper : frapper à la porte, cf. [abs t ] || frapper ...4 poursuivre, être demandeur en justice : || [fig.] accuser : . ⓘpulsās | que: pres ind act 2nd sg • pulsō, āvī, ātum, āre (pello), tr., 1. bousculer, heurter : pulsari, agitari Cic. Nat. 1, 114, être bousculé, remué en tous sens || se livrer à des voies de fait sur qqn, maltraiter : pulsare et verberare aliquem Cic. Verr. 2, 5, 142, maltraiter et frapper qqn || [fig.] imaginibus pulsantur animi Cic. Nat. 1, 107, les âmes reçoivent un choc, une impression des simulacres envoyés par les objets [théorie d'Épicure], cf. Cic. Div. 2, 120 2. pousser violemment, avec force : nervo pulsante sagittæ... Virg. G. 4, 313, les flèches sous la vive impulsion de la corde... || [fig.] a) quæ te vecordia pulsat ? Ov. M. 12, 228, quelle démence te pousse ? b) secouer, agiter : corda pavor pulsans Virg. G. 3, 105, la crainte agitant les cœurs 3. frapper : ostia Hor. S. 1, 1, 10, frapper à la porte, cf. Ov. M. 5, 448 ; [abst] Pl. Bacch. 579 || humum pede Ov. F. 6, 330, frapper du pied le sol [en dansant], cf. Hor. O. 1, 37, 2 ; 3, 18, 15 || ariete muros Virg. En. 12, 706, battre les murs avec le bélier || chordas digitis, pectine Virg. En. 6, 647, faire vibrer les cordes avec les doigts, avec le plectre || fluctus pulsant latera Ov. M. 11, 529, les flots battent les flancs [du navire] || ipse arduus, alta pulsat sidera Virg. En. 3, 619, lui-même est gigantesque, et touche de sa tête les astres dans le ciel || curru noctivago Phœbe medium pulsabat Olympum Virg. En. 10, 216, Phœbé parcourait de son char nocturne le milieu de l'Olympe 4. poursuivre, être demandeur en justice : Dig. || [fig.] accuser : Stat. S. 5, 5, 77.