Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.

Dictionary settings

Enabled Dictionaries
Search Scope

Match conjugated verbs and declined nouns/adjectives.

Highlight Strength 50%
Contents (13 entries · 33 senses)
L&S Lewis & Short (3)
Source
Source & Attribution
Text provided under a CC BY-SA 4.0 license by the Perseus Digital Library, with funding from the National Endowment for the Humanities. Digitized from Charlton T. Lewis and Charles Short, A Latin Dictionary (1879). Data originally from PerseusDL/lexica and accessed from github.com/nkprasad12/lexica.
Jump to
ⓘ

rŭde: neut nom/voc/acc sg

• rŭdis, e, adj. [cf. crudus], unwrought, untilled, unformed, unused, rough, raw, wild (cf. crudus): omnis fere materia non deformata, rudis appellatur, sicut vestimentum rude, non perpolitum: sic aes infectum rudusculum, Cincius ap. Fest. p. 265 Müll. (class.; esp. freq. in the trop. signif.).
  1. I. Lit.: terra (opp. restibilis), Varr. R. R. 1, 44, 2; so, terra, id. ib. 1, 27, 2: ager, Col. 3, 11, 1: campus, Verg. G. 2, 211: humus, Ov. M. 5, 646: rudis atque infecta materies, Petr. 114, 13; cf.: rudis indigestaque moles (Chaos), Ov. M. 1, 7: marmor, Quint. 2, 19, 3: saxum, id. 9, 4, 27; cf.: signa (de marmore coepto), Ov. M. 1, 406: aes (opp. signatum), Plin. 33, 3, 13: hasta, rudely finished, ill-made, Verg. A. 9, 743; cf.: novacula (with retusa), Petr. 94, 14: circumjectus parietum, Plin. 11, 51, 112, § 270: caementum, Tac. Or. 20 (with informes tegulae): lana, Ov. M. 6, 19: textum, rough, coarse, id. ib. 8, 640; so, vestis, id. F. 4, 659: herba, wild, Mart. 2, 90, 8: cf. uva, unripe, green, hard, id. 13, 68.—Neutr. plur. as subst.: detrahit doctrina aliquid, ut lima rudibus et cotes hebetibus, Quint. 2, 12, 8. —
    1. B. Poet., transf., young, new (cf. integer): illa (carina, sc. Argo) rudem cursu prima imbuit Amphitriten, untried, not yet sailed on, Cat. 64, 11; hence, also, Argo, Luc. 3, 193: agna, Mart. 9, 71, 6: filia, id. 7, 95, 8: dextram cruore regio imbuit, Sen. Troad. 217: pannas, new, Vulg. Matt. 9, 16. —
  2. II. Trop., rude, unpolished, uncultivated, unskilled, awkward, clumsy, ignorant; hence (like ignarus), with gen., unacquainted with, inexperienced in, etc. (cf. imperitus).
          1. α. Absol.: consilium, Plaut. Poen. 1, 1, 61; cf.: forma ingenii impolita et plane rudis, Cic. Brut. 85, 294: incohata ac rudia, id. de Or. 1, 2, 5: quae rudia atque imperfecta adhuc erant, Quint. 3, 1, 7: rudia et incomposita, id. 9, 4, 17: vox surda, rudis, immanis, dura, etc., id. 11, 3, 32: modulatio, id. 1, 10, 16; cf.: modus (tibicinis), Ov. A. A. 1, 111: rude et Graecis intactum carmen, Hor. S. 1, 10, 66: stilus (with confusus), Quint. 1, 1, 28; 12, 10, 3: animi, id. 1, 10, 9 (with agrestes); 1, 1, 36: adhuc ingenia, id. 1, 2, 27; cf. ingenium, Hor. A. P. 410: rudis fuit vita priscorum et sine litteris, Plin. 18, 29, 69, § 284: saeculum, Quint. 2, 5, 23; 12, 11, 23; Tac. H. 1, 86: anni, i. e. young, early, Quint. 1, 1, 5; Tac. A. 13, 16 fin.; cf.: adhuc aetas, id. ib. 4, 8: rudem me et integrum discipulum accipe et ea, quae requiro, doce, Cic. N. D. 3, 3, 7; Quint. 2, 3, 3; 3, 6, 83: Aeschylus rudis in plerisque et incompositus, id. 10, 1, 66: tam eram rudis? tam ignarus rerum? etc., Cic. Sest. 21, 47; so (with ignarus) Quint. 1, 8, 4: rudis ac stultus, id. 11, 3, 76: illi rudes homines primique, id. 8, 3, 36; 10, 2, 5: illi rudes ac bellicosi, id. 1, 10, 20: nescit equo rudis Haerere ingenuus puer, Hor. C. 3, 24, 54.—
          2. β. With in and abl.: cum superiores alii fuissent in disputationibus perpoliti, alii in disserendo rudes, Cic. Rep. 1, 8, 13: (oratorem) nullā in re tironem ac rudem esse debere, id. de Or. 1, 50, 218; (with hebes) id. ib. 1, 58, 248: rudis in re publicā, id. Phil. 6, 6, 17: in causā, id. Fam. 4, 1, 1: in jure civili, id. de Or. 1, 10, 40: in minoribus navigiis, id. ib. 1, 38, 174: omnino in nostris poëtis, id. Fin. 1, 2, 5: sermo nullā in re, id. de Or. 1, 8, 32.—With simple abl. (very rare): Ennius ingenio maximus, arte rudis, Ov. Tr. 2, 424: arte, Stat. Th. 6, 437: studiis, Vell. 2, 73, 1.—
          3. γ. With gen.: imperiti homines rerum omnium rudes ignarique, Cic. Fl. 7, 16: dicat se non imperitum foederis, non rudem exemplorum, non ignarum belli fuisse, id. Balb. 20, 47: provinciae rudis, Cic. Verr. 2, 2, 6, § 17: Graecarum litterarum, id. Off. 1, 1, 1; Nep. Pelop. 1, 1: rei militaris, Cic. Ac. 2, 1, 2: harum rerum, Cic. Verr. 2, 2, 35, § 87: artium, Liv. 1, 7: bonarum artium, Tac. A. 1, 3: facinorum, id. ib. 12, 51: agminum, Hor. C. 3, 2, 9: civilis belli, id. Ep. 2, 2, 47; cf.: bellorum (elephanti), Flor. 4, 2, 67: operum conjugiique, Ov. F. 4, 336: somni, i. e. sleepless, id. M. 7, 213: dicendi, Tac. A. 1, 29.—
          4. δ. With ad (very rare): rudem ad pedestria bella Numidarum gentem esse, Liv. 24, 48, 5: ad quae (spectacula) rudes tum Romani erant, id. 45, 32, 10; 10, 22, 6; 21, 25, 6: ad partus, Ov. H. 11, 48: ad mala, id. P. 3, 7, 18: rudes adhuc ad resistendum populos, Just. 1, 1, 5: rudis natio ad voluptates, Curt. 6, 21, 9; 8, 8, 24.—(ε) With dat. (very rare): fontes rudes puellis, i. e. strange, Mart. 6, 42, 4.—(ζ) With inf.: nec ferre rudis medicamina, Sil. 6, 90: Martem rudis versare, id. 8, 262.— Comp., sup., and adv. do not occur.
ⓘ

rŭde: fem abl sg

• rŭdis, is, f. (abl. sing. rudi, Capitol. Opil. Macr. 4, 5), a slender stick or rod.
  1. I. To stir with in cooking; a stirring-stick, spatula: versato crebro duabus rudibus, Cato, R. R. 79; so, ferreae, Plin. 34, 18, 50, § 170; cf. rudicula.—
  2. II. A staff used by soldiers and gladiators in their exercises (perh. a wooden sword), answering to a quarter-staff, a foil (freq. and class.): (milites) rudibus inter se in modum justae pugnae concurrerunt, Liv. 26, 51; 40, 6 and 9 Drak. N. cr. (al. sudibus); Ov. Am. 2, 9, 22; id. A. A. 3, 515: rudibus batuere, Suet. Calig. 32.—Hence, transf.: PRIMA or SVMMA RVDIS (also in one word, SVMMARVDIS), the first or head fencer, the fencing-master, Inscr. Orell. 2575; 2584: SECVNDA RVDIS, the second fencer, the fencing-master's assistant, ib. 2573 sq.—A gladiator received such a rudis when honorably discharged (whence he was called rudiarius): tam bonus gladiator rudem tam cito accepisti? Cic. Phil. 2, 29, 74: acceptā rude, Juv. 6, 113: essedario rudem indulgere, Suet. Claud. 21.—And hence transf. to other persons who receive an honorable discharge: tardā vires minuente senectā, Me quoque donari jam rude tempus erat, i. e. to dismiss, discharge, Ov. Tr. 4, 8, 24; id. Am. 2, 9, 22; cf.: spectatum satis et donatum jam rude, Hor. Ep. 1, 1, 2 (v. Orell. ad h. l.): ergo sibi dabit ipse rudem, Juv. 7, 171; Mart. 3, 36, 10.
ⓘ

rŭde: pres imperat act 2nd sg

• rŭdo (rūdo, Pers. 3, 9), īvi, ītum (gen. plur. part. rudentūm, Verg. A. 7, 16), 3, v. n. and a. [Sanscr. root ru-, to howl; Gr. ὠρύω; cf. Lat.: ravis, ravus, raucus], to roar, bellow, bray.
  1. I. Lit., of animals; e. g. of lions, Verg. A. 7, 16; of stags, id. G. 3, 374; of bears, Claud. Cons. Mall. Theod. 298; esp. freq. of the braying of an ass, Ov. A. A. 3, 290; id. F. 1, 433; 6, 342; Pers. 3, 9.—
  2. II. Transf., of men, to roar or cry out: haec inquam rudet ex rostris, Lucil. ap. Varr. L. L. 7, § 103 Müll.: (Cacum) insueta rudentem Alcides telis premit, Verg. A. 8, 248.— Of things: rudentem proram, creaking, groaning, Verg. A. 3, 561.
GAF Gaffiot (3)
Source
Source & Attribution
Félix Gaffiot, Dictionnaire illustré latin-français (1934). Digital data kindly provided by gaffiot.fr.
Jump to
ⓘ

rŭde: neut nom/voc/acc sg · fem abl sg

• 1 rŭdis, e,
1. qui n'est pas travaillé, brut, cf. Cincius d. Fest. 265 ; [en parl. de la terre] Varro R. 1, 44, 2 ; Virg. G. 2, 211 ; Ov. M. 5, 646 ; [de la pierre] Quint. 9, 4, 27 ; [du marbre] Quint. 2, 19, 3 ; [de la laine] Ov. M. 6, 19, etc. || n. pl. rudia Quint. 2, 12, 8, les objets bruts || [poét.] nouveau, jeune, neuf : Luc. 3, 193 ; Mart. 7, 95, 8 ; 9, 71, 6
2. [fig.] qui n'est pas dégrossi, inculte, grossier, ignorant : Cic. Br. 294 ; Sest. 47, etc. ; rudis et integer discipulus Cic. Nat. 3, 7, disciple tout neuf et n'ayant reçu aucune empreinte ; quæ pueris nobis ex commentariolis nostris inchoata ac rudia exciderunt Cic. de Or. 1, 5, les ébauches informes que dans ma première jeunesse j'ai laissé échapper de mes cahiers d'école || [avec gén.] : rei militaris Cic. Ac. 2, 2, ignorant tout de l'art militaire, cf. Cic. Fl. 16 ; Balbo 47 ; Verr. 2, 2, 17 ; Off. 1, 1 ; Nep. Pel. 1, 1 || [avec in et abl.] : rudis omnino in nostris poetis Cic. Fin. 1, 5, tout à fait ignorant de notre poésie ; in disserendo Cic. Rep. 1, 13, étranger à l'art d'argumenter, cf. Cic. de Or. 1, 218 ; Phil. 6, 17, etc. || [avec abl. seul] : Ov. Tr. 2, 1, 424 ; Stat. Th. 6, 437 ; Vell. 2, 73, 1 || [avec ad] Liv. 24, 48, 5 ; 21, 25, 6 ; 45, 32, 10 ; Ov. H. 11, 48 ; P. 3, 7, 18 ; Curt. 6, 6, 9 || [avec dat.] : fontes rudes puellis Mart. 6, 42, 4, sources étrangères aux jeunes filles || [avec inf.] Sil. 6, 90 ; 8, 262. ➳ ni comp. ni superl.
ⓘ

rŭde: neut nom/voc/acc sg · fem abl sg

• 2 rŭdis, is, f., baguette,
1. baguette dont se servaient les soldats et les gladiateurs dans leurs exercices, cf. fleuret : Liv. 26, 51, 4 ; Suet. Cal. 32 || baguette d'honneur, donnée au gladiateur mis en congé après son temps fini : rudem accipere Cic. Phil. 2, 74, recevoir son congé, être licencié, cf. Hor. Ep. 1, 1, 2 ; Juv. 6, 113 ; Suet. Claud. 21
2. spatule : Cato Agr. 79 ; 104, 2 ; 106, 1 ; Plin. 34, 170. ➳ abl. rude ; qqf. rudi, cf. Macr. Sat. 4, 5.
rŭdō Copy link
ⓘ

rŭde: pres imperat act 2nd sg

• rŭdō, īvī, ītum, ĕre, intr., braire : Ov. F. 1, 433 || rugir : Virg. En. 7, 16 || crier fortement [en parl. de l'homme], hurler : Virg. En. 8, 248 || faire du bruit : prora rudens Virg. En. 3, 561, proue qui crie. ➳ rūdo Pers. 3, 9 || pf. rudivi Apul. M. 7, 13.
GES Gesner (3)
Source
Source & Attribution
Johann Matthias Gesner, Novus Linguae et Eruditionis Romanae Thesaurus (1749). Transcribed by the team of Dr. Wilhelm Kühlmann from Heidelberg University; accessed via latin-dict.github.io.
Jump to
rudis Copy link
ⓘ

rŭde: neut nom/voc/acc sg · fem abl sg

RVDIS [1] is. f. [ῥάβδος, σπάσθη] Virga s. baculus. […]
Page Scan
.
rudis Copy link
ⓘ

rŭde: neut nom/voc/acc sg · fem abl sg

RVDIS [2] e. Adi. ἀπαίδευτος, ἀμασθὴς, it. rude, [ἄγναφον Gloss. Vet.] Imperitus, indoctus, inscius, ignarus. […]
Page Scan
.
rudo Copy link
ⓘ

rŭde: pres imperat act 2nd sg

RVDO ere. [ὀγκάομαι] Animalium quorundam vox v. g. asinorum. […]
Page Scan
.
FOR Forcellini (2)
Source
Source & Attribution
Egidio Forcellini, Totius Latinitatis Lexicon. Digital entries displayed from lexica.linguax.com, maintained by Godmy. All credit belongs to the respective authors and contributors.
Jump to
S&H Smith & Hall (1)
Source
Source & Attribution
Digitized by Distributed Proofreaders from William Smith and Theophilus D. Hall, A Copious and Critical English-Latin Dictionary (1871), and generously placed into the public domain.
• rude:
    1. I. Unfinished, unpolished: (of things and persons):
      1. 1. rŭdis, e: a r. orator, rudis orator, Cic. de Or. 3, 44, 175. Join: rudis et incompositus, Quint. 10, 1, 66; rudis indigestaque moles, Ov. Met. 1, 7.
      2. 2. incondĭtus: r. verses, inc. versus, Liv. 4, 53: a r. (unpolished) way of speaking, inc. [antiquorum] dicendi consuetudo, Cic. de Or. 3, 44, 173.
      3. 3. dūrus: r. dances, durae choreae, Ov. Fast. 3, 537.
      4. 4. agrestis (boorish and uncultivated). Join: vasti atque agrestes, Cic. de Or. 1, 25, 115: agrestes et barbari, id. Mil. 9, 26.
      5. 5. rustĭcus: v. rustic, boorish.
      6. 6. ĭnurbānus (impolite): I should not be so r., non essem tam inurbanus, Cic. de Or. 2, 90, 365.
      7. 7. horrĭdus (rough, blunt, unpolished): r. Saturnian metre, h. numerus Saturnius, Hor. Ep. 2, 1, 157: cf. id. Od. 3, 21, 10, non ille ... te negliget horridus: Cic. Phr.: the Carthaginians threw up a r. fortification, castra tumultuaria communierunt, Liv. 28, 16.
    2. II. Ill-humoured, unkind, insolent:
      1. 1. asper: Hor. A. P. 163: jokes too r., asperiores facetiae, Cic. Planc. 14, 33.
      2. 2. fĕrus: Ter. Andr 1, 5, 43.
      3. 3. inhūmānus: r. old men, inhumani senes, Cic. Sen. 3, 7: r. neglect, inhumana negligentia, id. Off. 1, 36, 130.
      4. 4. immansuētus: Join: immansuetumque ferumque ingenium, Ov. Met. 15, 85.
      5. 5. insŏlens: v. insolent.
      6. 6. pĕtŭlans (saucy): a r. way of jesting, jocandi genus ... p., Cic. Off. 1, 29, 104. Fig.: the r. East winds, p. Euri, Lucr. 6, 110.
      7. 7. prŏtervus: v. wanton. Fig. and poet.: r. winds, venti protervi, Hor. Od. 1, 26, 2.
      8. 8. injūriōsus: poet., with r. foot, inj. pede, Hor. Od. 1, 35, 13: the r. (boisterous) winds, inj. venti, id. Epod. 17, 34.
      9. 9. importūnus (intrusive): the r. birds, imp. volucres, id. S. 1, 8, 6: r. poverty, imp. pauperies, id. Od. 3, 16, 37.
R&A Riddle & Arnold (1)
Source
Source & Attribution
J. E. Riddle and T. K. Arnold, A Copious and Critical English-Latin Lexicon. Data retrieved from FergusJPWalsh/riddle-arnold under a CC BY-SA 4.0 license.
RUDE Copy link
• RUDE
rudis (inexperienced; e.g., as an artisan): incultus, agrestis (unmaeinerly): ferus, immansuetus (not tame, wild). (The words are found in this connection and order.) ferus agrestisque (clownish): asper (rough, harsh): inurbanus (not polite). Rude manners, mores agrestes or feri.