in-dūco Copy link Outline I. Lit.(a). With in and acc.(b). With dat.(g). With acc. only(d). Absol.B. In partic.1. To bring forward, exhibit, represent ...2. To bring into or before a court3. To bring home, take into one's family ...C. Transf.1. To put on articles of dress2. To draw over, spread over, to overlay ...3. To level the ground by filling upII. Trop.A. In gen., to bring into, introduce2. To establishB. In partic.1. To bring in, introduce in speaking or writing2. To lead to or into; to move, excite ...b. Animum or in animum, to bring one's mind to ...3. To delude, cajole, deceive4. To do any thing to one ⓘindūce: pres imperat act 2nd sg • in-dūco, xi, ctum, 3 (imp. induce for induc, Varr. R. R. 3, 2, 18; induxti for induxisti, Ter. And. 5, 3, 12; induxis for induxeris, Plaut. Capt. 1, 2, 46), v. a. [in-duco], to lead, bring, or conduct into a place; to lead or bring in (class.); constr. with in and acc., dat., acc. only, or absol. I. Lit. α. With in and acc.: oves et armenta in rura, Varr. R. R. 1, 2, 12: aliquem in viam, id. ib. 3, 2, 18: exercitum in Macedoniam, Liv. 31, 28, 2: cohortem praetoriam in medios hostes, Sall. C. 60, 5: principes in cornua inducit, leads against, Liv. 30, 34, 11; so, Hannibal elephantos in primam aciem induci jussit, id. 27, 14, 6: in dextrum cornu elephantos, id. 44, 41, 3; Caes. B. C. 3, 112 al. — β. With dat. (mostly poet. and rare): age, moenibus induc, Stat. Th. 12, 326: fossā mare urbi, Suet. Ner. 16. — γ. With acc. only: princeps turmas inducit Asilas, Verg. A. 11, 620: inducunt venti nubilum, Plin. Ep. 2, 17, 7.— δ. Absol.: eā (portā) secundae legionis principes hastatosque inducit (sc. in urbem), Liv. 34, 15, 6.— B. In partic. 1. To bring forward, exhibit, represent in the circus or on the stage: a me autem gladiatorum par nobilissimum inducitur, Cic. Opt. Gen. Or. 6, 17; so, aliquem, Suet. Calig. 27 fin.: elephantos in circum, Plin. 8, 6, 6, § 17: inducta est et Afranii Togata, quae Incendium inscribitur, Suet. Ner. 11; id. Claud. 34; 45; id. Tib. 42; cf.: pater ille, Terenti fabula quem miserum vixisse Inducit, Hor. S. 1, 2, 22.— 2. To bring into or before a court (post-Aug.): inducta teste in senatu, Suet. Claud. 40: Firminus inductus in senatum, Plin. Ep. 2, 12, 2: majestatis reos in curiam, Suet. Dom. 11.— 3. To bring home, take into one's family: carasque toris inducere Thressas, Val. Fl. 2, 132: intra undecim dies quam illi novercam amore captus induxerat, Plin. Ep. 6, 33, 2. — C. Transf. 1. To put on articles of dress: si sibi calceus perperam induceretur, Suet. Aug. 92: umeros albenti amictu, Stat. S. 5, 2, 67: togam super membra, Luc. 2, 387. —With Gr. acc.: tunicāque inducitur artus, Verg. A. 8, 457. — 2. To draw over, spread over, to overlay, overspread: postes pice, Plaut. Most. 3, 2, 142; Vitr. 7, 3: colorem picturae, i. e. to varnish, Plin. 35, 10, 36, § 102: parieti ceram liquefactam, id. 33, 7, 40, § 122: cuti nitorem, id. 24, 8, 33, § 49: varias plumas, Hor. A. P. 2: humanam membris formam, Ov. M. 7, 642: omnibus viris magnitudine sua inducturus caliginem, to overspread with darkness, to darken, obscure, Vell. 2, 36, 1: pontem, to throw a bridge across, Curt. 5, 5: scuta ex cortice facta pellibus, to cover, Caes. B. G. 2, 33: coria super lateres, id. B. C. 2, 10: pulvis velut nube inducta omnia inpleverat, Liv. 1, 29, 4: sed quae mutatis inducitur tot medicaminibus, Juv. 6, 471.— With Gr. acc.: (victima) inducta cornibus aurum, Ov. M. 7, 161; 10, 271.— 3. To level the ground by filling up: ita inducto solo, ut nulla vestigia exstent, Plin. 2, 80, 82, § 194; hence, to strike out, erase, i. e. to level the wax in writing by drawing over it the broad end of the style: nomina jam facta sunt: sed vel induci, vel mutari possunt, Cic. Att. 13, 14, 2: senatus consultum, id. ib. 1, 20, 4. II. Trop. A. In gen., to bring into, introduce: seditionem atque discordiam in civitatem, Cic. Off. 1, 25, 85: aliquid in nostros mores, id. de Or. 2, 28, 121: set magna pars morem hunc induxerunt, Plaut. Most. 1, 2, 34: morem novorum judiciorum in rem publicam, Cic. Rab. Post. 4, 9; Plin. Ep. 2, 16, 9; Lact. Mort. Pers. 38, 4: novum verbum in linguam Latinam, Cic. Phil. 13, 19, 43: pecuniam in rationem, to bring into, set down in an account, Cic. Verr. 2, 1, 41, § 106: agrum alicui pecunia ingenti, to charge in an account, id. Agr. 2, 26, 70: exemplum, Plin. Pan. 6, 2.— 2. To establish: sublato judicum nomine potestas regalis inducta est, Lact. 4, 10, 15: quia nondum haec consuetudo erat inducta, Sen. Contr. 5 praef. § 4: vetus disciplina deserta, nova inducta, Vell. 2, 1, 1.— B. In partic. 1. To bring in, introduce in speaking or writing (an expression borrowed from the stage): hinc ille Gyges inducitur a Platone, Cic. Off. 3, 9, 38: gravem personam, id. Cael. 15, 35: Tiresiam deplorantem caecitatem suam, id. Tusc. 5, 39, 115.—Of conversation, to introduce: puero me hic sermo inducitur, Cic. Att. 13, 19, 4: hanc rationem Epicurus induxit, id. Fat. 10: consuetudinem, id. Cael. 23, 58: dubitationem, Tac. A. 1, 7.— 2. To lead to or into; to move, excite, persuade; to mislead, seduce; constr. with in, with acc. or ad, with ut or inf.: amici jacentem animum excitare, et inducere in spem cogitationemque meliorem, Cic. Lael. 15, 59; so, aliquem in spem, id. Off. 2, 15, 53: in rem utilem, id. Inv. 1, 2, 2; cf. id. Q. Fr. 3, 4: in errorem, id. Off. 3, 13, 55: animum ad aliquid, Ter. Hec. 4, 4, 67: aliquem pretio, gratia, spe, promissis (ad parricidium), to mislead, Cic. Rosc. Am. 28, 16: multos in peccatum, to seduce, Auct. Her. 2, 19, 29: ad maleficium, id. 2, 2, 3: ad misericordiam, ad pudendum, ad pigendum, to move, excite, Cic. Brut. 50, 188: Carthaginienses ad bellum, Nep. Hann. 8: ad credendum, id. Con. 3: vide, quo me inducas, Ter. And. 2, 3, 25: in quos (affectus) inducendus est judex, Quint. 11, 3, 58.—With ut: aliquem, ut mentiatur, Cic. Rosc. Com. 16, 46.—With inf.: consulem promissis, sententiam promere, Tac. A. 12, 9.— b. Animum or in animum, to bring one's mind to, to resolve, determine; to suppose, imagine: id quod animum induxerat paulisper non tenuit, Cic. Att. 7, 3, 8. — With inf. or object-clause: animum inducere, contra ea quae a me disputantur de divinatione, dicere, Cic. Div. 1, 13, 22: opes contemnere, id. Tusc. 5, 10, 30: id me commissurum ne animum induxeris, Plaut. Trin. 3, 2, 78: in animum inducunt suum, Jovem se placare posse, id. Rud. prol. 22: ne tute incommodam rem, ut quaequest, in animum induces pati? Ter. Hec. 4, 2, 27: oro ut ne illis animum inducas credere, id. And. 5, 1, 15: qui huic animum assentari induxeris, id. Eun. 3, 2, 37: mea causa causam hanc justam esse animum inducite, id. Heaut. prol. 41; cf. id. Ad. 1, 1, 43: ut in animum induceret ad easdem venire epulas, Liv. 28, 18, 4; 1, 17, 4; 2, 18, 11: postremo Caesar in animum induxerat, laborare, vigilare, had determined, Sall. C. 54, 4: in animum, ejus vitam defendere, Cic. Sull. 30, 83; Ter. Heaut. 5, 4, 5.—With ut, ne, or quominus: inducere animum possum, ne aegre patiar, Plaut. As. 5, 1, 5: inducere animum, ut patrem esse sese, oblivisceretur, Cic. Rosc. Am. 19, 53: in animum, quo minus illi indicarem, Plin. Ep. 9, 13, 6: quod consules in senatu ut pronuntiarent, in animum inducere non possent, Liv. 27, 9, 9; 2, 5, 7; 39, 12, 3. — 3. To delude, cajole, deceive: hic eos, quibus erat ignotus, decepit, fefellit, induxit, Cic. Pis. 1, 1: socios induxit, decepit, destituit, id. Rosc. Am. 40, 117: semper, ut inducar, blandos offers mihi vultus Tib. 1, 6, 1.— 4. To do any thing to one (post-class.): injuriam adversus liberos suos testamento, Dig. 5, 2, 4.— Hence, in-ductus, a, um, P. a., introduced, foreign, strange (post-Aug. and rare): insiticius et inductus sermo (opp. patrius), Plin. Ep. 4, 3 fin.; so, nihil inductum et quasi devium loquimur, id. ib. 5, 6, 44: arcessita et inducta, id. ib. 3, 18, 10.
indūcō Copy link Outline 1 conduire dans, contre, vers : introduire une armée en Macédoine ; il ...2 faire avancer, conduire : conduire un escadron || présenter, exhiber : présenter ...3 appliquer sur : appliquer un enduit ; appliquer du cuir sur les ...4 recouvrir, revêtir : recouvrir de peaux les boucliers ; [poét.] il se ...5 étendre : aplanir le sol || étendre la cire sur laquelle on ...6 porter en compte, inscrire : introduire dans un compte, dans des comptes ...7 [fig.]a) introduire, faire entrer : amener la discorde dans la cité ; introduire ...b) animum inducere, prendre sur soi, se mettre en tête, se résoudre : ...c) qqf. ou avec prop. inf., se mettre dans l'idée que, se persuader ...d) amener à, déterminer à : être amené à la pitié, à la ...e) induire en erreur, tromper, abuser :f) représenter, mettre en scène : mettre en scène Tirésias déplorant sa cécité ... ⓘindūce: pres imperat act 2nd sg • indūcō, dūxī, ductum, ĕre, tr., 1. conduire dans, contre, vers : exercitum in Macedoniam Liv. 31, 28, 2, introduire une armée en Macédoine ; in partem regiæ inductus erat Cæs. C. 3, 112, 8, il avait été introduit dans une partie du palais ; cohortem prætoriam in medios hostes Sall. C. 60, 5, conduire la cohorte prétorienne contre le centre de l'ennemi ; principes in cornua Liv. 30, 34, 11, mener aux ailes les soldats de seconde ligne || mare urbi Suet. Nero 16, faire entrer la mer dans la ville ; filiæ novercam Plin. Min. Ep. 6, 33, 2, donner une belle-mère à sa fille 2. faire avancer, conduire : turmas Virg. En. 11, 620, conduire un escadron || présenter, exhiber : gladiatorum par Cic. Or. 17, présenter un couple de gladiateurs ; inducta est Afranii togata Suet. Nero 11, on représenta une comédie d'Afranius ; aliquem Suet. Claud. 34, faire descendre qqn dans l'arène 3. appliquer sur : tectorium Cic. Verr. 2, 1, 145, appliquer un enduit ; super lateres coria Cæs. C. 2, 10, 6, appliquer du cuir sur les tuiles ; parieti ceram Plin. 33, 122, mettre une couche de cire sur une muraille ; inducta nubes Liv. 1, 29, 4, nuage étendu sur les objets ; pontem saxis Curt. 5, 5, 4, élever un pont sur des piles de pierre ; cicatricem Plin. Min. Ep. 8, 5, 3, cicatriser || manicatam tunicam in lacertos Cic. Fr. A 13, 24, recouvrir ses bras d'une tunique à manches ; calceum Suet. Aug. 92, mettre un soulier ; [poét.] victima inducta cornibus aurum Ov. M. 7, 161, victime avec de l'or sur ses cornes 4. recouvrir, revêtir : scuta pellibus Cæs. G. 2, 33, 2, recouvrir de peaux les boucliers ; [poét.] tunica inducitur artus Virg. En. 8, 457, il se recouvre les membres d'une tunique 5. étendre : solum Plin. 2, 194, aplanir le sol || étendre la cire sur laquelle on avait écrit, [d'où] biffer, effacer : Cic. Att. 13, 14, 1 || abroger, abolir : senatus consultum Cic. Att. 1, 20, 4, casser un décret du sénat 6. porter en compte, inscrire : in rationem, in rationibus Cic. Verr. 2, 1, 106 ; Fam. 3, 10, 6, introduire dans un compte, dans des comptes ; agrum alicui pecunia ingenti Cic. Agr. 2, 70, passer un champ en compte à qqn pour une grosse somme, le lui faire payer une grosse somme 7. [fig.] a) introduire, faire entrer : discordiam in civitatem Cic. Off. 1, 85, amener la discorde dans la cité ; novum verbum in linguam Latinam Cic. Phil. 13, 43, introduire un nouveau mot dans la langue latine ; aliquem in errorem Cic. Br. 293, induire qqn en erreur ; b) animum inducere, prendre sur soi, se mettre en tête, se résoudre : id quod animum induxerat Cic. Att. 7, 3, 8, ce qu'il s'était mis dans l'esprit ; [avec inf.] facere inducam animum Pl. Bacch. 1191, je prendrai sur moi de faire, cf. Cic. Cat. 1, 22 ; Clu. 45 ; Tusc. 5, 30 ; Div. 1, 22, etc. ; [avec ut] Pl. Pœn. 877 ; Cic. Amer. 53 ; Att. 3, 9, 1 ; [avec ne] Pl. As. 830 ; Mil. 1269 || in animum inducere même sens : [avec inf.] Cic. Sulla 83 ; Liv. 1, 17, 4 ; 28, 18, 4, etc. ; [avec ut] Liv. 2, 5, 7 ; 27, 9, 9, etc. ; [avec négation et quin] non potuit inducere in animum quin vindicaret Liv. 3, 71, 8, il n'a pu se résigner à ne pas revendiquer : [avec négation et quominus] Plin. Min. Ep. 9, 13, 6 ; c) qqf. animum ou in animum inducere avec prop. inf., se mettre dans l'idée que, se persuader que : Pl. Rud. 22 ; Cic. Att. 14, 13, 6 ; Liv. 2, 54, 5 ; d) amener à, déterminer à : ad misericordiam, ad pudendum, ad pigendum induci Cic. Br. 188, être amené à la pitié, à la honte, au mécontentement ; in spem inducere aliquem Cic. Off. 2, 53, porter qqn à espérer ; [avec ut] aliquem ut mentiatur Cic. Com. 46, amener qqn à mentir, cf. Cic. Leg. 2, 2 ; [avec inf.] Lucr. 1, 142 ; Tac. Ann. 12, 9 || promissis aliquem Cic. Amer. 76, déterminer qqn par des promesses ; ab aliquo inductus Cic. Amer. 39, gagné, déterminé par qqn ; e) induire en erreur, tromper, abuser : Cic. Pis. 1 ; Amer. 117 ; Tib. 1, 6, 1 ; f) représenter, mettre en scène : Tiresiam deplorantem cæcitatem suam Cic. Tusc. 5, 115, mettre en scène Tirésias déplorant sa cécité ; puero me hic sermo inducitur Cic. Att. 13, 19, 4, la mise en scène de ce dialogue se place dans mon enfance || tanta consuetudo, quanta a vobis inducitur Cic. Cæl. 58, une intimité aussi grande que vous la représentez ; hanc Epicurus rationem induxit Cic. Fato 23, Épicure a mis en avant cette explication. ➳ sync. induxti Ter. Andr. 883 || arch. induxis = induxeris Pl. Capt. 149 || impér. induce Varro R. 3, 2, 18.
induco Copy link ⓘindūce: pres imperat act 2nd sg INDVCO xi, ctum, ere. [ἐπάγω, εἰσάγω] Introducere. […] 🗁 Page Scan
induce Copy link Outline 1. addūco, xi, ctum, 3 (foll. by ut and subj.)2. indūco, xi, ctum, 3 (usu. in bad sense, to persuade to evil3. persuādeo, 2 (foll. by ut and subj.)4. incĭto, 1 • induce: 1. addūco, xi, ctum, 3 (foll. by ut and subj.): I was i.d to undertake this burden, adductus sum ut hoc onus susciperem, Cic. Div. Verr. 2, 5: Caes.: Liv.: also foll. by ad and ger.: he was not easily i.d to believe, non facile ad credendum adducebatur, Nep. Con. 3: Cic.: absol., i.d by these considerations, his rebus adducti, Caes. B. G. 1, 3. Foll. by quin = ut non, Suet. Tib. 21. 2. indūco, xi, ctum, 3 (usu. in bad sense, to persuade to evil: same constr. as preced.): to i. any one to tell a lie, ind. aliquem ut mentiatur, Cic. R. Com. 16, 46: v. to tempt. (N.B.--Later authors use both the above with infin.: quod cave imiteris.) 3. persuādeo, 2 (foll. by ut and subj.): to i. by large rewards and promises, magnis praemiis pollicitationibusque p. alicui, ut ..., Caes. B. G. 3, 18: v. to persuade. 4. incĭto, 1: to urge, incite.
INDUCE Copy link • INDUCEPersuade, move, etc., adducere ad aliquid (often with the gerund; also with ut; to lead to): inducere ad aliquid (often with gerund; also with ut; mostly to something bad or hurtful): persuadere alicui, ut, etc. (to persuade him): commovere aliquem ad aliquid (to move him to it): incitare or concitare aliquem ad aliquid (to excite him to it): auctorem esse, ut; impellere aliquem, ut, etc. (to urge him, etc.). You induce me to agree with you, adducis me, ut tibi assentiar (Cic.): to be induced to do anything by the prospect of gain, induci aliquo emolumento ad agendum aliquid: not to be easily induced to believe, non facile adduci ad credendum. I shall not be induced to believe this, hoc quidem non adducar, ut credam. Introduce, cause, importare: inferre; sometimes facere, afferre, commovere (e.g., dolorem). Introduce in a dialogue, play, etc. (“he induced his personages,” etc. Pope), inducere (e.g., Epicurus... deos induxit perlucidos et perflabiles, Cic.).