Danista
Scelestiorem ego annum argento faenori
numquam ullum vidi quam hic mihi annus optigit.
a mani ad noctem usque in foro dego diem,
locare argenti nemini nummum queo.
Tranio
Nunc pol ego perii plane in perpetuom modum.
danista adest, qui dedit argentum faenore,
qui amica est empta quoque opus in sumptus fuit.
manifesta res est, nisi quid occurro prius,
ne hóc senex resciscat. ibo huic obviam.
sed quidnam hic sese tam cito recipit domum?
metuo ne de hac re quippiam indaudiverit.
accedam atque adpellabo. ei quam timeo miser.
nihil est miserius quam animus hominis conscius,
sicut me † habet. verum utut res sese habet,
pergam turbare porro: ita haec res postulat.
unde is?
Theopropides
Conveni illum unde hasce aedis emeram.
Tranio
Numquid dixisti de illo quod dixi tibi?
Theopropides
Dixi hercle vero ómnia.
Tranio
Ei misero mihi,
metuo ne techinae meae perpetuo perierint.
Theopropides
Quid tute tecum?
Tranio
Nihil enim. sed dic mihi,
dixtine quaeso?
Theopropides
Dixi, inquam, ordine omnia.
Tranio
Etiam fatetur de hospite?
Theopropides
Immo pernegat.
Tranio
Negat scelestus?
Theopropides
Negitat inquam.
Tranio
Cogita:
non confitetur?
Theopropides
Dicam si confessus sit.
quid nunc faciundum censes?
Tranio
Egon quid censeam?
cape, obsecro hercle, cúm eo úna iudicem
(sed eum videto ut capias, qui credat mihi):
tam facile vinces quam pirum volpes comest.
Danista
Sed Philolachetis servom éccum Tranium,
qui mihi neque faenus neque sortem argenti danunt.
Theopropides
Quo té agis?
Tranio
Nec quoquam abeo. né ego sum miser,
scelestus, natus dis inimicis omnibus.
iam illo praesente adibit. ne ego homo sum miser,
ita et hinc et illinc mi exhibent negotium.
sed occupabo adire.
Danista
Hic ad me it, salvos sum,
spes est de argento.
Tranio
Hílarus est: frustra est homo.
salvere iubeo te, Misargyrides, bene.
Danista
Salve et tu. quid de argentost?
Tranio
Abi sis, belua.
continuo adveniens pilum iniecisti mihi.
Danista
Hic homo est inanis.
Tranio
Hic homo est certe háriolus.
Danista
Quin tu istas mittis tricas?
Tranio
Quin quid vis cedo.
Danista
Vbi Philolaches est?
Tranio
Numquam potuisti mihi
magis opportunus advenire quam advenis.
Danista
Quid est?
Tranio
Concede huc.
Danista
Quin mihi faenus redditur?
Tranio
Scio té bona esse voce, ne clama nimis.
Danista
Ego hercle vero clamo.
Tranio
Ah, gere morem mihi.
Danista
Quid tibi ego morem vis geram?
Tranio
Abi quaeso hinc domum.
Danista
Abeam?
Tranio
Redito huc circiter meridie.
Danista
Reddeturne igitur faenus?
Tranio
Reddeturne. abi.
Danista
Quid ego huc recursem aut operam sumam aut conteram?
quid si hic manebo potius ad meridie?
Tranio
Immo abi domum, verum hercle dico, abi modo.
[gap]
Danista
Quin vos mihi faenus date. quid hic nugamini?
Tranio
Eu hércle, ne tu—abi modo, ausculta mihi.
Danista
Iam hercle ego illum nominabo. [gap]
Tranio
Euge strenue.
beatus vero es nunc, quom clamas.
Danista
Meum peto.
multos me hoc pacto iam dies frustramini.
molestus si sum, reddite argentum: abiero.
responsiones omnes hoc verbo eripis.
Tranio
Sortem accipe.
Danista
Immo faenus, id primum volo.
Tranio
Quid ais tu, ómnium hominum taeterrime?
venisti huc te extentatum? agas quod in manu est.
non dat, non debet.
Danista
Non debet?
Tranio
Ne frit quidem
ferre hinc potes. an metuis ne quo abeat foras
urbe exulatum faenoris causa tui,
quoi sortem accipere iam licet?
Danista
Quin non peto
sortem: illuc primum, faenus, reddundum est mihi.
Tranio
Molestus ne sis. nemo dat, age quid lubet.
tu solus, credo, faenore argentum datas.
Danista
Cedo faenus, redde faenus, faenus reddite.
daturin estis faenus actutum mihi?
datur faenus mihi?
Tranio
Faenus illic, faenus hic.
nescit quidem nisi faenus fabularier.
ultro te. neque ego taetriorem beluam
vidisse me umquam quemquam quam te censeo.
Danista
Non edepol tu nunc me istis verbis territas.
Theopropides
[gap] calidum hoc est: etsi procul abest, urit male. [gap]
quod illúc est faenus, opsecro, quod illíc petit?
Tranio
Pater eccum advenit peregre non multo prius
illius, is tibi et faénus et sortem dabit,
ne inconciliare quid nos porro postules.
vide num moratur.
Danista
Quin feram, si quid datur.
Theopropides
Quid ais tu?
Tranio
Quid vis?
Theopropides
Quis illic est? quid illíc petit?
quid Philolachetem gnatum compellat meum
sic et praesenti tibi facit convicium?
quid illí debetur?
Tranio
Obsecro hercle, illud iube
obici illi argentum ob os impurae beluae.
Theopropides
Iubeam—?
Tranio
Iuben homini argento os verberarier?
Danista
Perfacile ego ictus perpetior argenteos.
Tranio
Audin? videturne, obsecro hercle, idoneus,
danista qui sit, genus quod improbissimum est.
Theopropides
Non ego istuc curo qui sit quid sit unde sit:
id volo mihi dici, id me scire éxpeto,
quod illud argentum est?
Tranio
Est—huic debet Philolaches
paulum.
Theopropides
Quantillum?
Tranio
Quasi—quadraginta minas;
ne sane id multum censeas.
Theopropides
Paulum id quidem est.
adeo etiam argenti faenus creditum audio.
Tranio
Quattuor quadraginta illi debentur minae,
et sors et faenus.
Danista
Tantumst, nihilo plus peto.
Tranio
Velim quidem hercle ut uno nummo plus petas.
dic te daturum, ut abeat.
Theopropides
Egon dicam dare?
Tranio
Dic.
Theopropides
Egone?
Tranio
Tu ipsus. dic modo, ausculta mihi.
promitte, age inquam: ego iubeo.
Theopropides
Responde mihi:
quid eo est argento factum?
Tranio
Salvom est.
Theopropides
Solvite
vosmet igitur, si salvomst.
Tranio
Aedis filius
tuos emit.
Theopropides
Aedis?
Tranio
Aedis.
Theopropides
Euge, Philolaches
patrissat: iám homo in mercatura vortitur.
ain tu, aedis?
Tranio
Aedis inquam. sed scin quoius modi?
Theopropides
Qui scire possum?
Tranio
Vah.
Theopropides
Quid est?
Tranio
Ne me roga.
Theopropides
Nam quid ita?
Tranio
Speculo claras, candorem merum.
Theopropides
Bene hercle factum. quid, eas quanti destinat?
Tranio
Talentis magnis totidem quot ego et tu sumus.
sed arraboni has dedit quadraginta minas;
hinc sumpsit quas ei dedimus. satin intellegis?
nam postquam haec aedes ita erant, ut dixi tibi,
continuo est alias aedis mercatus sibi.
Theopropides
Bene hercle factum.
Danista
Heus, iam adpetit meridie.
Tranio
Absolve hunc quaeso, vomitu ne hic nos enecet.
Theopropides
Adulescens, mecum rém habe.
Danista
Nempe aps te petam?
Theopropides
Petito cras.
Danista
Abeo: sat habeo, si cras fero.—
Tranio
Malum quod isti di deaeque omnes duint,
ita mea consilia perturbat paenissime.
nullum edepol hodie genus est hominum taetrius
nec minus bono cum iure, quam danisticum.
Theopropides
Qua in regione istas aedis emit filius?
Tranio
Ecce autem perii.
Theopropides
Dicisne hoc quod te rogo?
Tranio
Dicam. sed nomen domini quaero quid siet.
Theopropides
Age comminiscere ergo.
Tranio
Quid ego nunc agam,
nisi ut in vicinum hunc proximum [gap] ,
eas émisse aedis huius dicam filium?
calidum hercle esse audivi optimum mendacium.
quidquid dei dicunt, id decretumst dicere.
Theopropides
Quid igitur? iam commentu's?
Tranio
Di istum perduint—
(immo istunc potius) de vicino hoc proximo
tuos emit aedis filius.
Theopropides
Bonan fide?
Tranio
Siquidém tu argentum reddituru's, tum bona,
si redditurus non es, non emit bona.
non in loco emit perbono?
Theopropides
Immo in optumo.
cupio hercle inspicere hasce aedis. pultadum fores
atque evoca aliquem íntus ad te, Tranio.
Tranio
Ecce autem perii. nunc quid dicam nescio.
iterum iam ad unum saxum me fluctus ferunt.
quid nunc? non hercle quid nunc faciam reperio:
manufesto teneor.
Theopropides
Evocadum aliquem ocius,
roga círcumducat.
Tranio
Heus tu, at hic sunt mulieres:
videndumst primum, utrum eae velintne an non velint.
Theopropides
Bonum aequomque oras. i, percontare et roga.
ego hic tantisper, dum exis, te opperiar foris.
Tranio
Di te deaeque ómnes funditus perdant, senex,
itá mea consilia undique oppugnas male.
euge, optume eccum aédium dominus foras
Simo progreditur intus. huc concessero,
dum mihi senatum consili in cor convoco.
igitur tum accedam hunc, quando quid agam invenero.