Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Poem 1§ 1
Germanicus · Aratea

Poem 1

Text kindly provided by Hypotactic

Ab Jove prīncipium magnō dēdūxit Arātus,
carminis at nōbīs, genitor, tū maximus auctor,
tē veneror, tibi sacra ferō doctīque labōris
prīmitiās. probat ipse deum rēctorque satorque.
quantum etenim possent annī certissima signa,
quā sōl ārdentem cancrum rapidissimus ambit
dīversāsque secat mētās gelidī capricornī
quāve ariēs et lībra aequant dīvortia lūcis,
sī nōn tanta quiēs, tē praeside, puppibus aequor
cultōrīque daret terrās, procul arma silērent?
nunc vacat audācīs in caelum tollere vultūs
sīderaque et mundī variōs cognōscere mōtūs,
nāvita quid caveat, quid scītus vītet arātor,
quando ratem ventīs aut crēdat sēmina terrīs.
haec ego dum Latiīs cōnor praedīcere Mūsīs,
pāx tua tūque adsīs nātō nūmenque secundēs!
Cētera, quae tōtō fulgent vaga sīdera mundō,
indēfessa trahit propriō cum pondere caelum.
axis at immōtus semper vestīgia servat
lībrātāsque tenet terrās et cardine firmō
orbem agit. extrēmum geminus dēterminat axem,
quem Grāī dīxēre polon; pars mersa sub undās
ōceanī, pars celsa sub horriferō aquilōne.
Axem Crētaeae dextrā laevāque tuentur
sīve arctoe seu Rōmānī cognōminis ursae
plaustrave, quae faciēs stēllārum proxima vērō:
trēs tēmōne rotīsque micant sublīme quaternae.
sī melius dīxisse ferās, obversa refulgent
ōra ferīs; caput alterius super horrida terga
alterius lūcet; prōnās rapit orbis in ipsōs
dēclīvīs umerōs. veterī sī grātia fāmae,
Crēsia vōs tellūs aluit, moderātor Olympī
dōnāvit caelō; meritum cūstōdia fēcit,
quod fīdae comitēs prīma incūnābula magnī
fōvērunt Jovis, attonitae cum fūrta parentis
aerea pulsantēs mendācī cymbala dextrā,
vāgītūs puerī patriās nē tangeret aurīs,
Dictaeī tēxēre adytīs famulī Corybantēs.
hinc Jovis altrīcēs Helicē Cynosūraque fulgent.
dat Grāīs Helicē cursūs majōribus astrīs,
Phoenīcās Cynosūra regit. sed candida tōta
et liquidō splendōre Helicē nitet; haut prius ūlla,
cum sōl ōceanō fulgentia condidit ōra,
stēlla micat caelō, septem quam Crēsia flammīs.
certior est Cynosūra tamen sulcantibus aequor,
quippe brevis tōtam fīdō sē cardine vertit
Sīdoniamque ratem numquam spectāta fefellit.
Hās inter mediās abruptī flūminis īnstar
immānis serpēns sinuōsa volūmina torquet
hinc atque hinc superāque illās mīrābile mōnstrum.
cauda Helicēn suprā tendit, redit ad Cynosūran
squāmigerō lāpsū; quā dēsinit ultima cauda,
hāc caput est Helicēs; flexū comprēnditur altō
serpentis Cynosūra; ille explicat amplius orbēs
sublātusque retrō majōrem respicit arcton.
ārdent ingentēs oculī, cava tempora clārīs
ōrnantur flammīs, mentō sedet ūnicus ignis.
tempus dexterius quā signat stēlla dracōnis
quāque sedet mentum, lūcetque novissima cauda
extrēmumque Helicēs sīdus micat. hāc radiātur
serpentis dēclīve caput, quā proxima signa
occāsūs ortūsque ūnō tanguntur ab orbe,
ōceanī tumidīs ignōtae flūctibus arctoe,
semper inocciduīs servantēs ignibus axem.
Haud procul effigiēs inde est dēfecta labōre.
nōn illī nōmen, nōn magnī causa labōris,
dextrō namque genū nīxus dīversaque tendēns
bracchia, suppliciter passīs ad nūmina palmīs.
serpentis capitī fīgit vestīgia laeva.
Tum fessī subter costās atque ardua terga
clāra Ariadnaeō sacrāta est igne corōna,
hunc illī Bacchus thalamī memor addit honōrem.
terga nitent stēllīs, at quā sē vertice tollit
succiduīs genibus lassum et miserābile sīdus,
hāc ophiūchus erit. longē caput ante notābis
et vastōs umerōs, tum cētera membra sequuntur.
illīs languet honōs, umerīs manet integer ārdor,
lūna etiam mēnsem cum plēnō dīvidit orbe.
lūx tenuīs manibus, per quās ēlābitur anguis,
pressus utrāque manū, medium cingēns ophiūchum.
scorpios īma pedum tangit, sed planta sinistra
in tergō residet, vestīgia dextera pendent.
impār est manibus pondus, nam dextera parvam
partem anguis retinet, per laevam attollitur omnis,
quantumque ab laevā distantia serta notantur,
ērigitur tantum serpēns atque ultima mentō
stēlla sub aetheriā lūcet crīnīta corōnā.
at quā sē dorsō sinuābit lūbricus anguis
īnsignī caelum perfundent lūmine chēlae.
Ipsam Helicēn sequitur senior baculōque minātur,
sīve ille arctophylax seu Bacchī ob mūnera caesus
Īcarus ēreptam pēnsāvit sīdere vītam.
nōn illī obscūrum caput est, nōn trīstia membra,
sed propriō tamen ūna micat sub nōmine flamma,
arctūrum dīxēre, sinūs quā vincula nōdant.
Virginis inde subest faciēs, cui plēna sinistrā
fulget spīca manū mātūrīsque ārdet aristīs.
quam tē, dīva, vocem? tangunt mortālia sī tē
carmina nec surdam praebēs venerantibus aurem,
exōsa heu mortāle genus, mediō mihi cursū
stābunt quadrupedēs et flexīs laetus habēnīs
tēque tuumque canam terrīs venerābile nūmen.
Aurea pācātī regerēs cum saecula mundī,
Jūstitia inviolāta malīs, placidissima virgō,
sīve illa Astraeī genus es, quem fāma parentem
trādidit astrōrum, seu vēra intercidit aevō
ortūs fāma tuī, mediīs tē laeta ferēbās
sublīmis populīs nec dēdignāta subīre
tēcta hominum et pūrōs sine crīmine, dīva, penātīs
jūra dabās cultūque novō rude vulgus in omnem
fōrmābās vītae sincērīs artibus ūsum.
nōndum vēsānōs rabiēs nūdāverat ēnsis
nec cōnsanguineīs fuerat discordia nōta,
ignōtīque maris cursūs prīvātaque tellūs
grāta satis, neque per dubiōs avidissima ventōs
spēs procul āmōtās fabricātā nāve petēbat
dīvitiās, frūctūsque dabat plācāta colōnō
sponte suā tellūs nec parvī terminus agrī
praestābat dominīs, sine eō tūtissima, rūra.
At postquam argentī crēvit dēfōrmior aetās
rārius invīsit maculātās fraudibus urbīs
sēraque ab excelsīs dēscendēns montibus ōre
vēlātō trīstīque genās abscondita rīcā,
nūllīusque larem, nūllōs adit illa penātīs.
tantum cum trepidum vulgus coetūsque notāvit
increpat "ō patrum subolēs oblīta priōrum,
dēgenerēs semper semperque habitūra minōrēs,
quid mē, cujus abit ūsus, per vōta vocātis?
quaerenda est sēdēs nōbīs nova, saecula vestra
artibus indomitīs trādam scelerīque cruentō";
haec effāta super montīs abit ālite cursū,
attonitōs linquēns populōs graviōra paventīs.
Aerea sed postquam prōlēs terrīs data nec jam
sēmina virtūtis vitiīs dēmersa resistunt
ferrīque inventō mēns est laetāta metallō
polluit et taurus mēnsās assuētus arātrō,
dēseruit properē terrās jūstissima virgō
et caelī est sortīta locum, quā proximus illī
tardus in occāsum sequitur sua plaustra Boōtēs.
Virginis at placidae praestantī lūmine signat
stēlla umerōs. Helicēn ignis nōn clārior ambit,
quīque micat caudā quīque armum fulget ad ipsum
quīque priōra tenet vestīgia quīque secunda
clūnibus hirsūtīs et quī sua sīdera reddit,
namque aliī, quibus explētur cervīxque caputque,
vātibus ignōtī prīscīs sine honōre feruntur.
Quā media est Helicē, subjectum respice cancrum;
at capitī suberunt geminī. quā posterior pēs,
horrentīsque jubās et fulvum cerne leōnem.
hunc ubi contigerit Phoebī violentior axis,
accēnsa in cancrō jam tum geminābitur aestās.
tunc lymphae tenuēs, tunc est trīstissima tellūs
et dēnsās laetus segetēs bene condit arātor.
nē mihi tunc rēmīs pulset vada caerula puppis;
dem potius ventīs excussō vēla rudente
excipiamque sinū zephyrīs spīrantibus aurās.
Est etiam aurīgae faciēs, sīne Atthide terrā
nātus Erichthonius, quī prīmus sub juga dūxit
quadrupedēs, seu Myrtōās dēmersus in undās
Myrtilos. hunc potius speciēs in sīdere reddit,
sīc nūllī currūs, sīc ruptīs maestus habēnīs
perfidiā Pelopis raptam gemit Hippodamīam.
ipse ingēns trānsversus abit laevā geminōrum
majōrisque ursae contrā dēlābitur ōra.
nūmina praetereā sēcum trahit, ūna putātur
nūtrīx esse Jovis, sī vērē Juppiter īnfāns
ūbera Crētaeae mulsit fīdissima caprae,
sīdere quae clārō grātum testātur alumnum.
hanc Aurīga umerō tōtam gerit, at manus haedōs
ostendit, nautīs inimīcum sīdus, ubi illōs
orbis ab ōceanō celsōs rapit; haut semel haedī
jactātam vīdēre ratem nautāsque paventīs
sparsaque per saevōs morientum corpora flūctūs.
Aurīgae pedibus trux adjacet ignea taurus,
cornua fronte gerēns et lūcidus ōre minācī.
quamlibet ignārum caelī sua fōrma docēbit,
et caput et patulae nārīs et cornua taurī.
fronte micant hyades. quā cornus flamma sinistrī
summa tenet, subit haec eadem vestīgia dextra
aurīgae mediāque ligat compāgine dīvōs.
Myrtilos exoritur summō cum flūctibus ōre,
tōtus cum taurō lūcet; ruit ōceanō bōs
ante, super terrās cum fulget Myrtilos ōre.
Īasidēs etiam caelum cum conjuge Cēpheus
ascendit tōtāque domō, quia Juppiter auctor
est generis: prōdest majestās saepe parentis.
ipse brevem patulīs manibus stat post Cynosūram
dīductō passū. quantum latus ā pede dextrō
Cēpheos extrēmam tangit Cynosūrida caudam,
tantundem ab laevō distat; minor utraque jungit
rēgula Cēphēos vestīgia. balteus ambit
quā latus, ad flexum sinuōsī respicit anguis.
Cassiepīa virum residet sublīmis ad ipsum,
clāra, etiam pernox caelō cum lūna refulsit,
sed brevis et paucīs decorāta in sīdere flammīs.
quālis ferrātōs subicit clāvīcula dentēs,
succutit et foribus praeductī vincula claustrī,
tālīs disposita est stēllīs. ipsa horrida vultū
sīc tendit palmās, ceu sit plānctūra relictam
Andromedam, meritae nōn jūsta piācula mātris.
Nec procul Andromedē, tōtam quam cernere posse
obscūrā sub nocte licet, sīc ēmicat ōre,
sīc magnīs umerīs candet nitor ac mediam ambit
ignea substrictā lūcet quā zōnula pallā.
sed poenae faciēs remanet districtaque pandit
bracchia, ceu dūrī teneantur rōbore saxī.
Andromedae capitī sonipēs superēminet āles,
vertice et Andromedae radiat quae stēlla, sub ipsā
alvō fulget equī, trēs armōs et latera aequīs
distinguunt spatiīs, capitī trīstissima fōrma
et cervīx sine honōre obscūrō lūmine sordet.
spūmantī mandit sed quā ferus ōre lupātā,
et capite et longā cervīce īnsignior exit
stēlla nitēns armīs laterīque simillima magnō.
nec tōtam ille tamen fōrmam per singula reddit.
prīmō praestat equum, mediō rupta ōrdine membra
dēstituunt vīsūs, rudis inde adsurgit imāgō.
Gorgonis hic prōlēs. in Pīeriō Helicōne,
vertice cum summō nōndum dēcurreret undā,
Mūsēōs fontīs dextrī pedis ictibus hausit.
inde liquor genitus nōmen tenet Hippocrēnēs;
fontēs nōmen habent. sed Pēgasus aethere summō
vēlōcīs agitat pennās et sīdere gaudet.
Inde subest ariēs, quī longē maxima currēns
orbe suō spatia ad fīnem nōn tardius ursā
pervenit et quantō graviōre Lycāonis arctos
axem āctū torquet, tantō pernīcior ille
distantis cornū properat contingere mētās.
clāra nec est illī faciēs nec sīdera possunt,
officiat sī lūna, suā virtūte nitēre.
sed quaerendus erit zōnae ē regiōne micantis
Andromedae; terit hīc mediī dīvortia mundī,
ut chēlae, candēns ut balteus Ōrīōnis.
Est etiam propiōre deum cognōscere signō,
deltōton sī quis dōnum hoc spectābile Nīlī
dīvitibus generātum undīs in sēde notābit.
trīs illī laterum ductūs, aequāta duōrum
sunt spatia, ūnīus brevior, sed clārior igne.
hunc ariēs juxtā. medium deltōton habēbit
inter lānigerī tergum et Cēphēida maestam.
Hūc ultrā geminī piscēs, quōrum alter in austrum
tendit, Thrēicium boream petit alter et audit
strīdentīs aurās, niveus quās prōcreat Haemus.
nōn illīs līber cursus, sed vincula caudā
singula utrumque tenent ūnō coeuntia nōdō.
nōdum stēlla premit. piscis, quī respicit aurās
Thrēiciās, dextram Andromedae cernētur ad ulnam.
Subter utrumque pedem dēvōtae virginis āles
Perseos effigiēs, servātae grāta puellae.
mōlēs ipsa Cirī satis est testāta parentem,
tantus ubīque micat, tantum occupat ab Jove caelī.
dextrā sublātā solium prope Cassiepīae
sublīmis fulget: pedibus properāre vidētur
et velle āligerīs pūrum aethera findere plantīs.
Poplite sub laevō, taurī certissima signa,
Plēiades suberunt. brevis hās locus occupat omnēs,
nec facilēs cernī, nisi quod coeuntia plūra
sīdera commūnem ostendunt ex omnibus ignem.
septem trāduntur numerō, sed carpitur ūna,
dēficiente oculō distinguere corpora parva.
nōmina sed cūnctīs servāvit fīda vetustās:
Ēlectra Alcyonēque Celaenōque Meropēque
Asteropēque et Tāygetē et Māja parente
caeliferō genitae, sī vērē sustinet Atlās
rēgna Jovis superōsque atque ipsō pondere gaudet.
lūmine nōn multīs Plīās certāverit astrīs,
praecipuō sed honōre ostendit tempora bīna,
cum prīmum agricolam vernus tepor admonet agrī
et cum surgit hiems, portū fugienda perītīs.
Quīn etiam lyra Mercuriō dīlēcta, deōrum
proli accepta epulīs caelō nitet ante labōre
dēvictam effigiem planta ērēctā quoque dextrā
tempora laeva premit tortī subjecta dracōnis.
summa genū subvorsa tenet, quā sē lyra volvit.
Contrā spectat avem vel Phoebī quae fuit ōlim
cygnus vel Lēdae thalamīs quī illāpsus adulter
fūrta Jovis falsā volucer sub imāgine tēxit.
inter dēfectum sīdus cygnumque nitentem
Mercuriālis habet sēdem Lyra. multa vidēbis
stēllārum vacua in cygnō, multa ignea rūrsus
aut mediī fulgōris erunt. penna utraque laeta,
dexterior juxtā rēgālem Cēpheos ulnam,
at laevā fugit īnstantem sibi Pēgason ālā.
piscibus interlūcet equī latus, ad caput ejus,
dextra manus laticēs quā fundit, aquārius exit.
quō prior aegocerōs semper properāre vidētur
ōceanō mersus sōpītās condere flammās.
tum brevis occāsūs ortūsque intercipit hōra,
cum sōl ambierit mētās gelidī capricornī.
nam neque perficiet cursūs et vōta brevis lūx,
et cum terrōrēs auget nox ātra marīnōs,
multum clāmātōs frūstrā exspectāveris ortūs.
tunc rigor aut rapidus pontō tunc incubat auster;
pigra ministeria, et nautīs tremor alligat artūs.
sed ratiōnem animī temerāria pectora solvunt,
nūlla diēs oritur, quae jam vacua aequora cernat
puppibus, et semper tumidīs ratis innatat undīs.
in terrā temptāre undās juvat, aspera sed cum
adsultat laterī dēprēnsae spūma carīnae,
tunc aliī curvōs prōspectant lītore portūs
inventāsque aliī terrās prō mūnere nārrant,
intereā exanimat pavidōs īnstantis aquae mōns.
ast aliī procul ā terrā jactantur in altum,
mūnit eōs breve lignum et fāta īnstantia pellit,
nam tantum ā lētō, quantum rate flūctibus, absunt.
Belligerī Tītān magnum cum contigit arcum
dūcentemque ferum sinuātō spīcula nervō,
jam clausum ratiōne mare est, jam nāvita portū
īnfēstam noctem fugitat longāsque tenebrās.
signum erit exoriēns nōbīs tum nocte suprēmā
scorpios, ille micat suprā freta caerula caudā.
īnsequitur gravis arcus et in lūcem magis exit.
tunc altō Cynosūra redit, tunc tōtus in undās
mergitur Ōrīōn, umerīs et vertice Cēpheus.
Est etiam, incertum quō cornū missa sagitta,
quam servat Jovis āles. habet mīrācula nūlla,
sī caelum ascendit Jovis armiger. hic tamen arvō
unguibus innocuīs Phrygiō rapuit Ganymēdēn
et tēlō appositus cūstōs, cum Juppiter ārsit
in puerō, luit excidiō quem Trōja furōrem.
Delphīn inde brevis lūcet juxtā capricornum
paucīs sīderibus, tulit hic Atlantida Nymphēn
in thalamōs, Neptūne, tuōs, miserātus amantem.
Sīdera, quae mundī pars celsior aethere volvit
quaeque vident boream ventīs adsuēta serēnīs,
dīximus. hinc alius dēclīvis dūcitur ōrdō,
sentit et īnsānōs obscūrīs flātibus austrōs.
Prīmus in oblīquum rapitur sub pectore taurī
Ōrīōn. nōn ūlla magis vīcīna notābit
stēlla virum, sparsae quam tōtō corpore flammae;
tāle caput, magnīsque umerīs sīc balteus ārdet,
sīc vāgīnā ēnsis, pernīcī sīc pede lūcet.
tālis eī cūstōs aderit canis ōre timendō.
ōre vomit flammam, membrīs contemptior ignis.
Sīrion hunc Grāī propriō sub nōmine dīcunt.
cum tetigit sōlis radiōs, accenditur aestās,
discernitque ortū longē sata, vīvida firmat,
at quibus adfectae frondēs aut languida rādīx,
exanimat. nūllō gaudet majusve minusve
agricola et sīdus prīmō speculātur ab ortū.
Aurītum leporem sequitur canis et fugit ille,
sīc utrumque oritur, sīc occidit in freta sīdus.
tū parvum leporem rīmāre sub Ōrīōne.
At quā cauda canis languentī dēsinit astrō,
fulgent Argōae stēllīs aplustria puppis,
puppe etenim trahitur, nōn rēctō lībera cursū,
ut cum dēcurrēns inhibet jam nāvita rēmōs
āversamque ratem vōtīs damnātus ad ōram
perligat, optātam cupiēns contingere terram.
sed quia pars violāta fuit, coeuntia saxa
nūmine Jūnōnis tūtus cum fūgit Iāsōn,
haec micat in caelō, laterī nōn amplior auctus,
quam surgit mālus; quā dēbet reddere prōram,
intercepta perit nūllā sub imāgine fōrma;
puppis dēmissō tantum stat lūcida clāvō.
Haud procul expositam sequitur Nērēia pristis
Andromedam. media est Sōlis via, cum tamen illa
terrētur mōnstrō pelagī gaudetque sub axe
dīversō posita et boreae vīcīna legentī.
auster pristin agit. duo sīdera perlegit ūnum,
namque ariēs suprā pristin piscēsque feruntur.
bēlua sed pontī nōn multum praeterit amnem,
amnem, quī Phaethonta suās dēflēvit ad undās,
postquam patris equōs nōn aequō pondere rēxit,
vulnere reddentem flammās Jovis; hunc, nova silva,
plānxēre ignōtīs maestae Phaethontides ulnīs.
Ēridanus medius liquidīs interjacet astrīs.
hujus pars undae laevum ferit Ōrīōnis
lāpsa pedem. procul ambōbus quī piscibus ūnus
vincula cōnectit, nōdus cristam super ipsam
aequoreae pristis radiat. sunt lībera caelō
sīdera nōn ūllam speciē reddentia fōrmam
sub leporis latus, āversam post dēnique puppim,
inter et Ēridanī flexūs clāvumque carīnae.
atque haec ipsa nota est nūllam praebēre figūram,
sunt etenim tōtō sparsī sine nōmine mundō
inter signa ignēs, quibus etsī propria dēsit
fōrma, per appositī nōscuntur lūmina signī.
Est etiam ā geminīs dīversus piscibus ūnus,
quī boreān fugitat, tōtus dīrēctus in austrōs,
ventre sub aegocerī, pristin conversus ad īmam.
īnfimus hydrochoos sed quā vestīgia fīgit,
sunt aliae stēllae; quā caudam bēlua flectit
quāque caput piscis, mediā regiōne locātae
nūllum nōmen habent nec causa est nōminis ūlla,
sīc tenuis cūnctīs jam paene ēvānuit ārdor.
nec procul hinc dextrā dēfundit aquārius undās
atque imitāta cadunt errantis signa liquōris.
ē quibus ūna magis sub caudā flamma relūcet
squāmigerae pristis, pedibus subit altera signī
fundentis laticēs. est et sine honōre corōna
ante sagittiferī paullum pernīcia crūra.
Scorpios ērēctā torquet quā spīcula caudā,
tūribulum vīcīnum austrīs sācrō igne vidēbis
arctūrum contrā; sed quantō tardius ille
ōceanum occāsū tangit, tantō magis artae
tūribulī mētae. vix caelum suspicit et jam
praecipitī tractū vastīs dīmittitur undīs.
multa dedit nātūra hominī rata signa salūtis
ventūramque notīs clādem dēpellere suāsit.
inter certa licet numerēs sub nocte cavenda
tūribulum, nam sī sordēbunt cētera caelī
nūbibus obductīs, illō splendente, timētō,
nē pācem pelagī solvat violentior auster.
tunc mihi substrictō spissentur cornua vēlō
et rigidī ēmittant flātūs per ināne rudentēs.
quod sī dēprēnsae turbāvit lintea puppis
incubuitque sinū laxō, vel mergitur undīs
prōna ratis sorbetque inimīcum Nērea prōrā,
vel sī respexit servātor Juppiter, aegrē
ultima persolvunt jactātī vōta salūtis;
nec metus ante fugit, quam pars effulserit orbis,
quae boream caelum spectantibus indicet ortum.
Sunt etiam flammīs conmissa immānia membra
Centaurī, capite atque hirsūtō pectore et alvō
subter candentīs hominem reddentia chēlās,
inde per ingentīs costās, per crūra, per armōs,
nāscitur intāctā sonipēs sub virgine. dextra
seu praedam ē silvīs portat seu dōna propinquae
plācātūra deōs, cultor Jovis, admovet ārae,
hic erit ille pius Chīrōn, jūstissimus omnīs
inter nūbigenās et magnī doctor Achillis.
hic umerō medium scindēns iter aetheris altī,
sī tenuem trāxit nūbem stēllāsque recondit,
tōtō clārus equō venientīs nūntiat eurōs.
Nec procul hinc hydros trahitur, cui cauda supernē
Centaurum lūcet, tractū subit ille leōnem,
pervenit ad cancrum capite et tria sīdera tangit.
huic prīmōs tortūs crātēr premit, ulteriōris
vōcālī rōstrō corvus forat. omnia lūcent,
et corvus pennīs et parvō pondere crātēr
et spatiō triplicis fōrmātus sīderis hydros.
Sub geminīs procyōn fulgentī lūmine surgit.
Hic caelō ōrnātus trahitur noctemque diemque;
sors sua cuique data est; semel adsignāta tuentur
immōtī loca nec longō mūtantur in aevō.
quīnque aliae stēllae dīversā lēge feruntur
et propriō mōtū mundō contrāria volvunt
curricula excēduntque locō et vestīgia mūtant.
haud equidem possīs aliō contingere signō,
quae dīvīs sēdēs. hinc atque hinc saepe videntur
occāsūs ortūsque. neque ānfrāctus brevis illīs,
annōsāsque viās tardus vix perficit orbis.
hoc opus arcānīs sī crēdam postmodo Mūsīs,
tempus et ipse labor, patiantur fāta, docēbit.
Signōrum partīs, quōrum est praedicta figūra,
annum explētūrī praecīdunt quattuor orbes.
intervālla trium trānsversus colligat ūnus.
nec pār est illīs spatium: duo namque feruntur
inter sē aequālēs; duo, quōrum est maxima fōrma;
et totidem rūrsum praedictīs ante minōrēs.
hī semper distant, illōs commūnia signa
committunt. quā sē tangunt, pars aequa rotārum
dīviditur, bīnōs ut sī quī dēsecet arcūs.
Dissimilis quīntus liquidā sub nocte vidētur,
sīdera cum reddunt sincērōs ēminus ignīs.
lactis eī color, et mediīs via lūcet in umbrīs.
Lacteus hic orbis nūllō minor orbe rotātur.
Celsior ad boream quī vergit circulus altōs
et peragit tractūs vīcīnīs haud procul ursīs,
per geminōs currit mediōs, vestīgia tangit
aurīgae plantamque terit Persēida laevam,
trānsversae Andromedae latera utraque persecat āctus
et tōtam abs umerō dextram; summa ungula pulsū
ācris equī ferit orbis iter. tunc candidus ōra
cygnus habet juxtā, cubitō lūcet super ipsum
nīxa genū faciēs et prīmīs ignibus anguis.
effugit at virgō; tōtus leo, tōtus in ipsō
cancer. ab adversīs omnem secat ille leōnem
clūnibus hirsūtīque jubam per pectoris exit,
cancrō fulgentēs oculī, ceu rēgula currat
per mediōs, sīc dīvīsī latera utraque tangunt.
hunc octo in partīs sī quis dīvīserit orbem,
quīnque super terrās semper fulgēre notābit,
abdī trēs undīs brevibusque latēre sub umbrīs.
hōc cancrum tetigit cum Tītān orbe, timētō
aestātem rapidam et solventīs corpora morbōs.
tunc habet aeternī cursūs fastīgia summa
ērēctōque polō brevius nōn adplicat umquam
candentīs currūs. adversō nītitur orbe,
dum tangat mētās; prōnus dēvolvitur inde.
Hic boreae propior, contrārius excipit austrōs;
aegocerōs mētās hiemis glaciālibus austrīs
aestātisque tenet flagrantia sīdera cancer.
hoc medium sīdus findit dēvexior orbis,
fundentis laticēs genua implicat; illigat illum
intortā pristis caudā; vēlōcia crūra
contingit leporis, canis alvum dēsecat īmam.
dēsecat et sacrae speciōsa aplustria puppis
Centaurīque umerōs et scorpion ultima caudā
spīcula torquentem; magnus micat arcus in illō.
inde austrō propior sōl est aquilōne relictō
et gelidās hiemēs hebetātō lūmine portat.
hujus trēs caelō partēs adsurgere cernēs,
quīnque latent undīs et longā nocte feruntur.
Hōs inter medius nūllō minor orbis agētur,
in quō cum Phoebus radiātōs extulit ignēs,
dīvidit aequālī spatiō noctemque diemque.
bis redit haec faciēs, lībrātō sīdere, mundō,
cum vēr fēcundum surgit, cum dēficit aestās.
signa ariēs taurusque aequō tanguntur ab orbe,
sed prīnceps ariēs tōtus fulgēbit in illō,
taurī armum subit et flexī duo sīdera crūris.
at medium Ōrīōna secat spīramque priōrem
hydrī et crātēram lēvem corvīque forantis
ultima, dēficiunt nigrā quā sīdera caudā.
illīc et chēlās trānsversō lūmine quaerēs
et celsī partem anguis et ā mediō ophiūchum
nec procul inde aquilam, tōtō capite incubat ārdēns
Pēgasus et longae spatiō cervīcis inhaeret.
hōs orbīs, quōrum tractūs et signa notāmus,
rēctus per mediōs percurrēns trāicit axis.
trēs intervāllīs paribus sine fīne rotantur
nec mūtāre viās possunt nec jungere sulcōs.
quārtus in oblīquum trīs ūnus colligat orbis,
partibus extrēmīs dīversōs implicat; ūnum
inter utrumque secat medium dēsectus ab illō.
nōn sī Palladiā doctus fōrmāret ab arte,
distantīs orbīs melius religāsset ab ūnō.
sed tribus īdem ortūs omnī nāscuntur ab aevō
atque eadem occāsūs remanent certissima signa.
Quārtus ab ōceanō tantum vestīgia mūtat,
oblīquō currēns spatiō, quantum capricornus
aestiferō distat cancrō, quam lātus ad aurās
aetheriās surgit, tam sacrīs mergitur undīs.
in sex signiferum sī quis dīvīserit orbem
aequālīs partēs, succumbet rēgula bīnīs
īnferior signīs spatiī tantumque tenēbit
ūna, suī lateris quantum ā tellūre recēdit;
nec tamen hūmānōs vīsūs fugit ultimus orbis.
haec via sōlis erit bis sēnīs lūcida signīs.
nōbilis hic ariēs aurātō vellere, quondam
quī tulit in Taurōs Phrixum, quī prōdidit Hellēn,
quem propter fabricāta ratis, quem perfida Colchis
sōpītō vigile incestō dōnāvit amōrī.
corniger hic taurus, cujus dēcepta figūrā
Eurōpē, thalamīs et virginitāte relictā,
per freta sublīmis tergō mendācia sēnsit
lītora, Crētaeō partūs ēnīxa marītō.
sunt geminī, quōs nūlla diēs sub Tartara mīsit;
sed caelō semper, nautīs laetissima signa,
Lēdaeōs statuit juvenis pater ipse deōrum.
tē quoque, fēcundam meteret cum comminus hȳdram
Alcīdēs ausum morsū contingere velle
sīdere dōnāvit, cancer, Sāturnia Jūnō,
numquam oblīta suī, numquam sēcūra noverca.
hinc Nemeaeus erit juxtā leo; tunc pia virgō;
scorpios hinc duplō quam cētera possidet orbe
sīdera, per chēlās geminātō lūmine fulgēns,
quem mihi dīva cavet dictō prius Ōrīōne.
inde sagittiferō tentus curvābitur arcus,
quī solitus Mūsās venerārī supplice plausū
acceptus caelō Phoebēīs ārdet in armīs.
cochlidis inventor, cujus Tītānia flātū
proelia commīsit dīvōrum laetior aetās
bellantem comitāta Jovem, pietātis honōrem,
ut fuerat geminus fōrmā, sīc sīdere, cēpit.
hic, Auguste, tuum genitālī corpore nūmen
attonitās inter gentīs patriamque paventem
in caelum tulit et māternīs reddidit astrīs.
proximus īnfestās, ōlim quās fūgerat, undās
Deucaliōn parvam dēfundēns indicat urnam.
annua conclūdunt Syriae duo nūmina piscis
tempora; tunc iterum praedictus nāscitur ōrdō
lānigerī et taurī, geminōrum, postea cancrī,
tunc leo, tunc virgō, tunc scorpios, arcitenēnsque
et gelidus capricornus et imbrifer et duo piscēs.
hujus quantum altās dēmergitur orbis in undās
ōceanī, tantum liquidum super āera lūcet.
nūllaque nox bis terna minus caelō trahit astra,
nūllaque major erit, quam quantō tempore in aurās
orbis perfectī dīvīsus tollitur arcus.
Saepe velīs quantum superet cognōscere noctis,
et spē ventūrae sōlārī pectora lūcis.
prīma tibī nota sōlis erit, quō sīdere currat,
semper enim signō Phoebus radiābit in ūnō.
cētera tunc propriīs ārdentia suspice flammīs,
quod cadat aut surgat summōve ferātur in orbe,
quantōque exiliant spatiō, cum caerula linquunt;
namque aliīs pernix saltus, majōre trahuntur
mōle alia, ōceanum tardō linquentia passū.
quod sī nūbe cavā sōlis via forte latēbit,
occulet aut signum cōnscendēns vertice caelum
altus Athos vel Cyllēnē vel candidus Haemus,
Gargaron aut Īdē superīsve agitātus Olympus,
tunc dextrā laevāque simul redeuntia signīs
sīdera sī nōris, numquam tē tempora noctis
effugient, numquam veniēns Tīthōnius ortus.
Cum prīmum cancrum Tēthȳs ēmittit in aurās,
excipit ōceanus Mīnōae serta corōnae
occidit et dorsō piscis caudāque priōre,
mergitur in tōtōs umerōs ophiūchus et anguis
ultima cauda micat, tortūs habet illa timendōs.
nec multō arctophylax hunc longē subjacet astrō,
lūmine quī prīmō cum scorpius occidit undīs
occulitur pedibus; dūrat tamen arduus ōre,
dum rigidum aegocerī signum freta lūcida terret.
sīdereā vix tum satiātus lūce boōtēs
in terrās abit et noctis plūs parte relinquit.
at contrā nūllō dēfectus lūmine tōtus
Ōrīōn umerīs splendēbit magnaque dīvī
vāgīna et clārō caelātus balteus ignī.
cornua et Ēridanus liquidō feret utraque caelō.
At cum prīma jubā radiārit flamma leōnis,
quicquid parte micat caelō, hōc nāscente sub undās
omne abit atque ferī venientis dēfugit ōra.
tōta Jovis mersa est pennīs stēllantibus āles,
quīque genū positō dēfessus conditur undīs
crūre tenus; redit in caelum vastī caput hydrī
et pernīx lepus et procyōn et Sīrius ipse
tōtīusque canis rabidī vestīgia prīma.
Accipe quae vītent exōrsae virginis ōra:
delphīnus nōtīs jam tum dēflexerit undīs
et lyra dulce sonāns et flammīs cīncta sagitta
et niveus cygnus properārit tangere flūctūs,
utraque penna volāns caudam vix lūcet ad ipsam,
nigrēscitque Padus, terrae quī proximus amnis.
tum caput abscondet sonipēs, tum tōta latēbit
cervīx, at contrā sublīmior hȳdra ferētur
crātērā tenus et surgent aplustria puppis
Argōae tōtusque canis; sed cum pia virgō
nāscitur, illa ratis mediā plūs arbore lūcet.
Surgentīs etiam chēlās sua signa notābunt:
exilit ōceanō nunc tōtō crīne boōtēs,
quem clārō veniēns arctūrus nūntiat ōre,
celsaque puppis habet, caudā minus attamen hȳdra,
nīxa genū speciēs flexō redit ardua crūre,
partibus haud aliīs; nocte ēluctāta suprēmā
bis solet illa ūnā caelō sē ostendere nocte,
nam sī Phoebēōs currūs, dum longa venit nox,
occāsū sequitur, rūrsus fugit ōceanum ortū
crūre simul chēlīs fulgēns. cum scorpius exit,
jam tōtīs radiat membrīs miserābile sīdus;
at cum tantum abiit, quantum lyra surgit ab undīs,
arcūs ipsa suō caelō referētur imāgō.
imperfecta redit caelō tum tōta corōna
et Chīrōn pius ad caudam cognōscitur īmam.
Pēgasus abscondit tōtō tunc pectore pennās
nec lūcet caudā praemersus pectore cygnus.
abdit et Andromedē vultūs et maxima pristis
occāsū īnsequitur metuentis virginis ōra,
crista super caelō fulget. caput abditur ipse
rēgālis Cēpheus aliās intāctus ab undīs.
Scorpios exoriēns, cum clārus fūgerit amnis,
scorpios Ōrīōna fugat, pavet ille sequentem.
sīs vātī plācāta, precor, Lātōnia virgō;
nōn ego, nōn prīmus, veterēs cecinēre poētae,
virginis intāctās quondam contingere vestēs
ausum hominem dīvae sacrum temerāsse pudōrem.
dēvōtus poenae tunc impius ille futūrae
nūdābatque ferīs angustō stīpite silvās
pācātamque Chion dōnō dabat Oenopiōnī.
haud patiēns sed enim Phoebī germāna repente
nūminis ultōrem mediā tellūre revulsā
scorpion ingentī majōrem contulit hostem.
parcite, mortālēs, numquam levis īra deōrum.
horret vulnus adhūc et spīcula tīncta venēnō
flēbilis Ōrīōn et tamquam parte relictā
poenae tēla fugit; tamen altīs mergitur undīs,
scorpios ārdentī cum pectore contigit ortūs.
nīl super Andromedae, nīl pristis lūce fruētur.
in caput atque umerōs rapit orbis Cassiepīam,
dēclīvemque trahunt aeternī pondera mundī
corruptāque cadit fōrmā, certāverat ōlim
quā senis aequoreī nātīs, cum lītore Canchlī
Dōridos et Panopēs spectāsset stulta chorēās.
illa abitōceanō,tōtīussertacorōnae ōceanō, tōtīus serta corōnae
in caelum redeunt, tōtum sē līberat hydrus.
crūribus exspectat Chīrōn, obscūrior arcū,
corpore jam tōtō vastō sub vertice clārus.
tum fera, quam dextrā portat Centaurus, in aurās
exilit et clārīs aperītur flexibus anguis;
innīxumque genū laevā minus aequora linquunt.
At cum prīma subit faciēs remeābilis arcūs,
jam sicca ōceanō Chīrōn pernīcia crūra
expulit et celsīs ophiūchus fulget in astrīs.
nīl trahit obscūrum serpēns et trunca receptā
dēsinit esse manū membrīs dēfōrmis imāgō.
jam lyra cum superīs et cygnī dextera penna,
rādit tellūrem rediēns cum sīdere Cēpheus.
tum canis abscondit tōtīus corporis ignis
et latet Ōrīōn et semper tūtus in undīs
est lepus Argōaeque ratis, quā flexile signum
in puppim fōrmātur, adhūc aplustria lūcent.
mergitur et Perseus et cāprae nōbile lūmen.
Aurīgam tōtum abscondit veniēns capricornus
atque omnem ōrnātum venerandae nūmine puppis.
tum procyōn obscūrus abit; redit armiger uncīs
unguibus, ante omnīs grātus tibi, Juppiter, āles.
omnibus et stēllīs cygnus redit et leve tēlum
et parvus delphīnus et apta altāria sacrīs,
et minus exsurgit Mīnōā nōta corōnā.
Hydrochoos caelum scandēns simul ēvocat ōre
et cervīce tenus fīdentem Pēgason ālīs.
āversum Chīrōna trahit nox ātra sub undās,
ōceanus caudam tinguit, nōndum capit ōra,
nōn vastōs umerōs, nōn pectora trīstia sētīs.
hȳdram plūs mediam condit, pars tertia lūcet.
Hanc piscēs abdunt ortī tōtumque bifōrmem.
cum geminōs piscēs aquilōnis prōvocat aura,
ille etiam surgit, quī trīstīs respicit austrōs;
piscibus ille simul surgit, sed līberat ortūs,
cum pernīx ariēs in caelum cornua tollit.
piscēs ēdūcunt Cēphēida; laetior illa
Nēreidas pontumque fugit caelōque refertur.
Ortūs lānigerī properābunt condere sacrum
tūribulum; patriō fulgēbit in aethere Perseus.
Persea cum pennae reddunt, jam Plīas ab undīs
effugit et dextrō taurī cognōscitur armō.
fīxus ut in currū trahitur sine curribus ūllīs
Myrtilos. haut tōtum cernēs, nōn integer ipse
in caelum redit, at pars dextera mergitur undīs;
vertice lūcēbit, tenerōs manus efferet haedōs.
laeva Jovis nūtrīx umerō radiābit in ipsō,
proxima tellūrī nāscētur planta sinistra.
cētera cum geminīs perfectō sīdere surgent.
Taurō pistrīcis pariter cristaeque refulgent
caudaque; vīcīnum terrīs jam cerne boōtēn.
et cum sē genibus dēmīsit pars ophiūchī,
signum erit, ōceanō geminōs remeāre relictō.
tōtaque jam pristis lūcēbunt squāmea terga;
Ēridanī et prīmōs dēprēndat nāvita fontēs,
caelum cōnspiciēns, dum clārō sē movet ortū
Ōrīōn; habet ille notās, quae tempora noctis
significent, ventōsve trucēs fīdamve quiētem.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation