Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Lines 1–414§ 1
Appendix Vergiliana · Culex

Lines 1–414

Text kindly provided by Perseus

Culex

lusimus, Octaui, gracili modulante Thalia

atque ut araneoli tenuem formauimus orsum.

lusimus: haec propter Culicis sint carmina dicta,

omnis ut historiae per ludum consonet ordo

notitiae, doctumque uoces, licet inuidus adsit.

quisquis erit culpare iocos Musamque paratus,

pondere uel culicis leuior famaque feretur.

posterius grauiore sono tibi Musa loquetur

nostra, dabunt cum securos mihi tempora fructus,

ut tibi digna tuo poliantur carmina sensu.

Latonae magnique Iouis decus, aurea proles,

Phoebus erit nostri princeps et carminis auctor

et recanente lyra fautor, siue educat illum

Arna Chimaereo Xanthi perfusa liquore,

seu decus Asteriae, seu qua Parnasia rupes

hinc atque hinc patula praepandit cornua fronte,

Castaliaeque sonans liquido pede labitur unda.

quare Pierii laticis decus, ite, sorores

Naides, et celebrate deum plaudente chorea.

et tu sancta Pales, ad quam uentura recurrit

agrestum †bona secura sit cura tenentis†

aerios nemorum cultus siluasque uirentis:

te cultrice uagus saltus feror inter et antra.

Et tu cui meritis oritur fiducia chartis,

Octaui uenerande, meis adlabere coeptis,

sancte puer, tibi namque canit non pagina bellum

triste Iouis ponitque [gap]

Phlegra, Giganteo sparsa est quae sanguine tellus,

nec Centaureos Lapithas compellit in ensis,

urit Erichthonias Oriens non ignibus arces,

non perfossus Athos nec magno uincula ponto

iacta meo quaerent iam sera uolumine famam,

non Hellespontus pedibus pulsatus equorum,

Graecia cum timuit uenientis undique Persas,

mollia sed tenui decurrere carmina uersu

uiribus acta suis Phoebo duce ludere gaudent.

haec tibi, sancte puer, memorabimus, haec tibi restet

gloria perpetuum lucens mansura per aeuum.

et tibi sede pia maneat locus, et tibi sospes

debita felicis memoretur uita per annos,

grata, bonis lucens. sed nos ad coepta feramur.

Igneus aetherias iam Sol penetrarat in arces

candidaque aurato quatiebat lumina curru,

crinibus et roseis tenebras Aurora fugarat:

propulit e stabulis ad pabula laeta capellas

pastor, et excelsi montis iuga summa petiuit,

florida qua patulos uelabant gramina collis.

iam siluis dumisque uagae, iam uallibus abdunt

corpora, iamque omni celeres e parte uagantes

tondebant tenero uiridantia gramina morsu.

scrupea desertis haerebant ad caua ripis,

pendula proiectis carpuntur et arbuta ramis,

densaque uirgultis auide labrusca petuntur.

haec suspensa rapit carpente cacumina morsu,

uel salicis lentae uel quae noua nascitur alnus;

haec teneras fruticum sentis rimatur, at illa

imminet in riui prostantis imaginis umbram.

O bona pastoris, si quis non pauperis usum

mente prius docta fastidiat et probet illi

somnia luxuriae spretis incognita curis

quae lacerant auidas †inimico pectore† mentes.

si non Assyrio feruent bis lauta colore

Attalicis opibus data uellera, si nitor auri

sub laqueare domus animum non angit auarum,

picturaeque decus, lapidum nec fulgor in ulla

cognitus utilitate manet, nec pocula Gra(??)um

Alconis referunt †Boethique toreuma, nec Indi

conchea baca maris pretio est; at pectore puro

saepe super tenero prosternit gramine corpus,

florida cum tellus gemmantis picta per herbas

uere notat dubiis distincta coloribus arua.

atque illum, calamo laetum recanente palustri,

otiaque inuidiae degentem fraude remota,

pollentemque sibi, uiridi cum palmite lucens

Tmolia pampineo subter coma uelat amictu.

illi sunt gratae rorantes lacte capellae,

et nemus et fecunda Pales et uallibus intus

semper opaca nouis manantia fontibus antra.

Quis magis optato queat esse beatior aeuo,

quam qui mente procul pura sensuque probando

non auidas agnouit opes nec tristia bella,

nec funesta timet ualidae certamina classis,

non, spoliis dum sancta deum fulgentibus ornet

templa, nec euectus finem transcendat habendi,

aduersum saeuis ultro caput hostibus offert?

illi falce deus colitur non arte politus,

ille colit lucos, illi Panchaia tura

floribus agrestes herbae uariantibus addunt,

illi dulcis adest requies et pura uoluptas

libera, simplicibus curis huc imminet, omnis

derigit huc sensus, haec cura est subdita cordi,

quolibet in requiem uictu ut contentus abundet,

iucundoque liget languentia corpora somno.

o pecudes, o Panes, et o gratissima tempe

fontis Hamadryadum, quarum non diuite cultu

aemulus Ascraeo pastori quisque poeta

securam placido traducit pectore uitam.

Talibus in studiis baculo dum nixus apricas

pastor agit curas et dum non arte canora

compacta solidum modulatur harundine carmen,

tendit ineuectus radios Hyperionis ardor,

lucidaque aetherio ponit discrimina mundo,

qua iacit Oceanum flammas in utrumque rapacis.

et iam compellente uagae pastore capellae

ima susurrantis repetebant ad uada lymphae,

quae subter uiridem residebant caerula muscum.

iam medias operum partis euectus erat sol,

cum densas pastor pecudes cogebat in umbras.

ut procul aspexit luco residere uirenti

Delia diua, tuo, quo quondam uicta furore

uenit Nyctelium fugiens Cadmeis Agaue,

infandas scelerata manus et caede cruenta

quae gelidis bacchata iugis requieuit in antro

posterius poenam nati de morte †futuram.

hic etiam uiridi ludentes Panes in herba

et Satyri Dryadesque chorus egere puellae

Naiadum in coetu. non tantum Oeagrius Hebrum

restantem tenuit ripis siluasque canendo,

quantum te pernice morantur, diua, chorea

multa tuo laetae fundentes gaudia uultu.

ipsa loci natura domum resonante susurro

quis dabat et dulci fessas refouebat in umbra.

nam primum prona surgebant ualle patentes

aeriae platanus, inter quas impia lotos,

impia, quae socios Ithaci maerentis abegit,

hospita dum nimia tenuit dulcedine captos.

at quibus insigni curru proiectus equorum

ambustus Phaethon luctu mutauerat artus

Heliades, teneris implexae bracchia truncis,

candida fundebant tentis uelamina ramis.

posterius, cui Demophoon aeterna reliquit

perfidiam lamentanti mala: perfide multis,

perfide Demophoon, et nunc deflende puellis!

quam comitabantur fatalia carmina quercus,

quercus ante datae Cereris quam semina uitae:

illas Triptolemi mutauit sulcus aristis.

hic magnum Argoae naui decus edita pinus

proceros †decorat siluas hirsuta per artus,

ac petit aeriis contingere †montibus astra.

ilicis et nigrae species et fleta cupressus

umbrosaeque monent fagus hederaeque ligantes

bracchia, fraternos plangat ne populus ictus,

ipsaeque escendunt ad summa cacumina lentae

pinguntque aureolos uiridi pallore corymbos.

quis aderat ueteris myrtus non nescia fati.

at uolucres patulis residentes dulcia ramis

carmina per uarios edunt resonantia cantus.

his suberat gelidis manans e fontibus unda

quae leuibus placidum riuis sonat acta liquorem.

et quaqua geminas auium uox obstrepit auris;

hac querulae referunt uoces quis nantia limo

corpora lympha fouet; sonitus alit aeris echo,

argutis et cuncta fremunt ardore cicadis.

at circa passim fessae cubuere capellae

excelsisque super dumis, quos leniter adflans

aura susurrantis poscit confundere uenti.

Pastor, ut ad fontem densa requieuit in umbra,

mitem concepit proiectus membra soporem,

anxius insidiis nullis, sed lentus in herbis

securo pressos somno mandauerat artus.

stratus humi dulcem capiebat corde quietem,

ni fors incertos iussisset ducere casus.

nam solitum uoluens ad tempus tractibus isdem

immanis uario maculatus corpore serpens

mersus ut in limo magno sub sideris aestu [gap]

obuia uibranti carpens grauis aere linguae

squamosos late torquebat motibus orbis.

†tollebant aurae uenientis ad omnia uisus.†

iam magis atque magis corpus reuolubile uoluens

attollit nitidis pectus fulgoribus, effert

sublimi ceruice caput, cui crista superne

edita purpureo lucens maculatur amictu,

aspectuque micant flammarum lumina toruo.

metabat sese circum loca, cum uidet †ingens

aduersum recubare ducem gregis. acrior instat

lumina diffundens intendere et obuia toruos

saepius arripiens infringere, quod sua quisquam

ad uada uenisset. naturae computat arma,

ardet mente, furit stridoribus, intonat ore,

flexibus euersis torquetur corporis orbis

manant sanguineae per tractus undique guttae,

spiritibus rumpit fauces. cui cuncta paranti

paruulus hunc prior umoris conterret alumnus,

et mortem uitare monet per acumina. namque

qua diducta genas pandebant lumina, gemmans

hac senioris erat mature pupula telo

icta leui, cum prosiluit furibundus et illum

obtritum morti misit; cui dissitus omnis

spiritus excessit sensus. tum torua tenentem

lumina respexit serpentem comminus, inde

impiger, exanimus, uix compos mente refugit,

et ualidum dextra detraxit ab arbore truncum.

qui casus sociarit opem numenne deorum

prodere sit dubium, ualuit sed uincere tali

horrida squamosi uoluentia terga draconis,

atque reluctantis crebris foedeque petentis

ictibus ossa ferit, cingunt qua tempora cristae.

et quod erat tardus somni languore remoto

†nescius aspiciens timor obcaecauerat artus

hoc minus impleuit dira formidine mentem.

quem postquam uidit caesum languescere, sedit.

Iam quatit et biiugis oriens Erebois equos nox,

et piger aurata procedit Vesper ab Oeta,

cum grege compulso pastor duplicantibus umbris

uadit et in fessos requiem dare comparat artus.

cuius ut intrauit leuior per corpora somnus

languidaque effuso requierunt membra sopore,

effigies ad eum culicis deuenit et illi

tristis ab euentu cecinit conuicia mortis.

'quis, inquit, meritis ad quae delatus acerbas

cogor adire uices? tua dum mi carior ipsa

uita fuit uita, rapior per inania uentis.

tu lentus refoues iucunda membra quiete,

ereptus taetris ex cladibus: at mea manes

uiscera Lethaeas cogunt tranare per undas.

praeda Charonis agor. uidi ut flagrantia taedis

limina conlucent infernis omnia templis.

obuia Tisiphone, serpentibus undique compta,

et flammas et saeua quatit mihi uerbera. pone

Cerberus et diris latrantia rictibus ora,

anguibus hinc atque hinc lurent cui colla reflexis,

sanguineique micant ardorem luminis orbes.

heu quid ab officio digressa est gratia, cum te

restitui superis leti iam limine ab ipso?

praemia sunt pietatis ubi, pietatis honores?

in uanas abiere uices, ex rure recessit

iustitiae prior illa fides. instantia uidi

alterius, sine respectu mea fata relinquens.

ad parilis agor euentus. fit poena merenti.

poena sit exitium; modo sit dum grata uoluntas,

exsistat par officium. feror auia carpens

auia Cimmerios inter distantia lucos;

quem circa tristes densentur in ostia Poenae

nam uinctus sedet immanis serpentibus Otos,

deuinctum maestus procul aspiciens Ephialten,

conati quondam cum sint rescindere mundum.

et Tityos, Latona, tuae memor anxius irae

(implacabilis ira nimis) iacet alitis esca.

terreor a tantis insistere, terreor, umbris,

ad Stygias reuocatus aquas. uix ultimus amni

exstat nectareas diuum qui prodidit escas,

gutturis arenti reuolutus in omnia sensu.

quid saxum procul aduerso qui monte reuoluit,

contempsisse dolor quem numina uincit acerbans

otia quaerentem frustratibus? ite, puellae,

ite, quibus taedas accendi tristis Erinys,

sicut Hymen, praefata, dedit conubia mortis.

atque alias alio densant super agmine turmas,

impietate fera uecordem Colchida matrem,

anxia sollicitis meditantem uulnera natis:

iam Pandionias miseranda prole puellas,

quarum uox Ityn edit Ityn, quo Bistonius rex

orbus epops maeret uolucris euectus in auras.

at discordantes Cadmeo semine fratres

iam truculenta ferunt infestaque lumina corpus

alter in alterius, iamque auersatur uterque,

impia germani manat quod sanguine dextra.

eheu mutandus numquam labor! auferor ultra

in diuersa magis, distantia nomina cerno.

Elysium tranamus, agor delatus ad undam.

obuia Persephone comites heroidas urget

aduersas praeferre faces. Alcestis ab omni

inuiolata manet cura, quod saeua mariti

in Chalcodoniis Admeti †cura morata est.

ecce Ithaci coniunx semper decus, Icariotis,

femineum concepta decus manet, et procul illa

turba ferox iuuenum telis confixa procorum.

quid misera Eurydice tantum maerore recesti?

poenane respectus et nunc manet Orpheos in te?

audax ille quidem, qui mitem Cerberon umquam

credidit aut ulli Ditis placabile numen,

nec timuit Phlegethonta furentem ardentibus undis,

nec maesta obtenta Ditis ferrugine regna,

ecfossasque domos ac Tartara nocte cruenta

obsita, nec facilis †Ditis, sine iudice, sedes,

iudice, qui uitae post mortem uindicat acta.

sed fortuna ualens audacem fecerat ante.

iam rapidi steterant amnes et turba ferarum

blanda uoce sequax regionem insiderat Orphei;

iamque imam uiridi radicem mouerat alte

quercus humo, †steterant amnest, siluaeque sonorae

sponte sua cantus rapiebant cortice auara.

labentis biiugis etiam per sidera Luna

pressit equos: et tu currentis, menstrua uirgo,

auditura lyram tenuisti nocte relicta.

haec eadem potuit Ditis te uincere coniunx,

Eurydicenque ultro ducendam reddere: non fas,

non erat †in uitam diuae† exorabile mortis.

illa quidem nimium manis experta seueros

praeceptum signabat iter, nec rettulit intus

lumina nec diuae corrupit munera lingua.

sed tu crudelis, crudelis tu magis, Orpheu.

oscula cara petens rupisti iussa deorum.

dignus amor uenia, gratum, si Tartara nossent,

peccatum; meminisse grauest. uos saecla piorum,

uos manet heroum contra manus. hic et uterque

Aeacides: Peleus namque et Telamonia uirtus

per secura patris laetantur numina, quorum

conubiis Venus et Virtus iniunxit honorem.

hunc rapit Hesiona, ast illum Nereis amauit.

assidet huic iuuenis, sociatae gloria sortis,

acer inexcessum, referens a nauibus ignis

Argolicis Phrygios turba trepidante repulsos.

o quis non referat talis diuortia belli,

quae Troiae uidere uiri uidereque Grai,

Teucria cum magno manaret sanguine tellus,

et Simois Xanthique liquor, Sigeaque propter

litora, cum Troas saeui ducis Hectoris ira

truderet in classis inimica mente Pelasgas,

uulnera tela neces ignis inferre paratos?

ipsa sudis namque Ida parens feritatis et ipsa

Ida faces altrix cupidis praebebat alumnis,

omnis ut in cineres Rhoetei litoris ora

classibus ambustis flamma †lacrimante daretur.

hinc erat oppositus contra Telamonius heros,

obiectoque dabat clipeo certamina, et illinc

Hector erat, Troiae summum decus, acer uterque

(fulminibus ueluti fragor est e turbine nisis),

hic manibus telisque super [gap]

eriperet reditus, alter Vulcania ferro

uulnera protectus depellere nauibus instat.

hoc erat Aeacides uultu laetatus honore,

Dardaniaeque alter fuso quod sanguine campis

Hectoreo uictor lustrauit corpore Troiam.

rursus acerba fremunt, Paris hunc quod letat, et huius

†arma dolis Ithaci uirtus quod concidit icta.

huic gerit auersos proles Laertia uultus,

et iam Strymonii Rhesi uictorque Dolonis

Palladio laetatur ouans, rursusque tremescit

iam Ciconas iamque horret atrox Laestrygone limen.

illum Scylla rapax canibus succincta Molossis

Aetnaeusque Cyclops, illum Zanclaea Carybdis

pallentesque lacus et squalida Tartara terrent.

hic et Tantaleae generamen prolis Atrides

assidet, Argiuum lumen, quo flamma regente

Doris Erichthonias prostrauit funditus arces.

reddidit heu Graius poenas tibi, Troia, ruenti,

Hellespontiacis obiturus reddidit undis.

illa uices hominum testata est copia quondam,

ne quisquam propriae fortunae munere diues

iret ineuectus caelum super. omne propinquo

frangitur inuidiae telo decus. ibat in altum

uis Argea petens patriam ditataque praeda

arcis Erichthoniae. comes huic erat aura secunda

per placidum cursu pelagus. Nereis ad undas

signa dabat, sparsim flexis super icta carinis:

cum seu caelesti fato seu sideris ortu

undique mutatur caeli nitor, omnia uentis,

omnia turbinibus sunt anxia. iam maris unda

sideribus certat consurgere, iamque superne

corripere et solis et sidera cuncta minatur

ac ruere in terras caeli fragor. hic modo laetans

copia nunc miseris circumdatur anxia fatis,

immoriturque super fluctus et saxa Capherei

Euboicas aut per cautes Aegaeaque late

litora, cum Phrygiae passim uaga praeda perempta

omnis in aequoreo fluitat iam naufraga fluctu.

hic alii resident pariles uirtutis honore

heroes †mediisque siti sunt sedibus omnes,

omnes Roma decus magni quos suspicit orbis.

hic Fabii Deciique; hic est et Horatia uirtus,

hic et fama uetus numquam moritura Camilli.

Curtius et mediis quem quondam sedibus urbis

deuotum †bellis consumpsit gurges in unda.

Mucius et prudens ardorem corpore passus,

cui cessit Lydi timefacta potentia regis.

hic Curius clarae socius uirtutis et ille

†flamminius deuota dedit qui corpora flammae.

iure igitur talis, sedes pietatis, honores,

Scipiadasque duces, quorum deuota triumphis

moenia sub lappis Libycae Carthaginis horrent.

illi laude sua uigeant, ego Ditis opacos

cogor adire lacus, uiduos a lumine Phoebi,

et uastum Phlegethonta pati, quo, maxime Minos,

conscelerata pia discernis uincula sede.

ergo quom causam mortis, tum dicere uitae,

uerberibus saeuae cogunt sub iudice Poenae,

cum mihi tu sis causa mali, nec conscius adsis,

sed tolerabilius cures. haec immemor audis?

ut tamen audieris, dimittes omnia uentis,

et mea diffusas rapientur dicta per auras.

digredior numquam rediturus. tu cole fontem

et uiridis nemorum siluas et pascua laetus.'

dixit et extrema tristis cum uoce recessit.

Hunc ubi sollicitum dimisit inertia uitae

interius grauiter regementem, nec tulit ultra

sensibus infusum culicis de morte dolorem,

quantumcumque sibi uires tribuere seniles,

quis tamen infestum pugnans deuicerat hostem,

riuum propter aquae, uiridi sub fronde latentem

conformare locum capit impiger. hunc et in orbem

destinat ac ferri capulum repetiuit in usum,

gramineam uiridi ut foderet de caespite terram.

iam memor inceptum peragens sibi cura laborem

congestum cumulauit opus, atque aggere multo

telluris tumulus formatum creuit in orbem,

quem circum lapidem leui de marmore †formans

conserit assiduae curae memor. hic et acanthos

et rosa purpureum crescens pudibunda per orbem

et uiolae omne genus. hic est et Spartica myrtus

atque hyacinthos et hic Cilici crocus editus aruo,

laurus item Phoebi surgens decus. hic rhododaphne

liliaque et roris non auia cura marini,

herbaque turis opes priscis imitata Sabina,

chrysanthusque hederaeque nitor pallente corymbo,

et bocchus Libyae regis memor. hic amarantus,

bumastusque uirens et semper florida tinus.

non illinc narcissus abest, cui gloria formae

igne cupidineo proprios exarsit in artus,

et quoscumque nouant uernantia tempora flores.

his tumulus super inseritur. tum fronte locatur

elogium tacita format quod littera uoce.

PARVE CVLEX PECVDVM CVSTOS TIBI TALE MERENTI

FVNERIS OFFICIVM VITAE PRO MVNERE REDDIT.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation