Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.

Dictionary settings

Enabled Dictionaries

Save the ticked dictionaries as a set. Click a saved set to switch to it.

Search Scope

Match conjugated verbs and declined nouns/adjectives.

Color coding
50%
Contents (27 entries · 47 senses)
L&S Lewis & Short (7)
Source
Source & Attribution
Text provided under a CC BY-SA 4.0 license by the Perseus Digital Library, with funding from the National Endowment for the Humanities. Digitized from Charlton T. Lewis and Charles Short, A Latin Dictionary (1879). Data originally from PerseusDL/lexica and accessed from github.com/nkprasad12/lexica.
Jump to
ⓘ

sălīs | ne: neut dat/abl pl

• sălum, i, n. (masc. collat. form, corresp. to the Gr. acc., undantem salum, Enn. ap. Non. 223, 24, or Trag. v. 226 Vahl.), = σάλος, the open sea, the high sea, the main, the deep; opp. to the sea near the coast or in a port (occurring only in sing., and mostly in the acc. and abl.).
  1. I. Lit. (rare but class.), Cic. Caecin. 30, 88: in salum nave evectus, Liv. 29, 14: paucas (naves) ante portum in salo habiturum, id. 37, 10: pars (classis) in salo ad ostium portūs in ancoris stetit, id. 37, 13 (cf. the Gr. ἐν σάλὡ στῆναι, to lie at anchor in the open sea); so, in salo stare, id. 37, 16; 44, 12: procul ab insulā in salo navem tenere ancoris, Nep. Them. 8.—
    1. B. Transf.
      1. 1. In gen., the sea (poet.): rapidum salum tulistis truculentaque pelagi, Cat. 63, 16; Prop. 1, 6, 2; 1, 15, 12; 3, 7 (4, 6), 40; Verg. A. 1, 537; 2, 209; Hor. Epod. 17, 55; Ov. Am. 2, 11, 24 al.: rubrum, Prop. 3, 13 (4, 12), 6.—*
      2. 2. Like σάλος, sea-sickness: tirones salo nauseāque confecti, Caes. B. C. 3, 28.—*
      3. 3. The stream, current of a river: (amnis) saevit majore salo, Stat. Th. 10, 867.—
      4. 4. The color of the sea, Mart. Cap. 1, §§ 16 and 17.—
  2. II. Trop., a sea of thought, agitation, trouble, etc.: tam aerumnoso navigare salo, Cic. poët. Tusc. 3, 28, 67: cum in isto cogitationis salo fluctuarem, App. M. 4 init.: mentis (with dissensio cogitationum), id. ib. 9, p. 225, 30.
ⓘ

sălis | ne: masc gen sg

• sal, sălis (neutr. collat. form of the nom. sălĕ, Enn. ap. Gell. 2, 26, or Ann. v. 378 Vahl.; Varr. ap. Non. 223, 17; also, in the regular form sometimes neutr. in sing., v. infra, I.; but plur. always sales, m.; cf. Neue, Formenl. 1, 697 sq.; dat. plur.: infusis salis, Fabian. ap. Charis. p. 82 P.), m. [root sal-, to stream, flow; cf. ἅλς; perh. also found in insula, salix].
  1. I. Lit., salt.
        1. a. Sing.
          1. α. Masc.: ex sale, qui apud Carthaginienses fit, Cato ap. Prisc. p. 659 P.: salem candidum sic facito, id. R. R. 88; Varr. R. R. 1, 7, 8; Col. 6, 17, 7; 8, 6 Schneid. N. cr.; 12, 6, 2; 12, 21, 2 al.; Plin. 31, 7, 39, § 73; Plaut. Merc. 1, 2, 95; id. Curc. 4, 4, 6; id. Pers. 3, 3, 25; Sall. Fragm. ap. Charis. p. 82 P., and ap. Prisc. p. 644 ib.; Hor. S. 1, 5, 46 et saep.—Prov.: salem cum pane edit, Plin. 31, 8, 41, § 89.—
          2. β. Neutr.: nunc vides in conviviis ita poni et sal et mel, Varr. ap. Charis. p. 82 P.; so, aliud, Fabian. ib. p. 82 P.; tritum, Veg. 2, 24, 4 al.; v. also infra, II.—
          3. γ. Doubtful gen.: multos modios salis, Cic. Lael. 19, 67: (caseum) parco sale reponunt, Verg. G. 3, 403; Caes. B. C. 2, 37: salis vendendi arbitrium, Liv. 29, 6; 45, 29; Hor. S. 1, 3, 14; 2, 2, 17; 2, 4, 74; Col. 7, 8, 5; Cels. 2, 24; Plin. 31, 7, 42, § 91.—
        2. b. Plur.: quin aspergi solent sales: melior fossilis quam marinus, Varr. R. R. 2, 11, 6; Col. 7, 4, 8; 8, 6, 1; Pall. 9, 2 Mai; id. Nov. 19; Fabian. ap. Charis. p. 82 P.; Ov. M. 15, 286.—
    1. B. Meton.
      1. 1. Poet., the salt water, brine, sea.
        1. a. Sing., Enn. 1. 1.: supra rorem salis edita pars est remorum, Lucr. 4, 438: et sale tabentes artus in litore ponunt, Verg. A. 1, 173; 1, 35; 3, 385; 5, 848; 5, 866; 6, 697; 10, 214; Ov. P. 1, 1, 70; Val. Fl. 4, 722.—
        2. b. Plur.: sales amari, Ov. M. 15, 286: aequorei, Luc. 10, 257.—
      2. 2. A speck on precious stones shaped like a grain of salt.—Sing.: sal, Plin. 37, 6, 22, § 83; 37, 8, 37, § 117; 37, 2, 10, § 28.—Plur.: sales, Plin. 37, 2, 8, § 22.—
  2. II. Trop.
    1. A. Intellectual acuteness, good sense, shrewdness, cunning, wit, facetiousness, sarcasm, a witticism, witty saying (class. in sing. and plur.; syn.: lepos, facetiae, festivitas): (sal) adeo necessarium elementum est, ut transierit intellectus ad voluptates animi quoque. Nam ita sales appellantur, omnisque vitae lepos et summa hilaritas laborumque requies non alio magis vocabulo constat, Plin. 31, 7, 41, § 88.
        1. a. Sing.: qui habet salem, quod in te est, Ter. Eun. 3, 1, 10; cf.: nulla venustas, Nulla in tam magno est corpore mica salis, Cat. 86, 4: Caesar inusitatum nostris oratoribus leporem quendam et salem est consecutus, Cic. de Or. 2, 23, 98; cf. id. N. D. 2, 29, 74: sale vero et facetiis Caesar vicit omnis, id. Off. 1, 37, 133: (litterae) tum humanitatis sparsae sale, id. Att. 1, 13, 1: qui (versus) dum denique habent salem ac leporem, Cat. 16, 7: P. Scipio omnes sale facetiisque superabat, Cic. Brut. 34, 128; cf.: argutiae facetissimi salis, Plin. 35, 10, 37, § 117: salis satis est, sannionum parum, Cic Fam. 9, 16, 10: in quo mihi videtur specimen fuisse humanitatis, salis, suavitatis, leporis, id. Tusc. 5, 19, 55: (Lucilius) sale multo Urbem defricuit, Hor. S. 1, 10, 3; cf. of the same: acerbitas et abundantia salis, Quint. 10, 1, 94: hic delectatur iambis, Ille Bioneïs sermonibus et sale nigro, i. e. biting wit, sarcasm, Hor. Ep. 2, 2, 60; Cat. 13, 5: qui plurimum in scribendo et salis haberet et fellis nec candoris minus, Plin. Ep. 3, 21, 1. —
          1. β. Neutr. (ante-class.): quicquid loquitur, sal merum est, Afran. ap. Prisc. p. 659 P.; so, (puella) Χαρίτων μία, tota merum sal, Lucr. 4, 1162.—
        2. b. Plur.: Romani veteres atque urbani sales, Cic. Fam. 9, 15, 2: vestri proavi Plautinos Laudavere sales, Hor. A. P. 271; Sen. Vit. Beat. 27, 2: periculosi sales, id. Tranq. 1, 4: libaboque tuos, scite Menandre, sales, Prop. 3 (4), 21, 28. huic generi orationis aspergentur etiam sales, qui in dicendo minimum quantum valent: quorum duo genera sunt, unum facetiarum, alterum dicacitatis, Cic. Or. 26, 87; cf. Quint. 6, 3, 15; 10, 1, 117: (Ciceronem) in salibus aliquando frigidum, id. 12, 10, 12: a salibus suffusis felle refugi, Ov. Tr. 2, 565: protervi sales, Stat. S. 1, 6, 6: salibus vehemens intra pomoeria natis, Juv. 9, 11.—*
    2. B. (Borrowed from the use of salt as a relish.) Good taste, elegance: tectum antiquitus constitutum plus salis quam sumptūs habebat, Nep. Att. 13, 2.—
    3. C. Sharpness, pungency, stimulus, incentive: quae (sc. calor, sanguis) aviditatem naturali sale augent, Plin. 10, 72, 93, § 198.
ⓘ

sălīs | ne: pres ind act 2nd sg

• sălĭo (sall-), no perf., ītum, 4 (collat. form sălo or sallo, no perf., salsum, 3: salunt, Varr. ap. Diom. p. 372 P.: salerent, Sall. Fragm. ap. Prisc. p. 909: salere, Lucil. ib.: salsurus, Mummius ap. Prisc. p. 910 P.; part. salsus, v. infra P. a.), v. a. [id.].
  1. I. To salt down, to salt: pernas, Cato ap. Varr. R. R. 1, 2 fin.: oleas caducas, Cato, R. R. 23, 1: pisces, Sisenn. ap. Prisc. p. 909 P.; Cels. 2, 18: saliturus istaec mittam salem, Naev. ap. Prisc. p. 910 P.: saliti pumiliones, Corn. Sev. ib.; so in part. perf.: caro salita, Fabian. ap. Diom. p. 372: thynnus, Col. 6, 32, 2 et saep.; Vulg. Ezech. 16, 4.—
  2. II. To sprinkle before sacrifice (eccl. Lat.): omnis victima sale salietur, Vulg. Marc. 9, 48; cf.: igne salietur, id. ib.— Hence, salsus, a, um, P. a., salted, salt.
    1. A. Lit., Plaut. Cas. 2, 3, 6: hoc salsum'st, is too salt, Ter. Ad. 3, 3, 71: caseus, Col. 12, 59, 1: fruges (as a sacrifice), Verg. A. 2, 133; cf. farra, Ov. F. 3, 284 (v. mola): (gravidae) salsioribus cibis usae, Plin. 7, 6, 5, § 42: salsissimus sal qui siccissimus, id. 31, 7, 41, § 85.—A poet. epithet of the sea, of blood, of tears, etc., salt, briny: mare, Enn. ap. Macr. 6, 4 (Ann. v. 453 Vahl.); id. ap. Non. 183, 19 (Trag. v. 145 ib.); cf. aequor, Lucr. 3, 493; 5, 128; 6, 634: vada, Cat. 64, 6; Verg. A. 5, 158: e salso momine ponti, Lucr. 6, 474: fluctus, Plaut. Trin. 4, 1, 2: undae, Lucr. 6, 891; 6, 894: gurges, id. 5, 482; hence, comically, of shipwrecked persons, Plaut. Rud. 2, 1, 12; 2, 6, 33: sanguis, Enn. ap. Macr. S. 6, 2 (Trag. v. 168 Vahl.); Att. ap. Non. 192, 2: heu! qui salsis fluctibus mandet me? id. ap. Cic. Tusc. 2, 7, 19 (Trag. v. 562 Rib.): lacrimae, Lucr. 1,125; 1, 920; cf.: guttae lacrimarum, Att. ap. Non. 503, 29: sputa, Lucr. 6, 1189: sudor, Verg. A. 2, 173: rubigo, id. G. 2, 220.—In plur. subst.: salsa, ōrum, n., salted things, salted food, Plaut. Poen. 1, 2, 32.—Sup. salsissimus; hence, mare salsissimum, the Dead Sea, Vulg. Num. 34, 3 et saep.—
    2. B. Trop. (acc. to sal, II.), sharp, acute, witty, facetious (syn.: facetus, dicax, lepidus, urbanus): accedunt non Attici, sed salsiores quam illi Atticorum, Romani veteres atque urbani sales, Cic. Fam. 9, 15, 2: genus est perelegans et cum gravitate salsum, etc., id. de Or. 2, 67, 270 sq.; cf. id. ib. 2, 63, 255; 2, 56, 228; id. Or. 26, 90: salsum in consuetudine pro ridiculo tantum accepimus. Quint. 6, 3, 18 sq.; 6, 3, 39: salso multoque fluenti (sermone) regerit convicia, Hor. S. 1, 7, 28; 1, 9, 65.—In neutr. plur. subst.: inveni ridicula et salsa multa Graecorum, Cic. de Or. 2, 54, 217: De Ηρακλειδείὡ Varronis, negotia salsa, are humorous, merry stories, id. Att. 16, 12 fin.—Of persons: esse quamvis facetum atque salsum, non nimis est per se ipsum invidendum, Cic. de Or. 2, 56, 228; id. Phil. 2, 17, 42; Cat. 14, 16.—Adv.: salsē, wittily, acutely, facetiously (acc. to B.): dicere aliquid, Cic. de Or. 2, 68, 275; Quint. 6, 3, 13; 6, 3, 30; 6, 3, 89; 6, 3, 101. —Sup. salsissime, Cic. de Or. 2, 54, 221.
salo Copy link
ⓘ

salis | ne: pres ind act 2nd sg

• salo (sallo), ĕre, v. 1. salio init.
ⓘ

sălīs | ne: pres ind act 2nd sg

• sălĭo, ŭi (cf. Diom. p. 371 P.; Prisc. p. 906 P.; Serv. Verg. A. 3, 416: salii, Stat. S. 1, 2, 210; id. Th. 9, 132; Aug. Doctr. Chr. 2, 20, § 31: salivi, Serv. Verg. G. 2, 384), saltum, 4 (gen. plur. part. pres. salientum, Lucr. 4, 1200), v. n. and a. [kindr. with Sanscr. sar-, sal-, to go, and Gr. ἅλλομαι; cf. salax].
  1. I. Neutr., to leap, spring, bound, jump (cf. tripudio), hop.
    1. A. Lit. (class.): ambulant aliquae (aves), ut cornices: saliunt aliae, ut passeres, merulae, etc., Plin. 10, 38, 54, § 111: saliendo sese exercebant, Plaut. Bacch. 3, 3, 25; id. Mil. 2, 3, 8: calamo salientes ducere pisces, Ov. M. 3, 587: vexare uterum pueris salientibus, Juv. 6, 599 et saep.: saxo salire, Plaut. Trin. 2, 1, 31; cf.: de muro (with praecipitari), Liv. 25, 24: praecipites in puteum, Plaut. Fragm. ap. Prisc. p. 725 P.: in aquas, Ov. Ib. 554: super vallum, Liv. 25, 39: super scuta, on the shields, Flor. 3, 10, 13: ultra Limites clientium Salis avarus, Hor. C. 2, 18, 26: saliet, tundet pede terram, id. A. P. 430: salias terrae gravis, id. Ep. 1, 14, 26: per praecipitia et praerupta, Liv. 27, 18: per flammas saluisse pecus, saluisse colonos, Ov. F. 4, 805: unctos saluere per utres, Verg. G. 2, 384: medio cum saluere foro, Prop. 4 (5), 5, 52. saliunt in gurgite ranae, Ov. M. 6, 381. —
      1. 2. Transf., of things: ut habeat lacum, ubi aqua saliat, leaps or flows down, Varr. R. R. 1, 13, 3: ut in culleum de dolio vinum salire possit, Cato, R. R. 154: personae e quarum rostris aqua salire solet, Dig. 19, 1, 17 fin.; so, rivus, Verg. E. 5, 47: aqua, Plin. Ep. 2, 17, 25; Suet. Aug. 82: aquae salientes, Front. Aquaed. 9 al.: aqua saliens, spring-water, Vulg. Johan. 4, 14; v. also infra, P. a.: multa in tectis crepitans salit horrida grando, Verg. G. 1, 449; so, grando, Ov. M. 14, 543: farre pio placant et saliente sale, Tib. 3, 4, 10; cf.: farre pio et saliente micā, Hor. C. 3, 23, 20: farra micaeque salientis honorem, Ov. F. 4,409: cor salit, leaps, beats, palpitates, Plaut. Cas. 2, 6, 62; cf. id. Cist. 2, 3, 9; Pers. 3, 111; Sen. Herc. Oet. 708; Verg. G. 3, 460: pectora trepido motu, Ov. M. 8, 606: viscera, id. ib. 6, 390: temptatae pollice venae, id. ib. 10, 289; cf. id. H. 20, 139: supercilium, Plaut. Ps. 1, 1, 105: e terrāque exorta repente arbusta salirent, Lucr. 1, 187.—*
    2. B. Trop.: aliena negotia centum Per caput et circa saliunt latus, Hor. S. 2, 6, 34.—
  2. II. Act., of the copulation of animals, to leap, cover, Varr. R. R. 2, 2, 14; 2, 4, 8; 2, 7, 8 sq.; 3, 6, 3; 3, 10, 3; Ov. A. A. 2, 485; Lucr. 4, 1196.—Hence, sălĭens, entis, P. a.; only in plur. subst.: sălĭentes, ĭum, f. (sc. aquae), springs, fountains, Cic. Q. Fr. 3, 1, 2; Vitr. 8, 3, 6; Plin. 36, 15, 24, § 121; Front. Aquaed. 9; 87 fin.; 103; 104; Dig. 19, 1, 15 al.
sălĕ Copy link
ⓘ

Sălis | ne: neut gen sg

• sălĕ, is, v. sal init.
Săle Copy link
ⓘ

Sălis | ne: neut gen sg

• Săle, is, n., a lake in Lydia, Plin. 5, 29, 31, § 117.
GAF Gaffiot (8)
Source
Source & Attribution
Félix Gaffiot, Dictionnaire illustré latin-français (1934). Digital data kindly provided by gaffiot.fr.
Jump to
ⓘ

sălīs | ne: neut dat/abl pl

• sălum, ī, n. (σάλος),
1. pleine mer, haute mer : Cic. Cæc. 88 ; Nep. Them. 8, 7 ; Liv. 29, 14, 11, etc. || mer : Catul. 63, 16 ; Virg. En. 1, 537, etc. || agitation de la mer, roulis : Cæs. C. 3, 28, 4 || agitation des flots dans un fleuve : Stat. Th. 10, 867
2. [fig.] ærumnoso navigare salo [poet.] Cic. Tusc. 3, 67, voguer sur une mer d'infortunes || mentis salum Apul. M. 9, 19, agitation de l'esprit. ➳ masc. undantem salum Enn. Scen. 195.
ⓘ

sălis | ne: masc gen sg

• sāl, sălis, m. (ἅλς),
1. sel : Cic. Læl. 67 ; Cæs. C. 2, 37, 5 || pl. sales, grains de sel, sel : Varro R. 2, 11, 6 ; Col. Rust. 7, 4, 8
2. [métaph.]
  1. a) [poét.] onde salée, la mer : Virg. En. 1, 173, etc. ; pl. Ov. M. 15, 286 ; Luc. 10, 257 ;
  2. b) tache [en forme de grain de sel, dans une pierre précieuse] : Plin. 37, 83 ; pl. 37, 22
3. [fig.]
  1. a) sel, esprit piquant, finesse caustique : Cic. de Or. 2, 98 ; Nat. 2, 74 ; Off. 1, 133 ; Att. 1, 13, 1 ; Br. 128, etc. || pl., plaisanteries, bons mots : Cic. Or. 87 ; Fam. 9, 15, 2 ; Hor. P. 271 ; Quint. 10, 1, 117 ; 12, 10, 12 ;
  2. b) finesse d'esprit, intelligence : Ter. Eun. 400 ;
  3. c) bon goût : Nep. Att. 13, 2 ;
  4. d) sel = condiment, stimulant : Plin. 10, 198. ➳ genre neutre : Varro et Fabian. d. Char. 106, 15 ; [fig.] Afran. d. Prisc. Gramm. p. 659 ; Lucr. 4, 1162 || forme sale, is, n. : Enn. Ann. 385 ; Varr. d. Non. 223, 17.
sălō Copy link
ⓘ

salis | ne: pres ind act 2nd sg

• 1 sălō, v. sallo.
Sălō Copy link
ⓘ

salis | ne: pres ind act 2nd sg

• 2 Sălō, ōnis, m., rivière des Celtibériens, affluent de l'Èbre : Mart. 10, 103, 2.
sălĭō Copy link
ⓘ

sălīs | ne: pres ind act 2nd sg

• 1 sălĭō, ĭī, ītum, īre (sal), Col. Rust. 6, 32, 2, etc. ; v. sallio.
ⓘ

sălīs | ne: pres ind act 2nd sg

• 2 sălĭō, sălŭī, saltum, īre,
1. intr., sauter, bondir : Pl. Bacch. 429 ; Liv. 25, 24 ; 25, 39 ; 27, 18 || [en parl. de ch.] aqua saliens Plin. Min. Ep. 2, 17, 25, eau bondissante, ruisselante ; farre pio et saliente mica Hor. O. 3, 23, 20, avec une pieuse farine et le grain de sel pétillant [dans le feu du sacrifice], cf. Ov. F. 4, 409 || [en parl. du cœur, du pouls] palpiter, tressaillir, battre : Pl. Cas. 414 ; etc. ; Ov. M. 8, 606
2. tr., saillir : Varro R. 2, 2, 14 ; 2, 4, 8 ; Lucr. 4, 1196. ➳ pf. salui Prisc. Gramm. 10, 51 ; Serv. En. 3, 416 || [rare] salii Stat. S. 1, 2, 210 ; Th. 9, 132.
sălĕ Copy link
ⓘ

Sălis | ne: neut gen sg

• 1 sălĕ, is, n., v. sal ➳.
Săle Copy link
ⓘ

Sălis | ne: neut gen sg

• 2 Săle, is, n., lac en Lydie : Plin. 5, 117.
GES Gesner (6)
Source
Source & Attribution
Johann Matthias Gesner, Novus Linguae et Eruditionis Romanae Thesaurus (1749). Transcribed by the team of Dr. Wilhelm Kühlmann from Heidelberg University; accessed via latin-dict.github.io.
Jump to
salum Copy link
ⓘ

sălīs | ne: neut dat/abl pl

SALVM i. n. [ἃλς] Mare dicitur a sapore salis. […]
Page Scan
.
sal Copy link
ⓘ

sălis | ne: masc gen sg

SAL salis. m. et n. [ἃλς] Densatus ille liquor, quo in condiendis cibis vtimur. […]
Page Scan
.
salo Copy link
ⓘ

salis | ne: pres ind act 2nd sg

SALO ônis. m. Fluuius apud Celtiberos non procul a Bilbili oppido, optima ferri temperatura nohilis. Martial. 10, 96 Auriferumque Tagum sitiam patriumque Salonem.
salio Copy link
ⓘ

sălīs | ne: pres ind act 2nd sg

SALIO [1], vel SALLIO, îre. itemque SALLO ere. [ἁλίζω] sale condire significant: et non nisi orthographia et coniugatione discreta sunt. […]
Page Scan
.
salio Copy link
ⓘ

sălīs | ne: pres ind act 2nd sg

SALIO [2] salîui, vel salii, vel salui, saltum, îre. [πηδάω, ἅλλομαι] Subito in altum se mouere. […]
Page Scan
.
sale Copy link
ⓘ

Sălis | ne: neut gen sg

SALE Stagnum est Maeoniae eodem in loco, in quo olim Sypilum totius regionis caput, terrae hiatu desedit Plin. 5, 29.
FOR Forcellini (6)
Source
Source & Attribution
Egidio Forcellini, Totius Latinitatis Lexicon. Digital entries displayed from lexica.linguax.com, maintained by Godmy. All credit belongs to the respective authors and contributors.
Jump to