bĕo Copy link Outline I. In gen., to gladden, rejoice, refresh ...II. Aliquem aliquā re, to make happy, reward with ...A. Happy, prosperous, blessed, fortunate ...2. Transf.3. Subst.(a). bĕāti, ōrum, m., the happy, fortunate persons ...(b). bĕātum, i, n. , ...B. Esp.1. Of outward prosperity, opulent, wealthy ...b. Poet., of inanimate things, rich, abundant ...2. Late Lat., blessed, i. e. deceased, ...3. Beatissimus, in late Lat., a title of the higher clergy ... ⓘbeātus: perf part pass masc nom sg • bĕo, āvi, ātum, 1, v. a. [akin to benus, bonus, and, acc. to Fick, connected with δειδω, δεινός], to make happy, to bless (as verb. finit. rare, and mostly poet. for fortuno, beatum efficio; not in Cic.). I. In gen., to gladden, rejoice, refresh: hoc me beat, Plaut. Am. 2, 2, 12: foris aliquantillum etiam quod gusto, id beat, id. Capt. 1, 2, 34: ecquid beo te? does that gladden thee? Ter. Eun. 2, 2, 47.—Hence, in colloq. lang. beas or beasti, that delights me, I am rejoiced at that, Plaut. As. 2, 2, 66; Ter. And. 1, 1, 79.— II. Aliquem aliquā re, to make happy, reward with, enrich: caelo Musa beat, Hor. C. 4, 8, 29: seu te... bearis Interiore notā Falerni, id. ib. 2, 3, 7: ne dominus Munere te parvo beet, id. Ep. 1, 18, 75: Latium beabit divite linguā, id. ib. 2, 2, 121.—Hence, bĕātus, a, um, P. a. A. Happy, prosperous, blessed, fortunate (very freq. in prose and poetry; cf.: felix, fortunatus): neque ulla alia huic verbo, cum beatum dicimus, subjecta notio est, nisi, secretis malis omnibus, cumulata bonorum complexio, Cic. Tusc. 5, 10, 29: hic tyrannus ipse judicavit quam esset beatus, id. ib. 5, 20, 61: qui beatus est, non intellego, quid requirat, ut sit beatior: si est enim quod desit, ne beatus quidem est, id. ib. 5, 8, 23: beatus, ni unum hoc desit, Ter. Phorm. 1, 3, 18; Afran. ap. Non. p. 517, 17: beatus ille, qui procul negotiis, etc., Hor. Epod. 2, 1: nihil est ab omni Parte beatum, id. C. 2, 16, 28: beatissima vita, Cic. Tusc. 5, 8, 23.— 2. Transf.: satisne videtur declarasse Dionysius nihil ei esse beatum, cui, etc., a cause of happiness, Cic. Tusc. 5, 21, 62.— 3. Subst. α. bĕāti, ōrum, m., the happy, fortunate persons: istam oscitantem sapientiam Scaevolarum et ceterorum beatorum concedamus, Cic. de Or. 2, 33, 144: Phraaten numero beatorum Eximit Virtus, Hor. C. 2, 2, 18.— β. bĕātum, i, n. ( = beatitas, beatitudo, q. v.), happiness, blessedness: in quā sit ipsum etiam beatum, Cic. Fin. 5, 28, 84: ex bonis, quae sola honesta sunt, efficiendum est beatum, id. Tusc. 5, 15, 45.— B. Esp. 1. Of outward prosperity, opulent, wealthy, rich, in good circumstances: Dionysius tyrannus fuit opulentissumae et beatissumae civitatis (sc. Syracusarum), Cic. N.D. 3, 33, 81: res omnes quibus abundant ii, qui beati putantur, id. ib. 2, 37, 95; Plaut. Curc. 3, 1: ut eorum ornatus... hominis non beatissimi suspicionem prae, beret, Nep. Ages. 8, 2; Hor. C. 2, 4, 13; 2, 18, 14; 3, 7, 3; 3, 16, 32; 3, 29, 11; id. S. 2-8, 1; id. Epod. 16, 41; Ov. Am. 1, 15, 34.— As subst.: bĕāti, ōrum, m., the rich: noli nobilibus, noli conferre beatis, Prop. 2, 9, 33.— b. Poet., of inanimate things, rich, abundant, excellent, splendid, magnificent: gazae, Hor. C. 1, 29, 1: arces, id. ib. 2, 6, 21: Cyprus, id. ib. 3, 26, 9: copia, id. C.S. 59: rus, id. Ep. 1, 10, 14.—With abl., Hor. Ep. 2, 1, 139: nectar, Mart. 9, 12, 5; Cat. 68, 14: argentum felix omnique beatius auro, Ov P 2, 8, 5.— Trop.: ubertas, overflowing, Quint. 10, 1, 109: copia, id. 10, 1, 61: eventus, Tac. Dial. 9.— 2. Late Lat., blessed, i. e. deceased, dead: quem cum beatum fuisse Sallustius respondisset, intellexit occisum, Amm. 25, 3, 21: beatae memoriae, of blessed memory, Hier. Ep. ad Marc. 24; cf.: si nobis, cum ex hac vitā emigraverimus, in beatorum insulis inmortale aevum, ut fabulae ferunt, degere liceret, Cic. ap. Aug. Trin. 14, 9 (Fragm. Hortens. 40 B. and K.).— 3. Beatissimus, in late Lat., a title of the higher clergy, Cod. 1, 4, 13; Auct. Collat. 9, 6; Novell. 123, 3 al. —Hence, adv.: bĕātē, happily, Cat. 14, 10: vivere, Cic. Ac. 1, 9, 33; id. Div. 2, 1, 2; id. Tusc. 2, 12, 29; id. Fin. 2, 27, 86; id. Par 1, 3, 15.—Comp., Sen. Ep. 92, 24.—Sup., Sen. Cons. Helv. 9, 4.
bĕātus Copy link Outline 1 bienheureux, heureux : etc., la vie heureuse, le bonheur, la félicité ; ...2 comblé de tous les biens, riche, opulent : ces gens-là, en voulant ...3 m. pris subst t : dans les îles des bienheureux. ⓘbeātus: masc nom sg • bĕātus, a, um (part. de beare), 1. bienheureux, heureux : Cic. Tusc. 5, 29, etc.; beata vita Cic. Fin. 1, 32, etc., la vie heureuse, le bonheur, la félicité ; vita qua nihil beatius Cic. Nat. 1, 51, une vie, dont le bonheur dépasse tout ; quo beatius esse mortali nihil potest Cic. Par. 16, destinée dont rien ne peut surpasser le bonheur pour un mortel ; parvo beati Hor. Ep. 2, 1, 139, heureux de peu || sedes beatæ Virg. En. 6, 639, le bienheureux séjour [= les champs Élysées] ; novistine locum potiorem rure beato ? Hor. Ep. 1, 10, 14, connais-tu endroit préférable à une délicieuse campagne ? || n. pris substt : ex bonis, quæ sola honesta sunt, efficiendum est beatum Cic. Tusc. 5, 45, ce sont seulement les biens honnêtes qui doivent constituer le bonheur, cf. Fin. 5, 84 2. comblé de tous les biens, riche, opulent : hi dum ædificant tamquam beati Cic. Cat. 2, 20, ces gens-là, en voulant bâtir comme les riches (les heureux du monde) ; qui tam beati quam iste est, non sumus Cic. Verr. 2, 4, 126, nous qui ne sommes pas comblés de tous les biens, comme lui ; tyrannus opulentissimæ et beatissimæ civitatis Cic. Nat. 3, 81, tyran de la ville la plus riche et la plus fortunée ; beatis nunc Arabum invides gazis Hor. O. 1, 29, 1, tu envies maintenant les riches trésors de l'Arabie || [rhét.] riche, abondant : beatissima rerum verborumque copia Quint. 10, 1, 61, l'abondance si riche des idées et des mots 3. m. pris substt : in beatorum insulis Cic. Fin. 5, 53, dans les îles des bienheureux.
bĕō Copy link ⓘbeātus: perf part pass masc nom sg • bĕō, āvī, ātum, āre, tr., rendre heureux : Pl. Amph. 641 ; Ter. Eun. 279 || gratifier de : cælo Musa beat Hor. O. 4, 8, 29, la Muse gratifie du ciel ; Latium beabit divite lingua Hor. Ep. 2, 2, 121, il dotera le Latium d'un riche langage.
beatus Copy link ⓘbeātus: masc nom sg BEATVS, [μακάριος, ὄλβιος, εὐδαίμων] Cic. Tusc. 5, 29 […] 🗁 Page Scan
beo Copy link ⓘbeātus: perf part pass masc nom sg BEO [1], are. [ὀλβιάζω] Beatum facere. […] 🗁 Page Scan