Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.

Dictionary settings

Enabled Dictionaries

Save the ticked dictionaries as a set. Click a saved set to switch to it.

Search Scope

Match conjugated verbs and declined nouns/adjectives.

Color coding
50%
Contents (4 entries · 37 senses)
L&S Lewis & Short (2)
Source
Source & Attribution
Text provided under a CC BY-SA 4.0 license by the Perseus Digital Library, with funding from the National Endowment for the Humanities. Digitized from Charlton T. Lewis and Charles Short, A Latin Dictionary (1879). Data originally from PerseusDL/lexica and accessed from github.com/nkprasad12/lexica.
Jump to
ⓘ

prōdĭtūra | que: fut part act fem nom/voc sg · fut part act neut nom/voc/acc pl

prōdĭtūrā | que: fut part act fem abl sg

• prōdĕo, ĭi, ĭtum, īre (lengthened anteclass. form, prodinunt, for prodeunt, Enn. ap. Fest. p. 229 Müll.; post-class., prodient, for prodibunt, Lact. 7, 16 fin.), v. n. [pro-eo], to go or come forth (class.; cf.: proficiscor, progredior).
  1. I. Lit.: prodinunt famuli, Enn. l. l.: prodi atque ostium aperi, Plaut. Aul. 2, 6, 1: foras, to come out of doors, id. Poen. 5, 2, 158; Cic. de Or. 2, 86, 353; Phaedr. 2, 4, 22: nemon' huc prodit? Ter. Phorm. 1, 2, 102: in conspectum, Plaut. Bacch. 4, 9, 84: ex portu, Caes. B. C. 3, 7: in aciem, Cic. Fam. 6, 1, 5: ad colloquium, Caes. B. G. 5, 26: in publicum, Cic. Att. 8, 11, 7: obviam alicui, to go to meet one, id. Mur. 33, 68: in contionem, Nep. Them. 1, 3: in scenam, to come upon the stage, make one's appearance, id. ib. praef.; Cic. Off. 1, 35, 129; Suet. Ner. 20.—Of soldiers in battle: in proelium, Caes. B. C. 3, 86: in aciem, Hirt. B. G. 8, 8: in hostem, Luc. 7, 231.—With simple abl.: utero matris prodire, Ov. F. 1, 33: foribus, id. Am. 3, 11, 13: tumulo, id. R. Am. 253.—
    1. B. Transf.
      1. 1. Of plants, to come forth, spring or grow up, appear: ea seges serius prodit, Varr. R. R. 1, 45: prodeuntia semina, Col. 11, 3, 9; Pall. 1, 6, 18: herba, Ov. F. 1, 154.—
      2. 2. Of elevations, to stand out, project: et immodico prodibant tubere tali, Ov. M. 8, 808; Plin. 9, 25, 41, § 80.—
  2. II. Trop.
    1. A. To come forth, show itself, appear (class.): novae quae prodeunt comoediae, Plaut. Cas. prol. 9: Juppiter certo prodit in tragoedia, id. Am. prol. 93: quae si prodierit, atque cum prodierit— scio enim proditurum esse—audiet, Cic. Rosc. Am. 35, 100: si haec consuetudo prodire coeperit, id. Div. in Caecil. 21, 68: cum tot prodierint colores, have come up, become the fashion, Ov. A. A. 3, 171: cultus et ornatus variis prodisse capillis Obfuit, id. F. 4, 309: tu cum, projectis insignibus, prodis ex judice Dama Turpis, etc., become manifest, turn out to be, Hor. S. 2, 7, 54: juvenum prodit Publica cura, id. C. 2, 8, 7.—
    2. B. To go forwards, advance, proceed (class.): est quadam prodire tenus, Hor. Ep. 1, 1, 32: prodire sumptu extra modum, Cic. Off. 1, 39, 140: prodeuntibus annis, with advancing years, in the course of time, Petr. 25.— Impers. pass.: ne ad extremum prodeatur, Cic. Inv. 1, 20, 29.
ⓘ

prōdĭtūra | que: fut part act fem nom/voc sg · fut part act neut nom/voc/acc pl

prōdĭtūrā | que: fut part act fem abl sg

• prō-do, dĭdi, dĭtum, 3 (archaic produit for prodiderit, = porro dederit, porticum sartam tectamque habeto, prodito, Lex Censor. ap. Fest. p. 229, 17 Müll.; pres. part. abl. sing. prodente, Cic. Tusc. 2, 13, 31), v. a.
  1. I. To give, put, or bring forth (class.; syn. edo, profero, promo): prodit fumoso condita vina cado, Ov. F. 5, 518: suspiria pectore, id. M. 1, 656: hydraulam et choraulam, to show, Suet. Ner. 54: exemplum turpe, to give a bad example, Vell. 2, 119, 4: perniciosum exemplum, Cic. Fl. 11, 25: prodendi exempli causā, of setting an example, Liv. 1, 11, 7.—
    1. B. In partic.
      1. 1. To bring forth, bear, produce (poet.): parvā prodite patriā, Att. ap. App. de Deo Socr. p. 55: quae tam festa dies ut cesset prodere furem, Perfidiam, fraudes, Juv. 13, 23.—
      2. 2. To put forth in writing, i. e. to publish, make known, relate, report, record: cum decretum proditur, lex veri rectique proditur, Cic. Ac. 2, 9, 27: Procilius non idem prodidit, quod Piso, Varr. L. L. 5, § 148: ea, quae scriptores Graeciae prodiderunt, Cic. Tusc. 1, 13, 29: haec monumenta nobis litterae prodiderunt, id. Planc. 39, 94: Thucydides ossa ejus clam ab amicis esse sepulta, memoriae prodidit, has handed down to memory, i. e. has recorded, Nep. Them. 10, 5: hujus bella gesta multi memoriae prodiderunt, id. Hann. 13, 3: ut produnt, as they say. Plin. 34, 7, 16, § 33: prodere aliquid memoriā, to put forth from memory, i. e. to record, relate: quos natos in insulā ipsā, memoriā proditum dicunt, Caes. B. G. 5, 12: ut quod proditum memoriā est, Cic. Rep. 2, 31, 54.—Esp., to publish, proclaim any one as appointed to an office, i. e. to appoint, elect, create a public officer of any kind (syn.: creo, designo): cum populo agendi jus esto ei, quem produnt patres consulum creandorum ergo, Cic. Leg. 3, 4, 10; flaminem, id. Mil. 17, 46: interregem, id. Dom. 14, 38: dictatorem, Dig. 1, 2, 2, § 18; to make known, disclose, discover, betray, Plaut. Cist. 4, 2, 75: homine prodente conscios, Cic. Tusc. 2, 13, 31: crimen vultu, Ov. M. 2, 447: tamquam prodiderim quidquid scio, Juv. 9, 97: arcanum, id. 9, 115.—
      3. 3. To betray perfidiously, surrender treacherously: si Brutum prodideritis, et deserueritis, Cic. Phil. 10, 3, 7: is me deseruit ac prodidit, id. Fl. 33, 81; id. Sest. 14, 32; cf. Cic. Verr. 2, 1, 33, § 84: prodebas caput et salutem meam, id. Pis. 24, 56: classem praedonibus, Cic. Verr. 2, 5, 41, § 106: hosti rempublicam, Sall. J. 31, 18: patriam, Cic. Fin. 3, 9, 32.—
      4. 4. To give up, surrender, abandon: rem summam, Enn. ap. Fest. p. 229 Müll. (Ann. v. 411 Vahl.): suam vitam, et Pecuniam omnem, Ter. Heaut. 3, 1, 70.—
  2. II. To extend, permit to go farther.
    1. A. To put off, defer (anteclass.), Fest. p. 242 Müll.—
    2. B. To prolong, = produco, de mendico male meretur qui ei dat quod edit, nam illi prodit vitam ad miseriam, Plaut. Trin. 2, 2, 58 sq.—
    3. C. To hand down, transmit, bequeath (class.): qui sacra suis posteris prodiderunt, Cic. Mil. 30, 83: jus imaginis ad memoriam posteritatemque prodendae, Cic. Verr. 2, 5, 14, § 36: regnum a Tantalo proditum, id. Off. 3, 21, 84.—
    4. D. To propagate (poet.): qui genus alto a sanguine Teucri Proderet, Verg. A. 4, 230.
GAF Gaffiot (2)
Source
Source & Attribution
Félix Gaffiot, Dictionnaire illustré latin-français (1934). Digital data kindly provided by gaffiot.fr.
Jump to
ⓘ

prōdĭtūra | que: fut part act fem nom/voc sg · fut part act neut nom/voc/acc pl

prōdĭtūrā | que: fut part act fem abl sg

• prōdĕō, ĭī, ĭtum, īre, intr.,
1. s'avancer : in publicum Cic. Att. 8, 11, 7, paraître en public, sortir en public ; in prœlium Cæs. C. 3, 86, 2, marcher au combat ; ad colloquium Cæs. G. 5, 26, 4, s'avancer pour (se rendre) à une entrevue ; alicui obviam Cic. Mur. 68, se porter à la rencontre de qqn ; ex portu Cæs. C. 3, 7, 2, s'avancer hors (sortir) du port || se présenter [comme témoin] : Cic. Amer. 100
2. [plantes] sortir, pousser, lever : Varro R. 1, 45 ; Ov. F. 1, 154
3. s'avancer, faire saillie : Ov. M. 8, 808 ; Plin. 9, 80
4. [fig.]
  1. a) s'avancer, aller de l'avant, progresser : si hæc consuetudo serpere ac prodire cœperit Cic. Cæcil. 68, si cette coutume commence à se répandre et à faire des progrès ; est quadam prodire tenus Hor. Ep. 1, 1, 32, on peut s'avancer jusqu'à un certain point ; extra modum Cic. Off. 1, 140, dépasser la mesure ;
  2. b) se montrer, se produire : eloquentia sero in lucem prodiit Cic. Br. 39, l'éloquence est venue tard à la lumière ; juvenum prodis publica cura Hor. O. 2, 8, 7 (tu te montres comme) tu deviens publiquement l'objet des soins de la jeunesse. ➳ arch. prodinunt = prodeunt Enn. Ann. 156, v. Fest. 229, 22 ; P. Fest. 228 || décad., fut. prodiet Lact. Inst. 7, 16.
ⓘ

prōdĭtūra | que: fut part act fem nom/voc sg · fut part act neut nom/voc/acc pl

prōdĭtūrā | que: fut part act fem abl sg

• prōdō, dĭdī, dĭtum, ĕre, tr.
I. placer en avant,
  1. 1. présenter, montrer : Medusæ ora Ov. *M. montrer la tête de Méduse || faire sortir : vina cado Ov. F. 5, 518, tirer du vin d'un tonneau ; anima extra corpus prodita Lucr. 3, 603, l'âme exhalée hors du corps
  2. 2. présenter au jour, produire :
    1. a) perniciosum exemplum Cic. Fl. 25, donner un mauvais exemple, cf. Liv. 1, 11, 7 ;
    2. b) publier, proclamer : flaminem Cic. Mil. 27, proclamer (nommer) un flamine, cf. Domo 38 ; Leg. 3, 10
  3. 3. dévoiler, révéler : conscios Cic. Tusc. 2, 31, dévoiler ses complices ; crimen vultu Ov. M. 2, 447, trahir son crime par sa physionomie ; gaudia prodens vultus Hor. S. 2, 5, 104, visage trahissant la joie
  4. 4. trahir, livrer par trahison : aliquem Cic. Fl. 81 ; causam alicujus Cic. Verr. 2, 1, 84, trahir qqn, la cause de qqn ; classem prædonibus Cic. Verr. 2, 5, 106, livrer la flotte aux pirates || abandonner, exposer, mettre en péril, compromettre : ne fortunas meas, ne meos omnes tam temere proderem Cic. Att. 10, 9, 2, que je n'expose pas si aventureusement mes biens, tous les miens, cf. Cic. Pis. 56 || [fig.] prodere decretum Cic. Ac. 2, 27, trahir un dogme philosophique.
II. faire passer à autrui,
  1. 1. transmettre, propager : fore qui genus alto a sanguine Teucri proderet Virg. En. 4, 231, qu'il y aurait qqn pour propager la race issue du noble sang de Teucer
  2. 2. transmettre, léguer : regnum a Tantalo proditum Cic. Off. 3, 84, le trône transmis par Tantale ; qui sacra suis posteris prodiderunt Cic. Mil. 83, qui transmirent les sacrifices du culte à leurs descendants ; ad posteritatem Cic. Verr. 2, 5, 36, transmettre à la postérité
  3. 3. transmettre par écrit ou par la parole :
    1. a) aliquid memoriæ Cic. Phil. 2, 54, transmettre qqch. à la mémoire, à la postérité ; hoc memoriæ proditum est avec prop. inf. Cic. Verr. 2, 4, 103, on rapporte ceci, que... ;
    2. b) quæ scriptores Græciæ prodiderunt Cic. Tusc. 1, 29, ce que les historiens grecs ont rapporté, cf. Cic. Planc. 94 ; ut Antias Valerius prodit Liv. 30, 3, 6, comme le rapporte Valérius Antias ; quod est proditum memoria ac litteris Cic. Verr. 2, 1, 47, ce qui est rapporté par la tradition orale et écrite, cf. Cæs. G. 5, 12, 1. ➳ arch. produit = prodiderit, v. Fest. 229, 16.