Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.

Dictionary settings

Enabled Dictionaries
Search Scope

Match conjugated verbs and declined nouns/adjectives.

Highlight Strength 50%
Contents (2 entries · 12 senses)
L&S Lewis & Short (1)
Source
Source & Attribution
Text provided under a CC BY-SA 4.0 license by the Perseus Digital Library, with funding from the National Endowment for the Humanities. Digitized from Charlton T. Lewis and Charles Short, A Latin Dictionary (1879). Data originally from PerseusDL/lexica and accessed from github.com/nkprasad12/lexica.
ⓘ

excĭtāris: pres ind pass 2nd sg

excĭtārīs: perf subj act 2nd sg (contr)

• excĭto, āvi, ātum, 1, v. freq. a. [excio], to call out or forth, to bring or send out, to wake or rouse up (freq. and class.; cf.: provoco, evoco; irrito, lacesso, invito).
  1. I. Lit.: unde (Acherunte) animae excitantur obscura umbra, Poëta ap. Cic. Tusc. 1, 16, 37: aliquem a portu, Plaut. Am. 1, 1, 10: aliquem huc foras, id. Rud. 1, 5, 2: si excitatus fuerit de spectaculis, turned out, expelled, Quint. 3, 6, 19: dormientes spectatores e somno, to wake up, Plaut. Merc. 1, 2, 48; cf.: quaeso, ne me e somno excitetis, Cic. Rep. 6, 12: velut dormitantes eos excitari, Quint. 4, 1, 73: patre excitato (opp. dormiente), id. 4, 2, 72: scuto offenso excitatus vigil, Liv. 7, 36, 2: aliquem ab inferis, to summon up, Cic. Font. 12, 26; id. Cat. 2, 10, 20; Cic. Verr. 2, 5, 49, 129: aliquem a mortuis, id. de Or. 1, 57, 245: non dubitavit excitare reum consularem, to call upon to stand up, to call up, id. ib. 2, 28, 124: reos, id. ib. 2, 47, 195; Quint. 11, 3, 174; cf. Liv. 9, 8, 3: testes, Cic. Rab. Post. 17, 47: judicem, Cels. ap. Quint. 9, 2, 104 et saep.: feras, to rouse or scare up, Cic. Off. 3, 17, 68: cervum nemorosis latibulis, Phaedr. 2, 8, 1.—Prov.: aliis leporem, Petr. 1, 31, 7.—
    1. B. Transf., of inanim. and abstr. things, to raise, erect: vapores, qui a sole ex aquis excitantur, Cic. N. D. 2, 46, 118: caput altius, Cels. 8, 4 med.—
      1. 2. In partic., with the accessory notion of making, forming, to raise, erect, build, construct: exstrui vetat (Plato) sepulcrum altius, quam, etc. ... nec e lapide excitari amplius, Cic. Leg. 2, 27, 68: turres, Caes. B. G. 5, 40, 2; id. B. C. 1, 25 fin.: tumulum alicui, Suet. Claud. 1: aedificium, Sen. Ep. 52: urbem, Flor. 1, 1: nova sarmenta cultura excitantur, are produced, Cic. de Or. 2, 21, 88: pascua in novalibus, Pall. Nov. 13, 3: ignem, to kindle up, excite, Caes. B. G. 7, 24, 4; Lucr. 6, 308: incendium, Cic. Phil. 7, 1, 3: invalidas flammas admoto fomite, Luc. 8, 776.—Poet. transf.: aras, Verg. G. 4, 549: foculum bucca, Juv. 3, 262: siser stomachum, Plin. 20, 5, 17, § 34: uvae os, stomachum, id. 23, 1, 7, § 12.
  2. II. Trop.
    1. A. In gen., to raise up, comfort; to arouse, awaken, excite, incite, stimulate, enliven: qui ab excitata fortuna ad inclinatam et prope jacentem desciscerem, erected, established, Cic. Fam. 2, 16, 1; cf.: amici jacentem animum excitare, id. Lael. 16, 59; and with this cf. id. Att. 1, 16, 8; and: animos excitare atque inflammare ad persequendi studium, id. de Imp. Pomp. 2, 5: animos omnium ad laetitiam, Caes. B. G. 7, 79, 3: aliquem ad laborem et ad laudem, Cic. Planc. 24, 59; cf. id. Top. 2, 5: languentem labentemque populum ad decus, id. de Or. 1, 46, 202: aliquem ad bellum, Caes. B. G. 3, 10, 3: aliquem ad virtutem, id. ib. 6, 14, 5: aliquem ad audiendum, Quint. 4, 1, 34: gallos alacritate ad canendum, Cic. Div. 2, 26, 56 et saep.: alicujus memoriam alicui excitans, reviving, renewing, Cic. Or. 10, 35: hominum studia ad utilitates nostras allicere atque excitare, id. Off. 2, 6, 20: hominum studia, Caes. B. C. 3, 21, 1: salsum excitat et a taedio defendit orationem, enlivens, Quint. 6, 3, 19: fictiones personarum mire orationem excitant, id. 9, 2, 29; cf. id. 6, 1, 2: hi soni cum augenda intentione excitandi (opp. temperandi), to sharpen, pronounce strongly, id. 11, 3, 42: syllabam acutam, id. 12, 10, 33. —
    2. B. In partic.
      1. 1. To appeal to, call upon, cite: ut nos ex annalium monimentis testis excitamus eos, etc., Cic. Fin. 2, 21, 67: multos testis liberalitatis tuae, id. Rab. Post. 17, 47.—
      2. 2. With the accessory idea of producing (acc. to I. B. 2.), to found, cause, occasion, excite, kindle: priusquam docuero, quibus initiis ac fundamentis hae tantae summis in rebus laudes excitatae sint, Cic. Sest. 2, 5; cf. id. Fin. 4, 7, 18: in animis hominum motum dicendo vel excitare vel sedare, id. de Or. 1, 46, 202: risus, id. Phil. 3, 9, 21: plausum, id. Sest. 58, 124: fletum etiam inimicis, id. ib. 57, 121: amores, id. Off. 1, 5, 14: iras, Verg. A. 2, 594: suspicionem alicui, Cic. Sest. 18, 41: varios sermones, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 10, 2: quantas tragoedias, Cic. Mil. 7, 18: vim ac dolorem bonorum omnium, id. Planc. 18, 45 et saep. —Hence, excĭtātus, a, um, P. a. (lit. excited, kindled; hence), animated, lively, vigorous, vehement, strong, loud (rare but class.): acutus et excitatus sonus, Cic. Rep. 6, 18.—Comp.: clamor, Liv. 4, 37, 9: haec lumina, Quint. 12, 10, 49: schema, id. 9, 3, 10.—Sup.: odor, Plin. 20, 17, 71, § 182. —Adv.: excĭtāte, vigorously, briskly, brightly, vehemently.—In the comp.: fulgent gemmae, Plin. 37, 7, 31, § 106: clamitantes, Amm. 18, 8.
GAF Gaffiot (1)
Source
Source & Attribution
Félix Gaffiot, Dictionnaire illustré latin-français (1934). Digital data kindly provided by gaffiot.fr.
ⓘ

excĭtāris: pres ind pass 2nd sg

excĭtārīs: perf subj act 2nd sg (contr)

• excĭtō, āvī, ātum, āre, tr., déplacer de son état ou de sa position :
1. faire sortir : feras Cic. Off. 3, 68, faire sortir des bêtes sauvages [à la chasse] ; leporem Petr. 131, 7, lever un lièvre ; aliquem a portu Pl. Amph. 164, faire partir qqn du port ; vox precantum me huc foras excitavit Pl. Rud. 259, des voix suppliantes m'ont fait sortir ici hors du temple || aliquem dicendo a mortuis Cic. de Or. 1, 245, évoquer qqn du séjour des morts ; ex eadem urbe humilem homunculum a pulvere et radio excitabo Cic. Tusc. 5, 64, de la même ville je ferai surgir en l'enlevant à sa poussière et à sa baguette un pauvre homme modeste || réveiller : aliquem de, e somno Cic. Phil. 2, 68 ; Rep. 6, 12, tirer qqn du sommeil ; excitatus vigil Liv. 7, 36, 2, (par le bruit du bouclier heurté) une sentinelle éveillée || éveiller, exciter : res quibus ignis excitari potest Cæs. G. 7, 24, 4, les matières qui peuvent aviver le feu || faire pousser : nova sarmenta cultura excitantur Cic. de Or. 2, 88, la culture fait pousser de nouveaux sarments
2. faire lever, faire se dresser : reum, testes Cic. de Or. 2, 124 ; Rab. Post. 47, faire lever un accusé, des témoins ; [fig.] adflictos Cic. de Or. 1, 32, relever les personnes abattues ; turres Cæs. G. 3, 14, 4 ; 5, 40, 2, élever des tours ; turrem ex muro Liv. 23, 37, 2, élever une tour sur un mur ; sepulcrum Cic. Leg. 2, 68, élever un tombeau ; vapores qui a sole ex aquis excitantur Cic. Nat. 2, 118, les vapeurs qui s'élèvent de l'eau sous l'action du soleil
3. exciter, animer : aliquem ad rem Cic. Planc. 59, exciter (pousser) qqn vers (à) une chose, cf. Pomp. 5 ; etc. [av. subj. seul] exciter (pousser) à : Cæs. C. 2, 4, 3 || susciter, provoquer, soulever : risus, plausum Cic. Phil. 3, 21 ; Sest. 124, soulever le rire, les applaudissements ; suspicionem alicui Cic. Sest. 41, éveiller les soupçons de qqn || exciter, aviver : motum dicendo vel excitare vel sedare Cic. de Or. 1, 202, soit exciter, soit calmer une passion
4. [gramm.] faire ressortir, accentuer une syllabe : Quint. 11, 3, 42 ; 12, 10, 33.