Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.

Dictionary settings

Enabled Dictionaries
Search Scope

Match conjugated verbs and declined nouns/adjectives.

Highlight Strength 50%
Contents (8 entries · 23 senses)
L&S Lewis & Short (3)
Source
Source & Attribution
Text provided under a CC BY-SA 4.0 license by the Perseus Digital Library, with funding from the National Endowment for the Humanities. Digitized from Charlton T. Lewis and Charles Short, A Latin Dictionary (1879). Data originally from PerseusDL/lexica and accessed from github.com/nkprasad12/lexica.
Jump to
ⓘ

cassa | ve: fem nom/voc sg · neut nom/voc/acc pl

cassā | ve: fem abl sg

• cassus, a, um, adj., empty, void, hollow.
  1. I. Prop. (syn.: inanis, vacuus; mostly poet.).
    1. A. Absol.: nux, Plaut. Ps. 1, 3, 137; Hor. S. 2, 5, 36: glans, Plaut. Rud. 5, 2, 37: canna, unfruitful, Ov. F. 6, 406: granum inane cassumque, Plin. 18, 17, 45, § 161: anulus, Fab. Pict. ap. Gell. 10, 15. 6.—Subst.: palearum cassa, Sol. c. 52 fin.—
    2. B. Expressing that of which the subject is empty, etc., wanting, devoid of, deprived of, without.
      1. 1. With abl.: sanguine cassa (cochlea), bloodless, Poët. ap. Cic. Div. 2, 64, 133; so, virgo dote cassa, Plaut. Aul. 2, 2, 14: lumine aër, Lucr. 4, 368: lumine corpus, id. 5, 719; 5, 757: animā corpus, id. 3, 562.—Poet.: cassus lumine (= vitā), deprived of life, dead, Verg. A. 2, 85; imitated by Stat. Th. 2, 15; and in like sense aethere cassus, Verg. A. 11, 104: simulacra cassa sensu, Lucr. 4, 127.—
      2. 2. With gen.: cassus luminis ensis, Cic. Arat. 369.—
      3. 3. With ab: elementum ab omnibus, App. de Deo Socr. p. 46.—
  2. II. Trop., vain, empty, useless, futile, fruitless (syn.: inanis, irritus): cassum quiddam et inani vocis sono decoratum, * Cic. Tusc. 5, 41, 119; so, copia verborum, Lucr. 4, 511: vota, Verg. A. 12, 780: fertilitas terrae, Ov. M. 5, 482: fraus, Luc. 5, 130: consilia, Sen. Troad. 570: viae, vain, profitless, Stat. Th. 11, 449: labores, Plin. Ep. 8, 23, 6: manus, without effect, Stat. Th. 9, 770: augur futuri, false, erring, id. ib. 9, 629: omen, id. ib. 5, 318.—Subst.: cassa, ōrum, n., empty things: palearum, Sol. 52; esp. of speech: cassa memorare, to talk idly, Plaut. Cist. 4, 1, 16; so, cassa habebantur quae, etc., were thought vain, futile, Tac. H. 3, 55; Sen. Herc. Oet. 352.— Esp. freq. in poetry (in prose, but not in Cic.), in cassum, or, in one word, incas-sum, adverb., in vain, uselessly, to no purpose: ex multis omnia in cassum cadunt, Plaut. Poen. 1, 2, 147; cf. Lucr. 2, 1165: temere, in cassum frustraque, without aim or purpose, fortuitously, id. 2, 1060; so id. 5, 1002; 5, 1430: furere, Verg. G. 3, 100: longos ciebat Incassum fletus, id. A. 3, 345: tot incassum fusos patiere labores? id. ib. 7, 421.—In prose: quae profecto incassum agebantur, Sall. H. 3, 61, 11 Dietsch: vana incassum jactare tela, Liv. 10, 29, 2: incassum missae preces, id. 2, 49, 8: aliquid incassum disserere, Tac. A. 1, 4; Just. 11, 15, 6; Lact. 6, 9, 17; Sen. Brev. Vit. 11, 1: frustra in cassumque. Mart. Cap. 1, § 10.— Also cassum: quid cassum times? Sen. Herc. Oet. 353; cf.: μάτην, frustra, nequicquam, cassum, Gloss. Cyrill.
ⓘ

cassa | ve: fem nom/voc sg · neut nom/voc/acc pl

cassā | ve: fem abl sg

• cāsus (Ciceronis temporibus paulumque infra s geminabatur: cassus, etc., Quint. 1, 7, 20; cf.: causa, Juppiter al.; in inscr. also KASVS), ūs (dat. casu, Nep. Alcib. 6, 4), m. [cado].
  1. I. Lit., a falling (acc. to cado, I. A. and C.).
    1. A. A falling down, etc.: stillicidi, Lucr. 1, 313: geli, id. 5, 205: nivis, Liv. 21, 35, 6: fulminum, Plin. 2, 50, 51, § 135; Ov. M. 8, 259: celsae graviore casu Decidunt turres, Hor. C. 2, 10, 10.—In plur., Lucr. 2, 231.—
    2. B. A fall, an overthrow, a throwing down: occumbunt multi letum praecipe casu, Enn. Ann. 391 Vahl.: eoque ictu me ad casum dari, Att. ap. Cic. Div. 1, 22, 44: casus, quo (infantes) in terram toties deferuntur, Quint. 1, 12, 10; Lucr. 5, 1333: vehiculi, Plin. 28, 2, 4, § 21 al.—In plur.: cum loci Inciperent casus, i. e. the fall, destruction (by an earthquake), Ov. M. 8, 714.—
  2. II. Trop.
    1. A. Of time, the end: extremae sub casum hiemis, Verg. G. 1, 340.—
    2. B. A moral fall, a false step, an error, fall: multas vias adulescentiae lubricas ostendit (natura), quibus illa insistere, aut ingredi sine casu aliquo ac prolapsione vix posset, Cic. Cael. 17, 41.—So of a political fall, Cic. Sest. 67, 140.—
      1. 2. Esp., a fall or change from a higher to a lower condition: secum reputans quam gravis casus in servitium ex regno foret, Sall. J. 62, 9.—
    3. C. That which turns out or happens unexpectedly, an occurrence, event, accident, chance, misfortune, emergency (this most freq. in sing. and plur.): quid est enim aliud fors, quid fortuna, quid casus, quid eventus, nisi cum sic aliquid cecidit, sic evenit, ut vel non cadere atque evenire, vel aliter cadere atque evenire potuerit? etc., Cic. Div. 2, 6, 15: quis iste tantus casus? unde tam felix concursus atomorum? cf. id. N. D. 1, 32, 90: novi casus temporum, id. Imp. Pomp. 20, 60: quod consilium etsi in ejusmodi casu reprehendendum non est, tamen incommode accidit, such an emergency, Caes. B. G. 5, 33: quod in ejusmodi casu accidit, periti ignaris parebant, Curt. 4, 3, 18; 10, 5, 8; Quint. 6, 2, 34; Tac. A. 2, 47; Liv. 24, 2, 11; 38, 8, 5: potest igitur veritatem casus imitari, Cic. Div. 2, 21, 49: quis tantam Rutulis laudem, casusne deusne, Attulerit, Verg. A. 12, 321: sive illud deorum munus sive casus fuit, Curt. 4, 7, 13: quae casus obtulerat, in sapientiam vertenda ratus, Tac. A. 1, 29: ut quemque casus armaverat, Sall. C. 56, 3: si quos locus aut casus conjunxerat, id. J. 97 fin.: in aleam tanti casus se regnumque dare, Liv. 42, 50, 2: ludibrium casūs, id. 30, 30, 5: casum potius quam consilium sequatur, Quint. 7, prooem. § 3: parata ad omnes casus eloquentia, id. 10, 1, 2: bellorum, Tac. A. 1, 61: satis jam eventuum, satis casuum, id. ib. 2, 26: adversi, secundi, Nep. Dat. 5, 4; cf. Suet. Caes. 25; id. Oth. 9: magnus, Caes. B. G. 6, 30; Planc. ap. Cic. Fam. 10, 18, 3: mirificus, Cic. Fam. 7, 5, 2: mirabiles, Nep. Timol. 5, 1: rariores, Cic. Off. 2, 6, 19: dubii, Cat. 64, 216; Hor. S. 2, 2, 108: varii, Verg. A. 1, 204: subiti repentinique, Suet. Aug. 73.—Hence, in abl.: casu, adverbially, by chance, casually, by accident, accidentally: quod si haec habent aliquam talem necessitatem, quid est tandem, quod casu fieri aut forte fortunā putemus? Cic. Div. 2, 7, 18: id evenit non temere nec casu, id. N. D. 2, 2, 6: sive casu sive consilio deorum, Caes. B. G. 1, 12; cf. Suet. Claud. 13: necessitate an casu, Quint. 3, 6, 26: casu an persuasu et inductu, id. 5, 10, 69: casu an manibus impeditus, Tac. A. 1, 13: accidit casu ut legati, etc., Nep. Hann. 12, 1; cf. Hor. S. 1, 6, 53; 1, 9, 36; id. Ep. 1, 19, 18; Ov. M. 5, 118; 6, 359; 7, 84 et saep.—Hence, also,
        1. b. A chance, an occasion, opportunity for something (esp. freq. in Sall. and Tac.): aetas illa multo pluris quam nostra casus mortis habet, Cic. Sen. 19, 67; cf.: mortis durae casus, Verg. A. 10, 791: aut vi aut dolis sese casum victoriae inventurum, Sall. J. 25, 9: praeclari facinoris casum dare, id. ib. 56, 4; so, si casus daretur, Tac. A. 1, 13; 11, 9: invadendae Armeniae, id. ib. 12, 50: pugnae, id. ib. 12, 28: bene gerendae rei, id. ib. 13, 36: casum adferre, Quint. 8, 4, 17.— Since the idea of suddenness, unexpectedness, easily passes into that of hostility, adverseness (cf. accido, 4.), casus signifies,
      1. 2. Esp., an adverse event, a misfortune, mishap, calamity, = συμφορά: meum illum casum tam horribilem, tam gravem, tam repentinum, Cic. Sest. 24, 53; id. de Or. 1, 1, 2; Caes. B. G. 7, 1, 4: dolens civitatis casum, Sall. C. 40, 2; cf. id. J. 14, 22; 23, 2; Liv. 37, 17, 7; 23, 22, 3; Cat. 28, 11.—Of disease: si alius casus lecto te adfixit, Hor. S. 1, 1, 81; Ov. M. 4, 142; 14, 473; 15, 494: res minime in hujusmodi casu noxia, in the earthquake, Sen. Q. N. 6, 21, 2; id. Cons. ad Marc. 5, 3: urbis Trojanae, overthrow, Verg. A. 1, 623.—Hence,
        1. b. Euphemist. for death: Saturnini atque Gracchorum casus, Caes. B. C. 1, 7: sui quemque casus per quinquennium absumpsissent, Liv. 23, 22, 3; Sall. J. 73, 1; Hor. S. 2, 5, 49; Suet. Aug. 65; cf. id. Caes. 89; id. Calig. 10.—
    4. D. In gram. t. t., a case in the inflection of words: propter eorum qui dicunt, sunt declinati casus, uti is qui de altero diceret, distinguere posset, quom vocaret, etc., Varr. L. L. 8, § 16 Müll.: casus dicimus... et vocabulorum formas, Paul. ex Fest. p. 58, 11 ib.: ea (verba) sic et casibus et temporibus et genere et numero conservemus, ut, etc., Cic. de Or. 3, 11, 40: barbari casus... casus rectus, id. Or. 48, 160; Quint. 1, 5, 61: obliqui, id. 1, 6, 22: nominativo, dativo, ablativo, id. 7, 9, 13: genitivo, id. 1, 5, 62: Latinus, sextus, i. e. the ablative, Varr. ap. Diom. p. 277 P.: conversi, i. e. obliqui, Cic. N. D. 2, 25, 64: interrogandi (i. e. genetivus), Nigid. ap. Gell. 13, 26 Hertz: vocandi, id. ib.: septimus, Quint. 1, 4, 26.
GAF Gaffiot (5)
Source
Source & Attribution
Félix Gaffiot, Dictionnaire illustré latin-français (1934). Digital data kindly provided by gaffiot.fr.
Jump to
ⓘ

cassa | ve: fem nom/voc sg · neut nom/voc/acc pl

cassā | ve: fem abl sg

• cassus, a, um,
1. vide : cassa nux Pl. Ps. 371 ; Hor. S. 2, 5, 36, noix vide || [avec abl.] dépourvu de, privé de : virgo dote cassa Pl. Aul. 191, jeune fille sans dot ; cassum lumine corpus Lucr. 5, 719, corps privé de lumière || [avec gén.] Cic. Arat. 34, 369 ; Apul. Socr. 1
2. [fig.] vain, chimérique, inutile : omne quod honestum nos, id illi cassum quiddam esse dicunt Cic. Tusc. 5, 119, tout ce que nous, nous appelons le bien, ils disent eux, que c'est une entité creuse ; cassa vota Virg. En. 12, 780, vœux inutiles || in cassum [loc. adv.] : in cassum frustraque Lucr. 5, 1430, vainement et sans résultat (Virg., Liv., Tac.) ; in cassum cadere Pl. Pœn. 360, n'aboutir à rien, cf. Lucr. 2, 1165.
cassō Copy link
ⓘ

cassā | ve: pres imperat act 2nd sg

• 1 cassō, āvī, ātum, āre (cassus), tr., annuler, casser [en t. de droit] : Cod. Th. 14, 4, 8 || détruire, anéantir : Sid. Ep. 1, 11, 13.
cassō Copy link
ⓘ

cassā | ve: pres imperat act 2nd sg

• 2 cassō, āre (cado), intr., vaciller, être sur le point de tomber : Pl. Mil. 856.
cassō Copy link
ⓘ

cassā | ve: pres imperat act 2nd sg

• 3 cassō, v. quasso.
cassō Copy link
ⓘ

cassā | ve: pres imperat act 2nd sg

• 4 cassō, adv., inutilement : Greg. Tur. Mart. 31.