ex-pĭo Copy link Outline I. Relig. t. t.A. Lit.B. To avert an omen or sign, i. e. to prevent the evil indicated by itII. Transf., beyond the relig. sphere. ...A. To atone for, make amends for, repair ...B. To appease ⓘexpiāte: perf part pass masc/neut voc sg · pres imperat act 2nd plexpiātē: adverbial • ex-pĭo, āvi, ātum, 1, v. a., to make satisfaction, amends, atonement for a crime or a criminal; to purify any thing defiled with crime; to atone for, to expiate, purge by sacrifice (freq. and class.; syn.: pio, lustro, placo, paco). I. Relig. t. t. A. Lit.: SACRVM COMMISSVM QVOD NEQVE EXPIARI POTERIT, IMPIE COMMISSVM ESTO: QVOD EXPIARI POTERIT, PVBLICI SACERDOTES EXPIANTO, Cic. Leg. 2, 9, 21: scelus, Hor. C. 1, 2, 29; cf.: tua scelera di immortales in nostros milites expiaverunt, i. e. have avenged, Cic. Pis. 35, 85: in iis sine illius suffimentis expiati sumus, id. Leg. 1, 14, 40; cf.: imperatum patri, ut filium expiaret pecunia publica, Liv. 1, 26, 12: aliquem, Plaut. Most. 2, 2, 34: puerum lustralibus salivis, Pers. 2, 33: quae violata sunt, expiabuntur, Cic. Att. 1, 17, 7; cf.: expiandum forum Romanum a nefarii sceleris vestigiis, id. Rab. Perd. 4, 11; id. Phil. 1, 12, 30.— B. To avert an omen or sign, i. e. to prevent the evil indicated by it: quae di significent, quemadmodum ea procurentur atque expientur, Cic. Div. 2, 63, 139: prodigia quae neque hostiis neque votis piare fas habet gens superstitioni obnoxia, Tac. H. 5, 13 init.: arma nondum expiatis uncta cruoribus, Hor. C. 2, 1, 5: dira detestatio nulla expiatur victima, id. Epod. 5, 90 et saep.— II. Transf., beyond the relig. sphere. A. To atone for, make amends for, repair, make good: haec superioris aetatis exempla expiata Saturnini atque Gracchorum casibus docet, Caes. B. C. 1, 7, 5: malam potentiam servili supplicio, Tac. H. 4, 11: legatorum injurias regisque caedem, Liv. 1, 14, 3: errorem, Plin. Ep. 8, 10, 1 et saep.: incommodum virtute, Caes. B. G. 5, 52 fin.: cladem victoriis, Flor. 1, 12.— B. To appease (very rare): a me etiam poenas expetistis, quibus conjuratorum manes mortuorum expiaretis, Cic. Pis. 7, 16: tutelam navis, Petr. 105: iram, Sen. Oet. 857.
expĭō Copy link Outline 1 purifier par des expiations : il faut purifier le forum des traces ...2 détourner par des cérémonies religieuses : il n'est point de victime qui ...3 expier, réparer, racheter : tes crimes, les dieux les ont fait expier ...4 apaiser, calmer, satisfaire : apaiser les mânes. ⓘexpiāte: perf part pass masc/neut voc sg · pres imperat act 2nd plexpiātē: adverbial • expĭō, āvī, ātum, āre, tr., 1. purifier par des expiations : expiandum forum Romanum a nefarii sceleris vestigiis Cic. Rab. perd. 11, il faut purifier le forum des traces d'un crime abominable, cf. Phil. 1, 30 ; Verr. 2, 4, 26 ; Leg. 2, 22 ; Liv. 1, 26, 12 2. détourner par des cérémonies religieuses : dira detestatio nulla expiatur victima Hor. Epo. 5, 90, il n'est point de victime qui détourne l'effet d'une malédiction, cf. Cic. Div. 2, 139 3. expier, réparer, racheter : tua scelera di in nostros milites expiaverunt Cic. Pis. 85, tes crimes, les dieux les ont fait expier à nos soldats, cf. Cæs. C. 1, 7, 5 || [fig.] : virtute expiato incommodo Cæs. G. 5, 52, 6, le dommage étant réparé par le courage ; expiare errorem Plin. Min. Ep. 8, 10, 1, payer une erreur 4. apaiser, calmer, satisfaire : expiare manes Cic. Pis. 16, apaiser les mânes.
expio Copy link ⓘexpiāte: perf part pass masc/neut voc sg · pres imperat act 2nd plexpiātē: adverbial EXPIO âre. [ἀφοσιόω] Plane Piare, Purgare, et purum castumque facere. […] 🗁 Page Scan
EXPĬO Copy link ⓘexpiāte: perf part pass masc/neut voc sg · pres imperat act 2nd plexpiātē: adverbial EXPĬO ↗Open in new tab (expio)
expiate Copy link Outline 1. expio, 1 (by sacrifices, etc.)2. pio, 1 (chiefly poet.) • expiate: 1. expio, 1 (by sacrifices, etc.): to e. a crime, scelus ex., Hor.: to be e.d by the punishment of (the criminal) himself, ipsius supplicio expiari, Cic. Join: procurare atque expiare (with ref. to portents), Cic. Div. 2, 63, 130. 2. pio, 1 (chiefly poet.): v. to atone for.
EXPIATE Copy link • EXPIATEaliquid luere, expiare; poenas alicujus rei dare, pendere, dependere, expendere, solvere; by death, with his life, luere morte, capite. Sometimes compensare aliquid cum aliqua re or aliqua re (to make a compensation or give an equivalent for it).