ex-pĭo Copy link Outline I. Relig. t. t.A. Lit.B. To avert an omen or sign, i. e. to prevent the evil indicated by itII. Transf., beyond the relig. sphere. ...A. To atone for, make amends for, repair ...B. To appease • ex-pĭo, āvi, ātum, 1, v. a., to make satisfaction, amends, atonement for a crime or a criminal; to purify any thing defiled with crime; to atone for, to expiate, purge by sacrifice (freq. and class.; syn.: pio, lustro, placo, paco). I. Relig. t. t. A. Lit.: SACRVM COMMISSVM QVOD NEQVE EXPIARI POTERIT, IMPIE COMMISSVM ESTO: QVOD EXPIARI POTERIT, PVBLICI SACERDOTES EXPIANTO, Cic. Leg. 2, 9, 21: scelus, Hor. C. 1, 2, 29; cf.: tua scelera di immortales in nostros milites expiaverunt, i. e. have avenged, Cic. Pis. 35, 85: in iis sine illius suffimentis expiati sumus, id. Leg. 1, 14, 40; cf.: imperatum patri, ut filium expiaret pecunia publica, Liv. 1, 26, 12: aliquem, Plaut. Most. 2, 2, 34: puerum lustralibus salivis, Pers. 2, 33: quae violata sunt, expiabuntur, Cic. Att. 1, 17, 7; cf.: expiandum forum Romanum a nefarii sceleris vestigiis, id. Rab. Perd. 4, 11; id. Phil. 1, 12, 30.— B. To avert an omen or sign, i. e. to prevent the evil indicated by it: quae di significent, quemadmodum ea procurentur atque expientur, Cic. Div. 2, 63, 139: prodigia quae neque hostiis neque votis piare fas habet gens superstitioni obnoxia, Tac. H. 5, 13 init.: arma nondum expiatis uncta cruoribus, Hor. C. 2, 1, 5: dira detestatio nulla expiatur victima, id. Epod. 5, 90 et saep.— II. Transf., beyond the relig. sphere. A. To atone for, make amends for, repair, make good: haec superioris aetatis exempla expiata Saturnini atque Gracchorum casibus docet, Caes. B. C. 1, 7, 5: malam potentiam servili supplicio, Tac. H. 4, 11: legatorum injurias regisque caedem, Liv. 1, 14, 3: errorem, Plin. Ep. 8, 10, 1 et saep.: incommodum virtute, Caes. B. G. 5, 52 fin.: cladem victoriis, Flor. 1, 12.— B. To appease (very rare): a me etiam poenas expetistis, quibus conjuratorum manes mortuorum expiaretis, Cic. Pis. 7, 16: tutelam navis, Petr. 105: iram, Sen. Oet. 857.