ex-tendo Copy link Outline I. Lit.II. Trop., to extend, increase, enlarge ...A. In gen.B. In partic., of time, to extend, prolong ...1. extentus, a, um, P. a., extended, extensive ...2. extense, adv., at length, extensively ... • ex-tendo, di, tum (also extensum, Cic. Ac. 2, 47, 145; Ov. A. A. 3, 302; Stat. Th. 6, 902 al.; cf. the forms extensio, extensor, etc.), 3, v. a., to stretch out, spread outextend (class.). I. Lit.: (vincla escaria) quam magis extendas, tanto astringunt artius, Plaut. Men. 1, 1, 19: idem Crassus, Per tuas statuas cum dixit et extento bracchio paululum etiam de gestu addidit, vehementius risimus, Cic. de Or. 2, 59, 242; for which: (Zeno) cum extensis digitis adversam manum ostenderet, id. Ac. 2, 47, 145: manum, Quint. 11, 3, 119; cf. Cels. 7, 23 fin.: cervicem, Vell. 2, 70, 2: crura ad longitudinem, Plin. 10, 64, 84, § 183: cutem, to stretch out, smooth out, id. 32, 6, 21, § 65: chartam malleo, id. 13, 12, 26, § 82: lineam, id. 9, 59, 85, § 182: capita tignorum, Caes. B. C. 2, 9, 1: cornua aciei, Curt. 4, 13 fin.; cf.: agmen ad mare, id. 3, 9 fin.: majores pennas nido, Hor. Ep. 1, 20, 21: extendit pectitque comas, Juv. 6, 496: labellum, to stretch as in pouting, id. 14, 325: gladios, to forge, id. 15, 168.—Mid.: jussit et extendi campos, subsidere valles, to extend themselves, spread out, Ov. M. 1, 43: ignis extenditur per campos, spreads, Verg. A. 10, 407; and: cum ad summum palum vitis extenta est, Col. 4, 20, 3: fusus humi totoque ingens extenditur antro, stretches himself out, Verg. A. 6, 423.—Prov.: ire per extentum funem, to walk on a tight rope, i. e. to perform a very difficult feat, Hor. Ep. 2, 1, 210 (Gr. ἐπὶ σχοινίου περιπατεῖν). II. Trop., to extend, increase, enlarge, lengthen, spread. A. In gen.: epistolam, Plin. Ep. 3, 5, 20: agros (populus Rom. victor), to extend, Hor. A. P. 208: verba (opp. corripere), Quint. 10, 1, 29: perculit et multa moribundum extendit arenā, stretched out, extended, Verg. A. 5, 374; 9, 589: tam immodice epistulam extendi, ut, etc., Plin. Ep. 7, 9, 16; 3, 5, 20; 5, 15, 7: famam factis, Verg. A. 10, 468; cf.: nomen in ultimas oras, Hor. C. 3, 3, 45: cupiditatem gloriae, Liv. 28, 43, 5: spem in Africam quoque, id. 24, 48, 1: artem suam per hanc successionem, Petr. 140: pretia usque eo extendens, ut, etc., Suet. Calig. 38: extentis itineribus, by forced marches, Liv. 30, 19, 1: cursus, to proceed, Verg. A. 12, 909: partitionem ultra tres propositiones, Quint. 4, 5, 3: voluntatem suam ad ulteriores, Dig. 32, 1, 33: officium suum ad lapidum venditionem, ib. 20, 4, 21: cum se magnis itineribus extenderet, i. e. was exerting himself, Caes. B. C. 3, 77 fin.: se supra vires, Liv. 34, 4, 15: magis ille extenditur, is excited, Juv. 11, 169.— B. In partic., of time, to extend, prolong, continue; to spend, pass: ab hora tertia cum ad noctem pugnam extendissent, Liv. 27, 2, 6: comissationes ad mediam noctem, Suet. Tit. 7: labores in horam quintam, Mart. 4, 8, 3: luctus suos, Val. Max. 1, 1, 15: curas venientem in annum, extends his thoughts to the coming year, Verg. G. 2, 405: tempus epularum, Plin. Pan. 49, 5; consulatum, id. ib. 61, 6; extento aevo vivere, Hor. C. 2, 2, 5; Sil. 3, 95: suam aetatem, Plaut. Bacch. 3, 3, 26: se ad centesimum annum, i. e. vitam, Val. Max. 5, 2 ext. 4.— Hence, 1. extentus, a, um, P. a., extended, extensive, wide: mare, fontes extentaque longe flumina, Lucr. 1, 230 Lachm. N. cr. (al. externa): stagna latius Lucrino lacu, Hor. C. 2, 15, 3: oculi, wide open, Quint. 11, 3, 76: sonus (lusciniae), drawn out, prolonged, Plin. 10, 29, 43, § 82.—Sup.: castra inter confragosa omnia praeruptaque quam extentissima potest valle locat, Liv. 21, 32, 9 Drak. N. cr.: spatia, Sol. 52.—Adv.: ex-tente, widely; only comp.: quadratus eminet stilus extentius, Amm. 23, 4, 2 (dub.): porrecto extentius brachio, id. 18, 6, 13.— 2. extense, adv., at length, extensively (post-class.): dominus extensius ista disponit, Tert. Idol. 2.