purgo Copy link Outline I. Lit.2. In partic., in medic. lang., to cleanse by stool ...B. Transf.1. To make even by clearing away, to level ...2. To clear away, removeb. In partic., in medicine, to remove or ...II. Trop., to cleanse, purify . ...A. In gen.B. To clear away, removeC. In partic.1. To clear from accusation, to excuse ...2. To cleanse or purge from a crime or ...A. Cleansed, purified, pureB. Excused, exculpatedC. Pure, freed from sin ⓘpūrgātī | ve: perf part pass masc/neut gen sg · perf part pass masc nom/voc pl • purgo, āvi, ātum, 1, v. a. [contr. for purigo, from purum ago], to make clean or pure, to clean, cleanse, purify (class.). I. Lit.: oleam a foliis et stercore purgato, Cato, R. R. 65, 1: cum falcibus purgarunt locum, cleared the place, freed it from bushes, etc., Cic. Tusc. 5, 23, 65; Liv. 24, 19: arva longis ligonibus, Ov. P. 1, 8, 59: domum muribus, Phaedr. 1, 22, 3: fossas, Plin. 18, 26, 64, § 236: proprios leniter ungues cultello, Hor. Ep. 1, 7, 51: cana labra, i. e. to clear or free from beard, Mart. 9, 28, 5: pisces, Ter. Ad. 3, 3, 22: segetes, Plin. 18, 26, 65, § 241.—Absol.: levi sarculo purgare, Plin. 18, 26, 65, § 241.—Mid.: purgor in amni, wash, Sil. 8, 125.— 2. In partic., in medic. lang., to cleanse by stool, vomiting, etc., to purge: quid scammoneae radix ad purgandum possit, Cic. Div. 1, 10, 16; Cato, R. R. 157, 3: si is, qui saepe purgatus est, subito habet alvum suppressam, Cels. 2, 12: qui purgor bilem sub verni temporis horam, Hor. A. P. 302: se helleboro, Val. Max. 8, 7, 5 fin.: se per inferna aut vomitione, Plin. 25, 5, 21, § 51.— B. Transf. 1. To make even by clearing away, to level, Inscr. Murat. 582 fin.; cf.: purgare viam proprie dicitur ad libramentum proprium redigere, sublato eo quod supra eam esset, Dig. 43, 11, 1, § 1.— 2. To clear away, remove: rudera, Suet. Vesp. 8: vermes clavo aëneo, Pall. 4, 10, 4: lapides, id. 3, 6: sordes, Claud. in Eutr. 1, 383; cf.: scindit se nubes et in aethera purgat apertum, melts away, Verg. A. 1, 587.— b. In partic., in medicine, to remove or expel by purging, rinsing, etc., to heal, cure: purgatum te illius morbi, Hor. S. 2, 3, 27: pituitas, Plin. 20, 17, 73, § 188: fastidium lauri folio, id. 8, 27, 41, § 101: suppurationes, id. 23, 1, 16, § 24: tarditatem aurium, id. 23, 2, 28, § 59: succus purgat cicatrices et nubeculas (oculorum), id. 27, 12, 85, § 109.— II. Trop., to cleanse, purify (syn. lustro). A. In gen.: pectora, Lucr. 6, 24: urbem, Cic. Cat. 1, 5, 10: amplissimos ordines contaminatos veteri neglegentiā purgavit, Suet. Vesp. 9: rationes, to clear up, settle, pay, id. Calig. 29.— B. To clear away, remove: metum doloris, Quint. 12, 2, 3.— C. In partic. 1. To clear from accusation, to excuse, exculpate, justify (syn. excuso): ut me purgarem tibi, Plaut. Am. 3, 2, 28: QVIBVS DE REBVS VOS PVRGAVISTIS ... QVOMQVE DE EIEIS REBVS SENATVEI PVRGATI ESTIS, S. C. de Tiburt. lin. 3 and 12 (ap. Grut. 499, 12): quod te mihi de Sempronio purgas, accipio excusationem, Cic. Fam. 12, 25, 3: cui se purgat, id. Or. 29, 230: ego me tibi purgo, id. Fam. 15, 17, 1; so, Caesarem de interitu Marcelli, id. Att. 13, 10, 3: si quis tibi se purgare volet, quod, etc., Q. Cic. Petit. Cons. 9, 35: si parum vobis essem purgatus, Cic. Phil. 14, 6, 17: velle Pompeium se Caesari purgatum, ne, etc., Caes. B. C. 1, 8; cf. id. B. G. 1, 28: ea pars epistulae tuae, per quam te ac mores tuos mihi purgatos ac probatos esse voluisti, Cic. Att. 1, 17, 7; Ter. Hec. 2, 2, 12: accedebant blanditiae virorum factum purgantium cupiditate atque amore, Liv. 1, 9 fin.: factum, Ov. P. 3, 2, 24: facinus, Curt. 7, 5, 39; 5, 12, 8: crimina, to disprove, Cic. Clu. 1, 3; Liv. 38, 48, 14; cf. probra, Tac. A. 4, 42: adulescentem crimine civilis belli, to acquit, id. ib. 3, 17: innocentiam suam, to vindicate, Liv. 9, 26: suspicionem, to remove, id. 28, 43: ea, quae ipsis obicerentur, to refute, id. 8, 23: purget miles, quod vicerit hostem, Sil. 7, 510: aliquem alicujus rei, Liv. 37, 28: se adversus alicujus criminationes purgare, Suet. Caes. 55: illi lacrimantes nunc purgare se, Curt. 5, 10, 11.—With acc. and inf.: laborare regem, ut purganti se nihil hostile dixisse aut fecisse, fides habeatur, Liv. 42, 14: qui purgarent nec accitos ab eo Bastarnas nec auctore eo quidquam facere, id. 41, 19.— 2. To cleanse or purge from a crime or sin with religious rites, to make expiation or atonement for, to expiate, purify, atone for, lustrate, = expiare, lustrare (poet. and in post-Aug. prose): di patrii, purgamus agros, purgamus agrestes, Tib. 2, 1, 17: populos, Ov. F. 4, 640: myrtea verbena Romanos Sabinosque, Plin. 15, 29, 36, § 119: pontifices purgantes moenia, Luc. 1, 593: domus purgantur lustranturque, Plin. 25, 9, 59, § 105. —With the crime or act as an object: nefas, Ov. M. 13, 952: crimen gladio, Luc. 8, 518; Vulg. Ecclus. 47, 13.—Hence, purgā-tus, a, um, P. a. A. Cleansed, purified, pure (poet.): auris, Hor. Ep. 1, 1, 7: somnia pituitā purgatissima, Pers. 2, 57: purgatioris auri vena, Mart. Cap. 1, § 7 (cf. Plaut. Mil. 3, 1, 179).— B. Excused, exculpated: ita fiducia quam argumentis purgatiores dimittuntur, Sall. Fragm. ap. Non. 310, 22, and ap. Don. Ter. Phorm. 1, 4, 28.— C. Pure, freed from sin (eccl. Lat.): vota purgatiora, Aug. Civ. Dei, 6, 2: purgatissima ecclesia, id. Doctr. Christ. 2, 16: pietas, id. Ver. Rel. 1. —Hence, adv.: purgātē, purely: enucleate dicitur purgate, exquisite, Non. 60, 5.
purgātīvus Copy link ⓘpūrgātīvē: adverbialpūrgātīve: masc/neut voc sg • purgātīvus, a, um, adj. [id.], purgative, cathartic (post - class.): medicamina, Cael. Aur. Acut. 2, 19; id. Tard. 1, 1; 2, 1.
pūrgō Copy link Outline 1 nettoyer : débarrasser l'olive des feuilles ; se faire soi-même les ongles ...2 [médec.]a) débarrasser : débarrassé d'une maladie ;b) purger : pour purger ; [poét.] je me purge la bile ; ...c) chasser, faire disparaître : chasser la pituite, cf.3 [fig.]a) nettoyer, débarrasser : purge, débarrasse la ville ; apurer des comptes ; ...b) faire évacuer, faire disparaître, chasser : chasser la crainte de la douleur ...4 a) justifier, disculper : justifier qqn au sujet de qqch. ; se justifier ...b) [acc. de la chose dont on disculpe] : balayer des accusations [en ...c) démontrer pour se justifier : pour se justifier, prouver son innocence ; ...d) purger d'un crime, d'une faute, purifier : || expier, racheter : racheter ... ⓘpūrgātī | ve: perf part pass masc/neut gen sg · perf part pass masc nom/voc pl • pūrgō, āvī, ātum, āre (purigo, purus), tr., 1. nettoyer : Cic. Tusc. 5, 65 ; oleam a foliis Cato Agr. 65, 1, débarrasser l'olive des feuilles ; proprios ungues Hor. Ep. 1, 7, 51, se faire soi-même les ongles || [abst] sarculo purgare Plin. 18, 241, essarter 2. [médec.] a) débarrasser : purgatus morbi Hor. S. 2, 3, 7, débarrassé d'une maladie ; b) purger : ad purgandum Cic. Div. 1, 16, pour purger ; [poét.] purgor bilem Hor. P. 302, je me purge la bile ; se purgare aliqua re Plin. 25, 51, se purger au moyen de qqch. ; c) chasser, faire disparaître : pituitas Plin. 20, 188, chasser la pituite, cf. Plin. 8, 101 ; 23, 24 3. [fig.] a) nettoyer, débarrasser : purga urbem Cic. Cat. 1, 10, purge, débarrasse la ville ; rationes purgare Suet. Cal. 29, apurer des comptes ; b) faire évacuer, faire disparaître, chasser : metum doloris Quint. 12, 2, 3, chasser la crainte de la douleur 4. a) justifier, disculper : aliquem de aliqua re Cic. Att. 13, 10, 3, justifier qqn au sujet de qqch. ; alicui se Cic. Fam. 7, 27, 2, se justifier aux yeux de qqn, cf. Cic. Fam. 15, 17, 1 ; Att. 1, 19, 11 ; sui purgandi causa Cæs. G. 4, 13, 5, pour se justifier ; si parum essem vobis purgatus Cic. Phil. 14, 17, si je n'étais pas assez justifié à vos yeux || aliquem crimine Tac. Ann. 3, 17 ; civitatem facti hostilis Liv. 37, 28, 1, justifier qqn d'une accusation, la cité d'un acte hostile ; se adversus aliquid Suet. Cæs. 55, se justifier à l'égard de qqch. || [abst] : non purgat Cic. Sulla 38, il n'apporte pas de justification ; de luxuria purgavit Erucius Cic. Amer. 39, pour ce qui est du luxe, Érucius a fourni une justification || se purgare quod Liv. 1, 50, 8, se justifier de ce que || [avec prop. inf.] alléguer comme excuse que : Liv. 1, 9, 16 ; 24, 47, 6 ; 28, 37, 2, etc. ; b) [acc. de la chose dont on disculpe] : crimina Cic. Clu. 3 ; 143, balayer des accusations [en disculper l'accusé], cf. Liv. 39, 24, 10 ; facinus Curt. 7, 5, 39, se justifier d'un crime ; suspicio haud sane purgata est Liv. 28, 43, 3, le soupçon n'a pas été complètement lavé ; c) démontrer pour se justifier : innocentiam Liv. 9, 26, 17, pour se justifier, prouver son innocence ; d) purger d'un crime, d'une faute, purifier : Ov. F. 4, 640 ; Tib. 2, 1, 17 ; Plin. 25, 105 || expier, racheter : malum facinus forti facinore Liv. 23, 7, 6, racheter un acte mauvais par un acte courageux, cf. Ov. M. 13, 952. ➳ forme prim. purigo Varro R. 2, 4, 14 ; Pl. Merc. 738.
pūrgātīvus Copy link ⓘpūrgātīvē: adverbialpūrgātīve: masc/neut voc sg • pūrgātīvus, a, um (purgo) purgatif : C. Aur. Acut. 2, 19.
purgo Copy link ⓘpūrgātī | ve: perf part pass masc/neut gen sg · perf part pass masc nom/voc pl PVRGO âre. [καθαίρω, καθαρίζω, ἁγνίζω] Mundare, a purus, quasi puricare vel purigare. […] 🗁 Page Scan
purgativus Copy link ⓘpūrgātīvē: adverbialpūrgātīve: masc/neut voc sg PVRGATIVVS a, um. Adi. Purgatiua medicamenta Cael. Aurel. Tard. 1, 1.
PURGO Copy link ⓘpūrgātī | ve: perf part pass masc/neut gen sg · perf part pass masc nom/voc pl PURGO ↗Open in new tab (purgo)
purgative (adj.) Copy link • purgative (adj.): purgātīvus: p. medicines, p. medicamina, medicamenta, Coel. Aur. Acut. 2, 19. Also, purgatorius, Symm. See also opening, adj.
purgative (subs.) Copy link • purgative (subs.): mĕdĭcāmentum purgātīvum s. căthartĭcum. To administer a p., m. purgativum, catharticum adhibēre (Dat. of the patient).
PURGATIVE Copy link • PURGATIVEmedicamentum catharticum: medicina alvum solvens or movens. To administer purgatives, cathartica dare: a purgative must be administered, or one must take a purgative, dejectio a medicamento petenda est: to try to give relief by purgatives, to administer a purgative, dejectionem alvi ductione moliri; purgatione alvum sollicitare: to take a purgative, alvum dejicere (of the effect); *alvum medicamento cathartico movere, solvere.