prō-do Copy link Outline I. To give, put, or bring forthB. In partic.1. To bring forth, bear, produce2. To put forth in writing, i. e. to publish ...3. To betray perfidiously, surrender treacherously ...4. To give up, surrender, abandonII. To extend, permit to go farther.A. To put off, defer , Fest. ...B. To prolong, = produco, de mendico male meretur qui ei dat quod edit, nam illi prodit vitam ad miseriam, ...C. To hand down, transmit, bequeathD. To propagate ⓘprōdendam | ne: gerundive fem acc sg • prō-do, dĭdi, dĭtum, 3 (archaic produit for prodiderit, = porro dederit, porticum sartam tectamque habeto, prodito, Lex Censor. ap. Fest. p. 229, 17 Müll.; pres. part. abl. sing. prodente, Cic. Tusc. 2, 13, 31), v. a. I. To give, put, or bring forth (class.; syn. edo, profero, promo): prodit fumoso condita vina cado, Ov. F. 5, 518: suspiria pectore, id. M. 1, 656: hydraulam et choraulam, to show, Suet. Ner. 54: exemplum turpe, to give a bad example, Vell. 2, 119, 4: perniciosum exemplum, Cic. Fl. 11, 25: prodendi exempli causā, of setting an example, Liv. 1, 11, 7.— B. In partic. 1. To bring forth, bear, produce (poet.): parvā prodite patriā, Att. ap. App. de Deo Socr. p. 55: quae tam festa dies ut cesset prodere furem, Perfidiam, fraudes, Juv. 13, 23.— 2. To put forth in writing, i. e. to publish, make known, relate, report, record: cum decretum proditur, lex veri rectique proditur, Cic. Ac. 2, 9, 27: Procilius non idem prodidit, quod Piso, Varr. L. L. 5, § 148: ea, quae scriptores Graeciae prodiderunt, Cic. Tusc. 1, 13, 29: haec monumenta nobis litterae prodiderunt, id. Planc. 39, 94: Thucydides ossa ejus clam ab amicis esse sepulta, memoriae prodidit, has handed down to memory, i. e. has recorded, Nep. Them. 10, 5: hujus bella gesta multi memoriae prodiderunt, id. Hann. 13, 3: ut produnt, as they say. Plin. 34, 7, 16, § 33: prodere aliquid memoriā, to put forth from memory, i. e. to record, relate: quos natos in insulā ipsā, memoriā proditum dicunt, Caes. B. G. 5, 12: ut quod proditum memoriā est, Cic. Rep. 2, 31, 54.—Esp., to publish, proclaim any one as appointed to an office, i. e. to appoint, elect, create a public officer of any kind (syn.: creo, designo): cum populo agendi jus esto ei, quem produnt patres consulum creandorum ergo, Cic. Leg. 3, 4, 10; flaminem, id. Mil. 17, 46: interregem, id. Dom. 14, 38: dictatorem, Dig. 1, 2, 2, § 18; to make known, disclose, discover, betray, Plaut. Cist. 4, 2, 75: homine prodente conscios, Cic. Tusc. 2, 13, 31: crimen vultu, Ov. M. 2, 447: tamquam prodiderim quidquid scio, Juv. 9, 97: arcanum, id. 9, 115.— 3. To betray perfidiously, surrender treacherously: si Brutum prodideritis, et deserueritis, Cic. Phil. 10, 3, 7: is me deseruit ac prodidit, id. Fl. 33, 81; id. Sest. 14, 32; cf. Cic. Verr. 2, 1, 33, § 84: prodebas caput et salutem meam, id. Pis. 24, 56: classem praedonibus, Cic. Verr. 2, 5, 41, § 106: hosti rempublicam, Sall. J. 31, 18: patriam, Cic. Fin. 3, 9, 32.— 4. To give up, surrender, abandon: rem summam, Enn. ap. Fest. p. 229 Müll. (Ann. v. 411 Vahl.): suam vitam, et Pecuniam omnem, Ter. Heaut. 3, 1, 70.— II. To extend, permit to go farther. A. To put off, defer (anteclass.), Fest. p. 242 Müll.— B. To prolong, = produco, de mendico male meretur qui ei dat quod edit, nam illi prodit vitam ad miseriam, Plaut. Trin. 2, 2, 58 sq.— C. To hand down, transmit, bequeath (class.): qui sacra suis posteris prodiderunt, Cic. Mil. 30, 83: jus imaginis ad memoriam posteritatemque prodendae, Cic. Verr. 2, 5, 14, § 36: regnum a Tantalo proditum, id. Off. 3, 21, 84.— D. To propagate (poet.): qui genus alto a sanguine Teucri Proderet, Verg. A. 4, 230.
prōdō Copy link Outline I placer en avant,1 présenter, montrer : montrer la tête de Méduse || faire sortir : ...2 présenter au jour, produire :a) donner un mauvais exemple, cf.b) publier, proclamer : proclamer (nommer) un flamine, cf.3 dévoiler, révéler : dévoiler ses complices ; trahir son crime par sa ...4 trahir, livrer par trahison : trahir qqn, la cause de qqn ; ...II faire passer à autrui,1 transmettre, propager : qu'il y aurait qqn pour propager la race issue ...2 transmettre, léguer : le trône transmis par Tantale ; qui transmirent les ...3 transmettre par écrit ou par la parole :a) transmettre qqch. à la mémoire, à la postérité ; avec prop. inf. ...b) ce que les historiens grecs ont rapporté, cf. comme le rapporte Valérius ... ⓘprōdendam | ne: gerundive fem acc sg • prōdō, dĭdī, dĭtum, ĕre, tr. I. placer en avant, 1. présenter, montrer : Medusæ ora Ov. *M. montrer la tête de Méduse || faire sortir : vina cado Ov. F. 5, 518, tirer du vin d'un tonneau ; anima extra corpus prodita Lucr. 3, 603, l'âme exhalée hors du corps 2. présenter au jour, produire : a) perniciosum exemplum Cic. Fl. 25, donner un mauvais exemple, cf. Liv. 1, 11, 7 ; b) publier, proclamer : flaminem Cic. Mil. 27, proclamer (nommer) un flamine, cf. Domo 38 ; Leg. 3, 10 3. dévoiler, révéler : conscios Cic. Tusc. 2, 31, dévoiler ses complices ; crimen vultu Ov. M. 2, 447, trahir son crime par sa physionomie ; gaudia prodens vultus Hor. S. 2, 5, 104, visage trahissant la joie 4. trahir, livrer par trahison : aliquem Cic. Fl. 81 ; causam alicujus Cic. Verr. 2, 1, 84, trahir qqn, la cause de qqn ; classem prædonibus Cic. Verr. 2, 5, 106, livrer la flotte aux pirates || abandonner, exposer, mettre en péril, compromettre : ne fortunas meas, ne meos omnes tam temere proderem Cic. Att. 10, 9, 2, que je n'expose pas si aventureusement mes biens, tous les miens, cf. Cic. Pis. 56 || [fig.] prodere decretum Cic. Ac. 2, 27, trahir un dogme philosophique. II. faire passer à autrui, 1. transmettre, propager : fore qui genus alto a sanguine Teucri proderet Virg. En. 4, 231, qu'il y aurait qqn pour propager la race issue du noble sang de Teucer 2. transmettre, léguer : regnum a Tantalo proditum Cic. Off. 3, 84, le trône transmis par Tantale ; qui sacra suis posteris prodiderunt Cic. Mil. 83, qui transmirent les sacrifices du culte à leurs descendants ; ad posteritatem Cic. Verr. 2, 5, 36, transmettre à la postérité 3. transmettre par écrit ou par la parole : a) aliquid memoriæ Cic. Phil. 2, 54, transmettre qqch. à la mémoire, à la postérité ; hoc memoriæ proditum est avec prop. inf. Cic. Verr. 2, 4, 103, on rapporte ceci, que... ; b) quæ scriptores Græciæ prodiderunt Cic. Tusc. 1, 29, ce que les historiens grecs ont rapporté, cf. Cic. Planc. 94 ; ut Antias Valerius prodit Liv. 30, 3, 6, comme le rapporte Valérius Antias ; quod est proditum memoria ac litteris Cic. Verr. 2, 1, 47, ce qui est rapporté par la tradition orale et écrite, cf. Cæs. G. 5, 12, 1. ➳ arch. produit = prodiderit, v. Fest. 229, 16.
prodo Copy link ⓘprōdendam | ne: gerundive fem acc sg PRODO didi, ditum, ere. [προΐεμαι, προδίδωμι] Porro dare, ait Seruius ad illud Virg. Aen. 1, 252 […] 🗁 Page Scan