Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.

Dictionary settings

Enabled Dictionaries

Save the ticked dictionaries as a set. Click a saved set to switch to it.

Search Scope

Match conjugated verbs and declined nouns/adjectives.

Color coding
50%
Contents (7 entries · 21 senses)
L&S Lewis & Short (2)
Source
Source & Attribution
Text provided under a CC BY-SA 4.0 license by the Perseus Digital Library, with funding from the National Endowment for the Humanities. Digitized from Charlton T. Lewis and Charles Short, A Latin Dictionary (1879). Data originally from PerseusDL/lexica and accessed from github.com/nkprasad12/lexica.
Jump to
pensa Copy link
ⓘ

pēnsae | ve: fem gen/dat sg · fem nom/voc pl

• pensa, ae, f. [pendo], a day's provisions, a ration for a day, Edict. Diocl. p. 19.
ⓘ

pēnsae | ve: perf part pass fem gen/dat sg · perf part pass fem nom/voc pl

• pendo, pĕpendi, pensum, 3 (pendissent, for pependissent, Liv. 45, 26 fin.: penderit for pependerit, Paul. Nol. Carm. 14, 122), v. a. and n. [etym. dub.; cf. root σφαδ-, σφενδόνη, a sling; Lat. funda].—Lit., to cause to hang down, to suspend; esp. of scales in weighing.
  1. I. Act., to weigh, weigh out.
    1. A. Lit. (very rare: syn. penso, expendo): unumquodque verbum staterā aurariā pendere, Varr. ap. Non. 455, 21: da pensam lanam, Titin. ap. Non. 369, 21; Plin. 19, 3, 15, § 39, read repensum: aere gravi cum uterentur Romani, penso eo, non numerato debitum solvebant, Fest. s. v. pendere, p. 208 Müll.: pensas examinat herbas, Ov. M. 14, 270.—
      1. 2. Transf., to pay, pay out (because, in the earliest times, payments were made by weighing out the metals; v. in the preced. the passage from Fest.; class.): militis stipendia ideo, quod eam stipem pendebant, Varr. L. L. 5, § 182 Müll.: Achaei ingentem pecuniam pendunt L. Pisoni quotannis, Cic. Prov. Cons. 3, 5; id. Att. 12, 25, 1: vectigal populo Romano, Caes. B. G. 5, 23: vectigal, Liv. 25, 8: tributum pro navibus, Tac. A. 13, 51: pretium, id. ib. 2, 87: coria boum in usus militares, id. ib. 4, 72: mercedem alicui, Juv. 3, 15.—Absol.: pro pabulo pendunt, pay, Plin. 12, 14, 32, § 65.—Impers. pass.: iterumque imperii nostri publicanis penditur, Plin. 12, 14, 32, § 65.—As punishments consisted of fines in money or cattle: pendere poenas, supplicia, etc., signified to pay, suffer, undergo a penalty: pendere poenas solvere significat, Fest. p. 268 Müll.: Syrus mihi tergo poenas pendet, Ter. Heaut. 4, 4, 6: maximas poenas pendo temeritatis meae, Cic. Att. 11, 8, 1: satis pro temeritate unius hominis suppliciorum pensum esse, Liv. 34, 61: capitis poenas, Ov. F. 3, 845: poenas violatae religionis sanguine et caedibus, Just. 8, 2, 4: magna supplicia perfidiae, id. 11, 4, 2: crimen, culpam, Val. Fl. 4, 477.—Rarely in this signif. absol., to suffer any thing (poet.): tuis nam pendit in arvis Delius, Val. Fl. 1, 445.—
    2. B. Trop.
      1. 1. To weigh mentally, to ponder, consider, deliberate upon, decide (class.; syn.: pensito, trutinor): vos eam (rem) suo, non nominis pondere penditote, Cic. Verr. 2, 4, 1, § 1: in philosophiā res spectatur, non verba penduntur, id. Or. 16, 51: causam ex veritate, id. Quint. 1, 5: rem levi conjecturā, id. Rosc. Am. 22, 62.—
        1. b. To value, esteem, regard a thing; with gen. of the value (mostly ante-class. and poet.): neque cum me magni pendere visum'st, Plaut. Curc. 2, 2, 12: aliquem, Ter. Ad. 5, 4, 25: quem tu vidisse beatus Non magni pendis, Hor. S. 2, 4, 93: nec jam religio divum neque numina magni Pendebantur, Lucr. 6, 1277: unice unum plurimi pendit, Plaut. Bacch. 2, 2, 29: te volturium vocant: Hostisne an civis comedis, parvi pendere, id. Trin. 1, 2, 64 sq.: nequam hominis ego parvi pendo gratiam, lightly esteem, id. Bacch. 3, 6, 29; so, parvi, Ter. And. 3, 2, 46; id. Heaut. 4, 3, 37; id. Hec. 3, 5, 63: minoris pendo tergum illorum, quam meum, care less for, Plaut. Most. 4, 1, 29: aliquem minoris, id. ib. 1, 3, 58: aliquem nihili, id. ib. 1, 3, 88: nihili, id. Men. 5, 7, 4; id. Trin. 3, 1, 6; Ter. Ad. 3, 4, 6; cf.: non flocci pendere, Ter. Eun. 3, 1, 21: sese experturum, quanti sese penderem, Plaut. Truc. 2, 4, 44: tu illum numquam ostendisti quanti penderes, Ter. Heaut. 1, 1, 103.—
      2. 2. (Acc. to A. 2.) To pay, render (poet.): dignas pendere grates, Stat. Th. 11, 223.—
  2. II. Neutr., to weigh (poet. and in post-Aug. prose): tantundem pendere par est, Lucr. 1, 361: talentum ne minus pondo octoginta Romanis ponderibus pendat, Liv. 38, 38, 13; Plin. 9, 15, 17, § 44; id. 30, 48 fin., § 93; id. 18, 7, 12, § 66; id. 31, 6, 31, § 58 (in Sen. Ep. 66, 30, read pendent).—Hence, pensus, a, um, P. a., lit. weighed; hence, trop., esteemed, valued, prized, dear (as P. a. not in Cic. or Cæs.): utra condicio pensior, Virginemne an viduam habere? Plaut. Stich. 1, 2, 61: ut nihil quicquam esset carius pensiusque nobis quam nosmetipsi, Taurus ap. Gell. 12, 5, 7.—Esp., as subst.: pensum, i, n., something weighed.
    1. A. Weight, consideration, scruple, importance, only in gen. sing.: nihil pensi habere aliquid, to lay no weight or stress upon a thing, to attach no value to, be indifferent to, care nothing about: sua parvi pendere, aliena cupere, ... nihil pensi neque moderati habere, Sall. C. 12, 2: nihil pensi neque sancti habere, id. J. 41, 9: neque id quibus modis assequeretur, quicquam pensi habebat, id. C. 5, 6: prorsus neque dicere, neque facere quicquam pensi habebat, id. ib. 23, 2: nihil pensi habuit, quin, etc., Suet. Dom. 12; id. Ner. 34: ut neque fas neque fidem pensi haberet, Tac. A. 13, 15: aliquid ratum pensumque habere, Att. Capitol. ap. Gell. 13, 12, 2. —So, non pensi ducere (very rare), Val. Max. 2, 9, 3.—Also, non adest or est alicui pensi: nec mihi adest tantillum pensi jam, quos capiam calceos, I don't care in the least, am perfectly indifferent, Plaut. Truc. 4, 2, 52: sed illis nec quid dicerent, nec quid facerent, quicquam umquam pensi fuisse, they never cared at all, Liv. 34, 49: quibus si quicquam pensi umquam fuisset, non ea consilia de republicā habuissent, if they had ever had regard for any considerations, Sall. C. 52, 34. —
    2. B. Prop., the wool weighed out to a slave to spin in a day; hence, a day's work in spinning, and, in gen., spinning, a spinner's task.
      1. 1. Lit. (mostly ante-class. and poet.): pensum facere, Plaut. Merc. 2, 3, 63; id. Men. 5, 2, 45: nocturna carpentes pensa puellae, Verg. G. 1, 391: carmine quo captae dum fusis mollia pensa Devolvunt, etc., id. ib. 4, 348: famulasque ad lumina longo Exercet penso, id. A. 8, 412; Prop. 3, 15, (4, 14), 15: castrensia, i. e. for military garments, id. 4 (5), 3, 33: pensa manu ducunt, Juv. 12, 65: lanificam revocas ad sua pensa manum, Ov. Am. 1, 13, 24; id. H. 3, 75; Just. 1, 3, 2.—Poet., a thread spun by the Fates: durae peragunt pensa sorores, Sen. Herc. Fur. 181: jamque in fine dies et inexorabile pensum Deficit, Stat. S. 3, 3, 172: mortale resolvere, to unbind his mortal thread, i. e. to make him immortal, Calp. Ecl. 4, 137.—
      2. 2. Trop., a charge, duty, office (so in Cic.; cf.: ministerium, munus, officium): pensum meum lepide accurabo, Plaut. Bacch. 5, 2, 33; cf.: meum confeci, id. Pers. 2, 4, 1: absolvere, to perform one's duty, Varr. R. R. 2, 2: me ad meum munus pensumque revocabo, Cic. de Or. 3, 30, 119; Cic. Verr. 2, 3, 46, § 109: nominis familiaeque, Liv. 4, 52: operis sui peragere, Col. 3, 10, 7.—Hence, adv.: pensē, carefully, considerately (post-class.): pensius, Flav. ap. Symm. Ep. 2, 34.
GAF Gaffiot (2)
Source
Source & Attribution
Félix Gaffiot, Dictionnaire illustré latin-français (1934). Digital data kindly provided by gaffiot.fr.
Jump to
pēnsa Copy link
ⓘ

pēnsae | ve: fem gen/dat sg · fem nom/voc pl

• pēnsa, æ, f. (pensus), ration de vivres pour un jour : Diocl. 7, 15 [v. impensa § 2].
ⓘ

pēnsae | ve: perf part pass fem gen/dat sg · perf part pass fem nom/voc pl

• pendō, pĕpendī, pēnsum, ĕre, tr. et intr.
I. tr.,
  1. 1. laisser pendre les plateaux d'une balance, [d'où] peser : Varr. d. Non. 455, 21 ; lana pensa Titin. d. Non. 369, 21, laine pesée
  2. 2. [fig.] peser, apprécier : res, non verba Cic. Or. 51, s'attacher aux idées, non aux mots ; aliquid ex aliqua re ou aliqua re Cic. Quinct. 5 ; Verr. 2, 4, 1, apprécier qqch. d'après une chose || [avec gén.] estimer : aliquid, aliquem parvi Sall. C. 12, 2 ; 52, 9 ; nihili Ter. Eun. 94 ; magni Hor. S. 2, 4, 93 ; Tac. Ann. 12, 18 ; minoris Pl. Most. 215, faire peu de cas, aucun cas, grand cas, moins de cas de qqn, de qqch. ; non flocci pendere Ter. Eun. 411, ne faire absolument aucun cas ; v. pensus
  3. 3. peser le métal pour payer, [d'où] payer : ingentem pecuniam alicui Cic. Prov. 5, payer une énorme somme à qqn ; vectigal populo Romano Cæs. G. 5, 22, 4, payer un tribut au peuple romain
  4. 4. [fig.] payer, acquitter :
    1. a) pœnas temeritatis Cic. Att. 11, 8, 1, être puni de son imprudence ; supplicium Liv. 34, 61, 8, subir un supplice en expiation ;
    2. b) expier : culpam, crimina Val. Flacc. 9, 477, expier une faute, des crimes ; tuis nam pendit in arvis Delius, ingrato Steropen quod fuderat arcu Val. Flacc. 1, 445, car c'est dans tes champs que l'ingrat Apollon a expié le fait d'avoir de son arc frappé Stéropès ;
    3. c) pendere grates Stat. Th. 11, 223, rendre grâces, témoigner sa reconnaissance.
II. intr., être pesant, peser : Lucr. 1, 361 ; Liv. 38, 38, 13 ; Plin. 9, 44 ; 30, 93, etc. ➳ inf. pass. pendier Pl. Pœn. 1300 ; penderit p. pependerit P. Nol. Carm. 14, 122.
GES Gesner (1)
Source
Source & Attribution
Johann Matthias Gesner, Novus Linguae et Eruditionis Romanae Thesaurus (1749). Transcribed by the team of Dr. Wilhelm Kühlmann from Heidelberg University; accessed via latin-dict.github.io under a CC BY-SA 3.0 license.
pendo Copy link
ⓘ

pēnsae | ve: perf part pass fem gen/dat sg · perf part pass fem nom/voc pl

PENDO pependi, pensum, ere. [σταθμίζω, σταθμάομαι] Actiu. significat proprie Ponderare: a Pendeo, quod, quae ponderantur, ex libra pendent. […]
Page Scan
FOR Forcellini (2)
Source
Source & Attribution
Egidio Forcellini, Totius Latinitatis Lexicon. Digital entries displayed from lexica.linguax.com, maintained by Godmy. All credit belongs to the respective authors and contributors.
Jump to