circum-spĭcĭo Copy link Outline I. Neutr., to look about one's self, to cast a look around; ...(b). Sometimes circumspicere se, to look about one ...B. Trop., to exercise foresight, be cautious ...II. Act., to view on all sides, to survey ...2. To descry, get sight of by looking around ...B. Transf., of thingsC. Trop.1. To view something mentally, to survey ...2. To look about for something with desire ...A. Of things, weighed with care, well considered ...2. Transf. to the person who carefully weighs a thing, ...B. In late Lat., worthy of consideration ... ⓘcircumspĭcerer: imperf subj pass 1st sg • circum-spĭcĭo, exi, ectum, 3 (perf. sync. circumspexti, Ter. Ad. 4, 5, 55; inf. sync. circumspexe, Varr. ap. Non. p. 106, 16, or Sat. Men. 82), v. n. and a. (class.). I. Neutr., to look about one's self, to cast a look around; or, with an obj.-clause, to observe, see, look about: circumspicedum, numquis est, Sermonem nostrum quiaucupet, see whether there is any one, Plaut. Most. 2, 2, 41; 2, 2, 43; Ter. And. 2, 2, 20; Varr. l. l.: suus conjux ubi sit circumspicit, Ov. M. 1, 605: circumspicere late, Quint. 10, 3, 29: num quid circumspexti? Ter. Ad. 4, 5, 55: diversi circumspiciunt, Verg. A. 9, 416: qui in auspicium adhibetur nec suspicit nec circumspicit, Cic. Div. 2, 34, 72: circumspicit, aestuat, of one in trouble or perplexity, id. Rosc. Com. 14, 43; cf. Liv. 21, 22, 7.— β. Sometimes circumspicere se, to look about one's self: circumspicedum te, ne quis adsit arbiter, Plaut. Trin. 1, 2, 109; Varr. ap. Non. p. 106, 16; Auct. B. Afr. 47: numquamne te circumspicies? Cic. Par. 4, 2, 30.—In partic., to look about one's self with haughtiness; to think highly of one's self: usque eone te diligis et magnifice circumspicis? Cic. Rosc. Com. 2, 5; and trop. of language: Romanus sermo magis se circumspicit et aestimat praebetque aestimandum, Sen. Ep. 40, 11.— B. Trop., to exercise foresight, be cautious, take heed: esse circumspiciendum diligenter, ut, etc., Cic. Q. Fr. 1, 1, 3, § 10: cui mandetis (rempublicam) circumspicite Sall. H. 2, 41, 10 Dietsch.—Esp. freq., II. Act., to view on all sides, to survey: cum sua quisque miles circumspiceret, looked carefully to see, Caes. B. G. 5, 31; Liv. 9, 28, 5: tam latā acie ne ex medio quidem cornua sua circumspicere poterant, Liv. 37, 41, 4: lucos, Ov. M. 5, 265: amictus, to review, id. ib. 4, 318; so, habitum suum, Plin. Ep. 4, 11, 3; cf. under circumspectus, adv.— 2. To descry, get sight of by looking around: saxum circumspicit ingens, Verg. A. 12, 896: Athin, Ov. M. 5, 72.— B. Transf., of things: in latus omne patens turris circumspicit undas, Ov. H. 6, 69.— C. Trop. 1. To view something mentally, to survey, ponder upon, weigh, consider (syn.: considero, perpendo): reliqua ejus consilia animo circumspiciebat, Caes. B. G. 6, 5: circumspicite paulisper mentibus vestris hosce ipsos homines, Cic. Sull. 25, 70; cf. se, id. Par. 4, 2, 30: neque temere consulem saltatorem vocare, sed circumspicere, quibus praeterea vitiis adfectum esse necesse sit eum, etc., id. Mur. 6, 13.—So with rel. -clause, Sall. H. 2, 41 Dietsch; Sen. Ep. 70, 5; Calp. Ecl. 5, 95: circumspectis rebus omnibus rationibusque subductis summam feci, Cic. Fam. 1, 9, 10: permulta sunt in causis circumspicienda, ne quid offendas, id. de Or. 2, 74, 301; id. Agr. 1, 8, 23; id. Fam. 5, 13, 3: circumspicite celeriter animo, qui sint rerum exitus consecuti, id. Leg. 2, 17, 42: vide, quaere, circumspice, si quis est forte ex eā provinciā qui te nolit perisse, Cic. Verr. 2, 3, 77, § 180; id. Clu. 53, 147; id. Cat. 4, 2, 4; Liv. 23, 20, 6; cf. Tac. H. 2, 6; Suet. Aug. 63.—With ut and subj., Cic. Q. Fr. 1, 1, 3, § 10; Ov. Tr. 1, 1, 87: cum circumspicerent Patres quosnam consules facerent, Liv. 27, 34, 1.— 2. To look about for something with desire, to seek for, etc. (so mostly since the Aug. per.): nec, sicut aestivas aves, statim auctumno tecta ac recessum circumspicere, Liv. 5, 6, 2; 7, 14, 6: externa auxilia, id. 1, 30, 6; cf. Just. 22, 5, 4: fugam, Tac. A. 14, 35; Just. 2, 12, 26: novas belli causas, id. 31, 1, 8; Verg. G. 3, 390; Plin. Ep. 3, 3, 3: peregrinos reges sibi, Just. 40, 1, 1; 22, 5, 4: viresque suas circumspectantes his validiores, Amm. 22, 8, 18.—Hence, circumspectus, a, um, P. a. A. Of things, weighed with care, well considered, guarded, circumspect (perh. not ante - Aug.): verba non circumspecta, Ov. F. 5, 539: judicium, Quint. 10, 1, 26: interrogatio, id. 5, 7, 31: moderatio animi, Val. Max. 4, 3, 4: circumspectissima sanctio decreti, id. 1, 1, 20.— 2. Transf. to the person who carefully weighs a thing, circumspect, considerate, cautious, wary, provident, heedful: modo circumspectus et sagax, modo inconsultus et praeceps, Suet. Claud. 15: circumspectissimus et prudentissimus princeps, id. Tib. 21: tenues et circumspecti, Quint. 12, 10, 23; Cels. 3, 9 fin.: omnes, Col. 1, 8, 16; 1, 7, 12: sive aliquis circumspectior est, Sen. Q. N. 5, 1, 5.—Of dogs: assidui et circumspecti magis quam temeraril, Col. 7, 12, 5.— B. In late Lat., worthy of consideration, respected, distinguished: circumspectum et verecundum nomen populi Romani, Amm. 14, 6, 6: colores, id. 28, 4, 12: circumspectus genere, famā potentiāque, id. 18, 10, 1.—Hence, circumspectē, adv., with consideration, with mature deliberation, warily, cautiously, considerately, circumspectly, etc.: circumspecte compositeque indutus et amictus, Gell. 1, 5, 2 (cf. supra, II. D.): circumspecte vestiti, Amm. 27, 3, 14: circumspecte facti versus, Gell. 9, 10, 6: facere aliquid, Dig. 4, 4, 7, § 8: parcius et circumspectius faciendum est, * Quint. 9, 2, 69: circumspectius donare, eligere eos, in quos merita conferantur, Sen. Ben. 3, 14, 1.
circumspĭcĭō Copy link Outline 1 regarder autour de soi : [abs t ] celui qui est occupé ...a) regarder autour de soi avec précaution :b) se contempler, s'observer :2 parcourir des yeux, jeter les regards circulairement sur qqch., embrasser du regard ...3 chercher des yeux autour de soi : à tel point que les ... ⓘcircumspĭcerer: imperf subj pass 1st sg • circumspĭcĭō, spexī, spectum, ĕre (circum, specio), tr., regarder autour 1. regarder autour de soi : [abst] qui in auspicium adhibetur nec suspicit nec circumspicit Cic. Div. 2, 72, celui qui est occupé à prendre les auspices ne regarde ni en haut ni autour de lui ; circumspicedum ne... Pl. Mil. 955, regarde bien aux alentours, par crainte que... ; [fig.] non castra ponere pati, non respirare aut circumspicere Liv. 27, 12, 12, il ne les laisse ni camper, ni respirer ou regarder autour d'eux (se reconnaître) || [av. se] se circumspicere : a) regarder autour de soi avec précaution : Pl. Vid. 64 ; Trin. 146 ; b) se contempler, s'observer : Cic. Par. 30 2. parcourir des yeux, jeter les regards circulairement sur qqch., embrasser du regard : cum sua quisque miles circumspiceret, quid secum portare posset Cæs. G. 5, 31, 4, chaque soldat passant en revue ce qu'il possédait pour décider ce qu'il pouvait emporter ; urbis situ circumspecto Liv. 9, 28, 5, après avoir examiné la position de la ville || examiner par la pensée : circumspicite paulisper mentibus vestris hosce ipsos homines Cic. Sulla 70, considérez un moment par la pensée la vie de ces hommes mêmes ; circumspicite omnes procellas quæ impendent nisi providetis Cic. Cat. 4, 4, envisagez tous les orages qui nous menacent si vous ne prenez des mesures préventives ; civibus timidis et omnia pericula circumspicientibus Cic. Mil. 95, pour des citoyens pusillanimes et passant en revue tous les dangers || regarder attentivement, examiner avec soin, avec circonspection : circumspiciat qui in eis artibus floruerint quamque multi Cic. de Or. 1, 8, qu'il examine ceux qui ont brillé dans ces arts et leur grand nombre ; quid deceat circumspicietur Cic. Or. 78, on regardera attentivement ce qui convient ; cum circumspicerent patres, quosnam consules facerent Liv. 27, 34, 1, comme les sénateurs cherchaient autour d'eux qui nommer consuls [avec ut, qqf. ne] esse circumspiciendum diligenter, ut... videare Cic. Q. 1, 1, 10, il faut que tu veilles attentivement à ce qu'on voie bien que tu...; [av. ne] Cels. Med. 5, 26 || [fig.] Romanus sermo magis se circumspicit Sen. Ep. 40, 11, le parler romain s'observe davantage (est plus circonspect) 3. chercher des yeux autour de soi : ut modo visum ab se Ambiorigem in fuga circumspicerent captivi Cæs. G. 6, 43, 4, à tel point que les prisonniers cherchaient du regard Ambiorix qu'ils venaient de voir en fuite, cf. B. Afr. 16, 3 ; Ov. M. 5, 72 ; Sen. Rhet. Contr. 2, 4, 4 ; Stat. Th. 6, 430 ; tecta ac recessum circumspicere Liv. 5, 6, 2, chercher un abri et un refuge ; externa auxilia Liv. 1, 30, 6, chercher des secours au dehors ; fugam Tac. Ann. 14, 35, songer à la fuite ; diem bello Sall. Phil. 8, épier le jour favorable pour faire la guerre ; circumspiciendus rhetor Latinus Plin. Min. Ep. 3, 3, 3, il faut chercher à découvrir un rhéteur latin || [fig.] chercher à deviner : reliqua ejus consilia animo circumspiciebat Cæs. G. 6, 5, 3, il s'efforçait de percer le reste de ses projets. ➳ formes syncopées au parf. circumspexti Ter. Ad. 689 ; à l'inf. parf. circumspexe Varro Men. 490.
circumspicio Copy link ⓘcircumspĭcerer: imperf subj pass 1st sg CIRCVMSPICIO, exi, ectum, ere. [περιβλέπω, περισκοπέω, περισκέπτομαι] Huc atque illuc oculos vertere, et circumferre. […] 🗁 Page Scan
CIRCUMSPĬCĬO Copy link ⓘcircumspĭcerer: imperf subj pass 1st sg CIRCUMSPĬCĬO ↗Open in new tab (circumspicio)