Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.

Dictionary settings

Enabled Dictionaries

Save the ticked dictionaries as a set. Click a saved set to switch to it.

Search Scope

Match conjugated verbs and declined nouns/adjectives.

Color coding
50%
Contents (5 entries · 19 senses)
L&S Lewis & Short (2)
Source
Source & Attribution
Text provided under a CC BY-SA 4.0 license by the Perseus Digital Library, with funding from the National Endowment for the Humanities. Digitized from Charlton T. Lewis and Charles Short, A Latin Dictionary (1879). Data originally from PerseusDL/lexica and accessed from github.com/nkprasad12/lexica.
Jump to
ⓘ

mandāmur | que: pres ind pass 1st pl

• mando, āvi, ātum, 1, v. a. [manusdo], to commit to one's charge, to enjoin, commission, order, command (syn.: praecipio, edico); constr. alicui aliquid, with ut, ne, the simple subj., or with inf. (class.).
  1. I. Lit.
          1. α. Alicui aliquid: tibi de nostris rebus nihil sum mandaturus per litteras, Cic. Fam. 3, 5, 1: praeterea typos tibi mando, id. Att. 1, 10, 3: si quid velis, huic mandes, Ter. Phorm. 4, 4, 7: L. Clodio mandasse, quae illum mecum loqui velles, Cic. Fam. 3, 4, 1: alicui mandare laqueum, to bid go and be hanged, Juv. 10, 57.—With ellipsis of dat.: tamquam hoc senatus mandasset, Cic. Verr. 2, 4, 39, § 84: excusationem, Suet. Oth. 6: haec ego numquam mandavi, Juv. 14, 225.—
          2. β. With ut or ne: Voluseno mandat, ut, etc., Caes. B. G. 4, 21: mandat ut exploratores in Suebos mittant, id. ib. 6, 10, 3: Caesar per litteras Trebonio magnopere mandaverat, ne, etc., id. B. C. 2, 13.—
          3. γ. With simple subj.: huic mandat, Remos reliquosque Belgas adeat, Caes. B. G. 3, 11.—
          4. δ. With object-clause: mandavit Tigranen Armeniā exturbare, Tac. A. 15, 2: non aliter cineres mando jacere meos, Mart. 1, 88, 10.—(ε) Impers. pass.: fecerunt ut eis mandatum fuerat, Vulg. Gen. 45, 21.—
  2. II. Transf.
    1. A. In gen., to commit, consign, enjoin, confide, commend, intrust any thing to a person or thing: ego tibi meas res mando, Plaut. Cist. 4, 2, 54: bona nostra haec tibi permitto et tuae mando fidei, Ter. And. 1, 5, 61: ludibrio habeor ... ab illo, quoi me mandavisti, meo viro, Plaut. Men. 5, 2, 32: (adulescens) qui tuae mandatus est fide et fiduciae, id. Trin. 1, 2, 80; 91; 99: aliquem alicui alendum, Verg. A. 3, 49: alicui magistratum, Caes. B. C. 3, 59: honores, Cic. Verr. 2, 4, 37, § 81: filiam viro, to give in marriage, Plaut. Men. 5, 2, 32: aliquem aeternis tenebris vinculisque, Cic. Cat. 4, 5, 10: se fugae, to betake one's self to flight, Caes. B. G. 2, 24: fugae et solitudini vitam suam, Cic. Cat. 1, 8, 20: semen terrae, i. e. to sow, Col. 1, 7, 6: hordea sulcis, Verg. E. 5, 36: corpus humo, to bury, id. A. 9, 214: aliquid memoriae, Cic. Quint. 6, 24: litteris, to commit to writing, id. de Or. 2, 12, 52: scriptis actiones nostras, id. Off. 2, 1, 3: historiae, id. Div. 2, 32, 69: monumentis, id. Ac. 2, 1, 2: fruges conditas vetustati, to keep for a long time, to suffer to grow old, id. N. D. 2, 60, 151: Alcibiadem interficiendum insidiis mandare, Just. 5, 2, 5.—Absol.: Claudio mandante ac volente (opp. invito), Vop. Aur. 16, 2.—
    2. B. To charge a person to announce something, to send word to a person or place only poet. and in post-Aug. prose): mandare ad Pisonem, noli, etc., Suet. Calig. 25: mandabat in urbem, nullum proelio finem exspectarent, sent word, Tac. A. 14, 38: ferre ad nuptam quae mittit adulter, quae mandat, Juv. 3, 46: senatui mandavit, bellum se ei illaturum, Eutr. 5, 5: consulantes, si quid ad uxores suas mandarent, Flor. 3, 3, 6.—P. a. as subst.: mandā-tum, i, n., a charge, order, commission, injunction, command.
    3. A. In gen.: ut mandatum scias me procurasse, have performed the commission, Cic. Att. 5, 7, 3: hoc mandatum accepi a Patre, Vulg. Joh. 10, 18.—More freq. in plur.: omnibus ei de rebus, quas agi a me voles, mandata des, velim, Cic. Fam. 3, 1, 2: dare mandata alicui in aliquem, id. ib. 3, 11, 5: dare alicui mandata, ut, etc., id. Phil. 6, 3, 6: accipere ab aliquo, id. ib. 8, 8, 23: persequi, to perform, execute, fulfil, id. Q. Fr. 2, 14, 2: audire, id. Phil. 6, 4, 10: alicujus exhaurire, id. Att. 5, 1, 5: exponere in senatu, id. de Or. 2, 12, 49: exsequi, id. Phil. 9, 4, 9; Sall. J. 35, 5: facere, Plaut. As. 5, 2, 64; id. Bacch. 3, 3, 72: perficere, Liv. 1, 56: efficere, Sall. J. 58: facere, Curt. 7, 9, 17: deferre, to deliver, Cic. Att. 7, 14, 1: perferre, id. Q. Fr. 3, 1, 5, § 18: neglegere, to neglect, not perform, Ov. H. 16, 303: fallere, id. M. 6, 696: haec mandata, Liv. 21, 54, 4: legatis occulta mandata data sint, ut, Just. 34, 1, 5.—Poet., with inf.: producetque virum, dabit et mandata reverti, and enjoin him to return, Ov. H. 13, 143.—
    4. B. Esp. as legal term.
      1. 1. A commission constituting a mutual obligation; hence, in gen., a contract: mandatum constitit, sive nostra gratia mandamus, sive alienā: id est, sive ut mea negotia geras, sive ut alterius mandem tibi, erit mandati obligatio, et invicem alter alteri tenebimur, Gai. Inst. 3, 155 sqq.: itaque mandati constitutum est judicium non minus turpe, quam furti, i. e. for breach of contract, Cic. Rosc. Am. 38, 111: actio mandati, an action for the non-performance of a contract, Dig. 17, 1, 8, § 3.—
      2. 2. An imperial command, mandate, Plin. Ep. 10, 110, 1; Traj. ap. Plin. Ep. 10, 111: principum, Front. Aquaed. 3.—Esp. of the secret orders of the emperors: (Galba) mandata Neronis de nece sua deprenderat, Suet. Galb. 9; id. Tib. 52: occulta mandata, Tac. A. 2, 43: fingere scelesta mandata, id. ib. 2, 71; 3, 16; id. H. 4, 49.—
    5. C. In eccl. lang., the law or commandment of God: mandatum hoc, quod ego praecipio tibi hodie, non supra te est, Vulg. Deut. 30, 11: nec custodisti mandata, id. 1 Reg. 13, 13: maximum et primum mandatum, id. Matt. 22, 38.
ⓘ

mandāmur | que: pres subj pass 1st pl

• mando, di, sum (in the dep. form mandor, acc. to Prisc. p. 799 P.), 3, v. a. [akin to madeo, properly to moisten; hence], to chew, masticate (syn. manduco).
  1. I. Lit. (class.): animalia alia sugunt, alia carpunt, alia vorant, alia mandunt, Cic. N. D. 2, 47, 122: asini lentissime mandunt, Plin. 17, 9, 6, § 54; Col. 6, 2, 14.—Poet.: (equi) fulvum mandunt sub dentibus aurum, i. e. champ, Verg. A. 7, 279: tristia vulnera saevo dente, i. e. to eat the flesh of slaughtered animals, Ov. M. 15, 92.—In part. perf.: mansum ex ore daturum, Lucil. ap. Non. 140, 14; Varr. ib. 12: omnia minima mansa in os inserere, Cic. de Or. 2, 39, 162: ut cibos mansos ac prope liquefactos demittimus, Quint. 10, 1, 19.—
  2. II. Transf., in gen., to eat, devour (mostly poet. and in postAug. prose): quom socios nostros mandisset impiu' Cyclops, Liv. Andr. ap. Prisc. p. 817 P.; Enn. ap. Prisc. p. 683 P. (Ann. v. 141 Vahl.): apros, Plin. 8, 51, 78, § 210: Diomedes immanibus equis mandendos solitus objectare advenas, to throw to them for food, Mel. 2, 2.—Poet.: mandere humum (like mordere humum), to bite the ground, said of those who fall in battle, Verg. A. 11, 669; so, compressa aequora, Val. Fl. 3, 106: corpora Graiorum maerebat mandier igni, to be consumed, Matius in Varr. L. L. 6, § 95 Müll.
GAF Gaffiot (3)
Source
Source & Attribution
Félix Gaffiot, Dictionnaire illustré latin-français (1934). Digital data kindly provided by gaffiot.fr.
Jump to
ⓘ

mandāmur | que: pres ind pass 1st pl · pres subj pass 1st pl

• 1 mandō, āvī, ātum, āre,
1. donner en mission, aliquid alicui, qqch. à qqn, charger qqn de qqch. : tibi de nostris rebus nihil sum mandaturus per litteras Cic. Fam. 3, 5, 4, sur nos affaires je ne veux te charger de rien par lettre ; rem mandatam gerere Cic. Amer. 111, s'acquitter d'un mandat || alicui ut, ne Cæs. G. 4, 21, 2 ; C. 2, 13, 3, charger qqn de, de ne pas || [subj. seul] : huic mandat Belgas adeat Cæs. G. 3, 11, il le charge d'aller trouver les Belges || [avec inf.] Tac. Ann. 15, 2 ; [avec prop. inf.] Virg. B. 5, 41 ; Suet. Tib. 65 || [avec acc. de l'adj. verbal] : gladiatores vi rapiendos Suet. Cæs. 26, donner mission d'enlever de force des gladiateurs || ad aliquem Suet. Cal. 25, faire une recommandation à qqn
2. confier : alicui magistratus Cic. Verr. 2, 5, 35, confier à qqn des magistratures ; fugæ vitam suam Cic. Cat. 1, 20, chercher son salut dans la fuite ; aliquid memoriæ Cic. Mil. 78, graver qqch. dans sa mémoire ; aliquid monumentis Cic. Ac. 2, 2, inscrire qqch. sur les monuments ; aliquid litteris, scriptis, litteris Latinis Cic. de Or. 2, 52 ; Off. 2, 3 ; Fin. 1, 1, consigner qqch. par écrit, rédiger qqch. en latin ; historiis Cic. Div. 2, 69, consigner dans l'histoire.
ⓘ

mandāmur | que: pres ind pass 1st pl · pres subj pass 1st pl

• 2 mandō, mandī, mānsum, ĕre (cf. μασάομαι), tr.,
1. mâcher : Cic. Nat. 2, 122 ; tristia vulnera sævo dente Ov. M. 15, 92, broyer d'une dent cruelle d'affreux lambeaux de chair ; omnia minima mansa infantibus pueris in os inserere Cic. de Or. 2, 162, introduire dans la bouche des enfants les aliments mâchés en parcelles minimes
2. manger, dévorer en mâchant : Liv. 23, 19, 13 ; Plin. 8, 210 || [poét.] corpora mandier igni Matius d. Varro L. 7, 95, les corps être consumés par la flamme. ➳ forme dépon. mandor : Prisc. Gramm. 8, 29.
mandō Copy link
ⓘ

mandāmur | que: pres ind pass 1st pl · pres subj pass 1st pl

• 3 mandō, ōnis, m., goinfre : Lucil. Sat. 946.