jacto Copy link Outline I. Lit.B. Transf.1. To throw or toss about; to shake, flourish ...2. To drive hither and thither, to drive about ...3. To throw away4. To throw out, emit, spreadII. Trop.A. To torment, disquiet, disturbB. Jactare se or jactari, not to be firm, to waver ...C. To consider, examine, discussD. To discuss, mention, intimate, pronounce, throw out, utter, speak, say, name, propose ...E. To throw or fling out threats, etc.F. To boast of, vaunt a thingG. With se, to talk boastfully of one's self, to boast, make an ostentatious display ...(a). Absol.(b). With dat.(g). With in or simple abl.(d). With deH. To carry one's self confidently or ...I. To be officious or active in, to give one's self up to, devote one's self to ...K. Se in pecuniis, to be prodigal of one's money ...1. Lit.2. Transf., proud, noble, splendid ⓘjactandārum: gerundive fem gen pl • jacto, āvi, ātum (jactarier, Lucr. 6, 556; Enn. Tr. 130), 1, v. freq. a. [jacio], to throw, cast, hurl. I. Lit.: semen, to scatter, Varr. R. R. 1, 42: semina per undas, Ov. M. 4, 748: jactato flore tegente vias, id. Tr. 4, 2, 50: irrita sacrilega jactas incendia dextra, id. M. 14, 539: hastas, Cic. de Or. 2, 78, 316: vestem argentumque de muro, Caes. B. G. 7, 47: lapides vacuum in orbem, Verg. G. 1, 62: cinerem per agros, id. ib. 1, 81: se muris in praeceps, Curt. 5, 6, 7; of casting a net: rete, Dig. 19, 1, 12; also of dicethrowing: talos arripio, jacto basilicum, Plaut. Curc. 2, 3, 79; cf.: numerosque manu jactabat eburnos, Ov. A. A. 2, 203; id. ib. 3, 355; Suet. Aug. 71.— B. Transf. 1. To throw or toss about; to shake, flourish: crura, Lucr. 4, 991: brachia in numerum, id. 4, 769: manus, Quint. 11, 3, 179; 10, 3, 21: umeros, id. 11, 3, 130: tinnula manu, Ov. Tr. 1, 1, 38: tintinnabulum, Phaedr. 2, 7, 5: onerosa pallia, Juv. 6, 236: cerviculam, Cic. Verr. 2, 3, 19, § 49: nisi se suo more jactavisset, i. e. to make gestures, id. Brut. 60, 217: cum multum se Curio ex more jactasset, Quint. 11, 3, 129: exsultare immoderateque jactari, Cic. Div. 1, 29, 60: corpus in suo sanguine, to wallow, Ov. M. 10, 721: videntes, Verg. G. 2, 355: a facie manus, to throw kisses, Juv. 3, 106; cf.: jactare basia, id. 4, 118: oculos, Lucr. 4, 1133: lumina, Ov. H. 3, 11: jugum, i. e. to be restless, rebellious, Juv. 13, 22.— 2. To drive hither and thither, to drive about: cum adversā tempestate in alto jactarentur, Cic. Inv. 2, 31, 95; Ov. H. 17, 235; Hor. Ep. 1, 11, 15; Ov. Tr. 3, 2, 15: ut Aeneas pelago ... omnia circum Litora jactetur, Verg. A. 1, 668; 10, 48; 1, 182: jactati aequore toto Troes, id. ib. 1, 29; Ov. M. 11, 441 al.: si quando, ut fit, jactor in turba, etc., Cic. Planc. 7, 17: jactatur domi suae homo honestissimus, Cic. Verr. 2, 1, 26, § 67: aestu febrique jactari, id. Cat. 1, 13.—So of the sea: ut jactetur aqua, Lucr. 6, 553: cito mutata est jactati forma profundi, Ov. H. 19, 77: aequora, id. Tr. 4, 4, 57.— 3. To throw away: merces, Plaut. Rud. 2, 3, 43: arma, Liv. 9, 12; Curt. 3, 3, 9.—Esp., to throw overboard, throw into the sea, Dig. 47, 2, 43, § 10; 14, 2, 4, § 2: jactatur rerum utilium pars maxima, Juv. 12, 52.— 4. To throw out, emit, spread: luna suam jactat de corpore lucem, Lucr. 5, 576: voces per umbram, Verg. A. 2, 768.— II. Trop. A. To torment, disquiet, disturb: jactor, crucior, agitor, stimulor, Plaut. Cist. 2, 1, 4: nolo te jactari diutius, id. Trin. 3, 2, 59: ipsa velut navis jactor, Ov. H. 21, 41: jactari morbis, Lucr. 3, 507: clamore et convicio, Cic. Fam. 1, 5: aliquem, id. Div. in Caecil. 14, 45.— B. Jactare se or jactari, not to be firm, to waver, Cic. Tusc. 4, 10.—Of money, to fluctuate in value: jactabatur temporibus illis nummus sic, ut nemo posset scire, quid haberet, Cic. Off. 3, 20, 80. — C. To consider, examine, discuss: pluribus praesentibus eas res jactari nolebat, Caes. B. G. 1, 18: multa totā die in concilio variis jactata sermonibus erant, i. e. discussed, not decided, Liv. 1, 50, 3: pectore curas, Verg. A. 1, 227: jactari magis quam peragi accusatio ejus poterat, discussed without a conclusion, to no purpose, Liv. 10, 46, 16.— D. To discuss, mention, intimate, pronounce, throw out, utter, speak, say, name, propose a thing: rem jactare sermonibus, Liv. 8, 29: ultro citroque, id. 7, 9: jactamus jam pridem omnis te Roma beatum, Hor. Ep. 1, 16, 18: talia jactanti, etc., Verg. A. 1, 102: jactatum in condicionibus nequiquam de Tarquiniis in regnum restituendis, Liv. 2, 13, 3: hanc autem jactari magis causam quam veram esse, to be rather the pretext than the true reason, id. 5, 53, 2.— E. To throw or fling out threats, etc.: jactare et opponere terrorem, Cic. Sest. 23, 52: minas, id. Quint. 14, 47: probra in quempiam, Liv. 29, 9; cf.: convicia, Prop. 3, 8, 11.— F. To boast of, vaunt a thing: ostentare honorem aetatis, jactare urbanam gratiam et dignitatem, Caes. B. C. 3, 83: ingenium, Quint. 3, 1, 3: genus et nomen, Hor. C. 1, 14, 13: regna et virtutem, Ov. H. 16, 81: quo te jactas creatum, id. M. 9, 23; Curt. 8, 1, 23.— G. With se, to talk boastfully of one's self, to boast, make an ostentatious display. α. Absol.: intolerantius se jactare, Cic. de Or. 2, 52, § 209: non jactandi mei causā, Quint. Decl. 268.— β. With dat.: se alicui, to boast of one's self to a person, Ov. H. 12, 175: se Iliae querenti ultorem, Hor. C. 1, 2, 18; Liv. 35, 49, 3: ipse cum se jactaret amicae, Juv. 1, 62.— γ. With in or simple abl.: cum in eo se in contione jactavisset, Cic. Att. 2, 1, 5: ne quis sit lucus, quo se plus jactet Apollo, Verg. E. 6, 73.— δ. With de: jactat se jamdudum de Calidio, Cic. Verr. 2, 4, 21, § 46.— (ε) With gen.: se justitiae, Hier. Ep. 23, 34. —(ζ) With two acc.: se jactare formosum, Phaedr. 3, 8, 6.— H. To carry one's self confidently or conceitedly: qui antea solitus esset jactare se magnificentissime in illo loco, Cic. Att. 2, 21, 3.— I. To be officious or active in, to give one's self up to, devote one's self to a thing: jactare se in causis centumviralibus, Cic. de Or. 1, 38, 173: nostrum hoc tempus aetatis forensi labore jactari, id. Q. Fr. 3, 5: in qua (re publica) tu non valde te jactas, id. Fam. 2, 15, 3: se actionibus tribuniciis, Liv. 3, 1.— K. Se in pecuniis, to be prodigal of one's money, Cic. Cat. 2, 9.—Hence, jactans, antis, P. a., boasting, bragging, boastful, vainglorious. 1. Lit.: insolens, arrogans, jactans, Cic. Fragm. ap. Non. 322, 13: epistolae jactantes et gloriosae, Plin. Ep. 3, 9: neque vereor ne jactantior videar, etc., id. ib. 9, 23; so Verg. A. 6, 815: jactantior hic paulo est, Hor. S. 1, 3, 50.—With gen.: tumidus ae sui jactans, Quint. 11, 1, 50: plebis jactantissimus amator, Spart. Hadr. 17.— 2. Transf., proud, noble, splendid: septemgemino jactantior aethera pulset Roma jugo, Stat. S. 4, 1, 6; Claud. IV. Cons. Hon. 1.—Adv.: jactanter, boastfully, ostentatiously: minae jactanter sonantes, Amm. 27, 2, 3; Prud. Ham. 170.—Comp.: jactantius maerere, Tac. A. 2, 77: litteras componere, id. H. 3, 53; Prud. Ham. 170.
jactō Copy link Outline I jeter, lancer :1 ils allaient jetant des racines de palmiers ; elles jetaient du haut ...2 [fig.] lancer, proférer : lancer des menaces ; lancer des insultes contre ...II jeter de côté et d'autre, ballotter, agiter :1 [pr.] agiter la tête ; balancer le bras ; manœuvrer le hoyau ...2 [fig.]a) la valeur de la monnaie était ballottée, subissait des fluctuations ; les ...b) agiter, débattre : l'affaire avait été débattue dans une assemblée, cf.c) jeter qqch. en avant [à toute occasion ou avec ostentation] : annoncer ...d) jeter avec mépris, rejeter : . ⓘjactandārum: gerundive fem gen pl • jactō, āvī, ātum, āre (fréq. de jacio), tr., jeter souvent ou précipitamment : I. jeter, lancer : 1. radices palmarum jactabant Cic. Verr. 2, 5, 99, ils allaient jetant des racines de palmiers ; de muro vestem argentumque jactabant Cæs. G. 7, 47, 5, elles jetaient du haut du rempart sans désemparer étoffes et argenterie || talos Suet. Aug. 71, jeter les dés ; basilicum Pl. Curc. 359, faire le coup royal || jeter loin de soi : Pl. Rud. 374 ; arma Liv. 9, 12, 7, ses armes || semer, répandre : semen Varro R. 1, 42, faire les semailles ; florem Ov. Tr. 4, 2, 50, répandre des fleurs ; 2. [fig.] lancer, proférer : minas Cic. Quinct. 47, lancer des menaces ; probra in aliquem Liv. 29, 9, 4, lancer des insultes contre qqn ; querimoniæ ultro citroque jactatæ erant Liv. 7, 9, 2, des plaintes avaient été articulées de part et d'autre || rejeter [avec mépris] Lucil. d. Cic. Fin. 2, 24 II. jeter de côté et d'autre, ballotter, agiter : 1. [pr.] cerviculam Cic. Verr. 2, 3, 49, agiter la tête ; bracchium Cæs. G. 1, 25, 4, balancer le bras ; bidentes Virg. G. 2, 355, manœuvrer le hoyau ; jactari tempestate Cic. Inv. 2, 95, être ballotté par la tempête, cf. Cic. Verr. 2, 1, 67 ; Planc. 17 ; æstu febrique jactari Cat. 1, 31, être secoué, agité par le feu de la fièvre ; se jactare Cic. Br. 217, se démener, gesticuler [orateur] || 2. [fig.] a) jactabatur nummus Cic. Off. 3, 80, la valeur de la monnaie était ballottée, subissait des fluctuations ; jactantibus se opinionibus Cic. Tusc. 4, 24, les idées s'entrechoquant ; se jactare ou jactari in aliqua re Cic. de Or. 1, 173 ; 1, 73, se démener dans qqch. [de aliquo Cic. Att. 2, 9, 1, au sujet de qqn] ; convicio jactari Cic. Fam. 1, 5 b, 1, être assailli d'invectives ; b) agiter, débattre : jactata res erat in contione Cic. Clu. 130, l'affaire avait été débattue dans une assemblée, cf. Cæs. G. 1, 18, 1 ; Liv. 1, 50, 3 ; 10, 46, 16 ; 22, 23, 7 ; c) jeter qqch. en avant [à toute occasion ou avec ostentation] : peditum nubes Liv. 35, 49, 5, annoncer à grand fracas des nuées de fantassins ; ætatis honorem ostentare, urbanam gratiam jactare Cæs. C. 3, 83, 1, faire parade de son âge comme d'un titre d'honneur, vanter la popularité dont on jouit à Rome ; Romam vos expugnaturos jactabatis Liv. 23, 45, 9, vous proclamiez avec emphase que vous prendriez Rome d'assaut ; jactamus te beatum Hor. Ep. 1, 16, 18, nous jetons à tous les échos que tu es bien heureux || jactat se de Calidio Cic. Verr. 2, 4, 46, il se donne carrière, il triomphe à propos de Calidius ; se magnificentissime Cic. Att. 2, 21, 3, se faire valoir pompeusement, cf. Cic. Att. 2, 1, 5 ; in insperatis pecuniis se sumptuosius Cic. Cat. 2, 20, au sein d'une fortune inespérée se donner carrière (s'ébattre) avec trop de faste || [d'où] vanter, tirer vanité de : genus Hor. O. 1, 14, 13, vanter son origine ; d) jeter avec mépris, rejeter : Pl. Rud. 374 ; Lucil. Sat. 1235 ; Cic. Att. 4, 9, 1.