Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.

Dictionary settings

Enabled Dictionaries
Search Scope

Match conjugated verbs and declined nouns/adjectives.

Highlight Strength 50%
Contents (4 entries · 25 senses)
L&S Lewis & Short (2)
Source
Source & Attribution
Text provided under a CC BY-SA 4.0 license by the Perseus Digital Library, with funding from the National Endowment for the Humanities. Digitized from Charlton T. Lewis and Charles Short, A Latin Dictionary (1879). Data originally from PerseusDL/lexica and accessed from github.com/nkprasad12/lexica.
Jump to
ⓘ

fāmīs | ve: fem dat/abl pl

• fāma, ae, f. [for, fa-ri], = φήμη, the talk of the multitude, like rumor, either as relating or as judging (v. rumor; cf. also: nomen, gloria, laudatio; clamor, plausus; honos, dignitas, honestas, laus, etc.).
  1. I. That which people say or tell, the common talk, a report, rumor, saying, tradition (freq. and class.; plur. very rare); absol., or with a statement of the subject-matter annexed with de, or as an object-clause; rarely with gen.
        1. a. Absol.: hascine propter res maledicas famas ferunt? Plaut. Trin. 1, 2, 149: a Brundisio nulla adhuc fama venerat, Cic. Att. 9, 3, 2: cum tristis a Mutina fama manaret, id. Phil. 14, 6, 15: at fuit fama. Quotusquisque est, qui istam effugere potest in tam maledica civitate? id. Cael. 16, 38: magna illico fama surrexit, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 8, 2: aliquod fama ac nuntiis afferre, Caes. B. G. 6, 30, 2: hac fama ad Treviros perlata, id. ib. 5, 53, 2: reliquos (deos) ne famā quidem acceperunt, id. ib. 6, 21, 2; cf.: quam Eratostheni et quibusdam Graecis famā notam esse video, id. ib. 6, 24, 2: concedamus famae hominum, Cic. Rep. 2, 2: Daedalus, ut fama est, fugiens, etc., Verg. A. 6, 14; cf.: pulsis (vetus est ut fama) Sabellis, Hor. S. 2, 1, 36: ita fama ferebat, Ov. M. 12, 197: duplex inde fama est, a twofold tradition, Liv. 1, 1, 6.— In plur.: inhonestas famas adjungere diis, Arn. 7, 219: per omnem provinciam magnae atrocesque famae ibant, Sall. H. 1, 67 Dietsch, ex conj.—
        2. b. Stating the subject-matter or contents.
          1. α. With de: si quis quid de republica a finitimis rumore aut fama acceperit, Caes. B. G. 6, 20, 1: si quid ipsi audistis communi fama atque sermone de vi, de manu, de armis, etc., Cic. Fl. 6, 13: de interitu P. Clodii, id. Mil. 35, 98: de Afranio fama est, id. Att. 7, 26, 1: de Titurii morte, Caes. B. G. 5, 39, 1; cf.: de victoria Caesaris, id. ib. 5, 53, 1; 5, 51, 1: de proelio Dyrrhachino, id. B. C. 3, 80.—Plur.: ingentes esse famas de Regulo, Arrunt. ap. Sen. Ep. 114, 19 fin.—
          2. β. With an appos. clause: ne mihi hanc famam differant, Me ... dedisse, etc., Plaut. Trin. 3, 2, 63; v. differo, B. 2.: accipere fama et auditione, esse quoddam numen et vim deorum, Cic. N. D. 2, 37, 95: quod tibi esse antiquissimum constante famā atque omnium sermone celebratum est, id. Q. Fr. 1, 1, 8, § 24; so, constans fama, Liv. 6, 25, 4: cum esse praestantem Numam Pompilium fama ferret, Cic. Rep. 2, 13: cum fama per orbem terrarum percrebuisset, illum, etc., Caes. B. C. 3, 43 fin.: fama nuntiabat, te esse in Syria, Cic. Fam. 12, 4, 2: fama incerta duos equites venisse, a vague rumor, Liv. 27, 50, 6: capsis quem (Cassium) fama est esse librisque Ambustum propriis, Hor. S. 1, 10, 63 al.—
          3. γ. With gen.: vix ad aures meas istius suspicionis fama pervenit, Cic. Sull. 4, 12: propter incertam famam aeris alieni, an unsupported rumor, Liv. 6, 27, 3.—
    1. B. Personified: Fama, a goddess, daughter of Terra, swiftfooted, all-seeing, growing as she runs: Fama, malum qua non aliud velocius ullum, Verg. A. 4, 173 sq.; Ov. M. 12, 43 sq.; Val. Fl. 2, 116 sq.; Stat. Th. 3, 426 sq.; Ov. M. 8, 267; 9, 137; 14, 726; 15, 4; 853 al.
  2. II. The voice or judgment of the many, public opinion; more freq. objectively, the fame, character, reputation which a man has, either in general or in particular, as a good or bad reputation, etc. (very freq. and class.).
    1. A. In gen.: famam atque rumores pars altera consensum civitatis et velut publicum testimonium vocat: altera sermonem sine ullo certo auctore dispersum, cui malignitas initium dederit, incrementum credulitas, Quint. 5, 3; cf.: adversus famam rumoresque hominum si satis firmus steteris, Liv. 22, 39, 18: contra opinionem militum famamque omnium videri proelium defugisse, magnum detrimentum afferebat, Caes. B. C. 1, 82, 2; cf. id. ib. 3, 56 fin.: fama popularis, popular fame or favor, Cic. Tusc. 3, 2, 4; 5, 16, 46: forensis, Q. Cic. Petit. Cons. 5, 17: de bona fama (quam enim appellant εὐδοξίαν, aptius est hoc loco bonam famam appellare quam gloriam), Cic. Fin. 3, 17, 57: bona de Domitio, praeclara de Afranio fama est, id. Att. 7, 26, 1; cf.: qui bonam famam bonorum, quae sola vere gloria nominari potest, expetunt, id. Sest. 66, 139; Sall. C. 7, 6: si bonam famam mihi servasso, sat ero dives, Plaut. Most. 1, 3, 70 sq.: bona, Cat. 61, 62: bene loquendi fama, Cic. Brut. 74, 259: eloquentiae, Quint. 7, 1, 41: sapientiae, Cic. Lael. 4, 15: pudica, Prop. 2, 32 (3, 30), 21: alium mala fama et timor impediebat, Sall. J. 35, 4: inconstantiae, Cic. Fam. 1, 9, 11: vappae ac nebulonis, Hor. S. 1, 2, 12.—In plur.: inter arma civilia aequi boni famas petit, Sall. Fragm. ap. Sen. Ep. 114, 19 (Hist. inc. lib. 76 Dietsch).—
    2. B. In partic.
      1. 1. In a good sense, fair fame, reputation, renown, = existumatio, fama bona: ut vos mihi domi eritis, proinde ego ero famā foris, Tert. Hec. 2, 1, 21: fundamentum est perpetuae commendationis et famae justitia, Cic. Off. 2, 20, 71: fama et existimatio, id. Quint. 15, 50; cf.: ut ante collectam famam conservet (for which, shortly after: habet existimationem multo sudore collectam), id. Div. in Caecil. 22, 71: sic ejus (Archiae) adventus celebrabantur, ut famam ingenii exspectatio hominis superaret ... hac tanta celebritate famae cum esset jam absentibus notus, etc. (shortly before: celeriter antecellere omnibus ingenii gloriā contigit), id. Arch. 3, 5; so corresp. to gloria, id. Tusc. 1, 46, 110: fama ingeni abicienda, id. Fam. 9, 16, 3; with the latter cf.: anxius de fama ingenii, Quint. 11, 1, 50; 74: de alicujus fama detrahere, Cic. Fam. 3, 8, 5: famam in tuto collocare, Quint. 12, 11, 7: ejus scripta tantum intra famam sunt, id. 11, 3, 8: ad famam populi Romani pertinere, eos consules esse, etc., Liv. 10, 24, 17: (ut amicorum) aut caput agatur aut fama, Cic. Lael. 17, 61: loco, fortuna, fama superiores, id. ib. 25, 94: virtus, fama, decus divitiis parent, Hor. S. 2, 3, 95: cui gratia, fama, valetudo, contingat abunde, id. Ep. 1, 4, 10: famam dicendi fortius quaerunt, Quint. 2, 12, 9: Evadne ... Occidit Argivae fama pudicitiae, the glory or pride of Argive chastity, i. e. of the chaste women of Argos, Prop. 1, 15, 22.—Esp.: magna fama, great reputation, fame, glory: magnam famam attulisse Fabio Tarentum rebatur, Liv. 27, 25, 11: magnam famam sui relinquere, Nep. Lys. 1, 1: habere, Plin. 36, 21, 39, § 149.—
      2. 2. In a bad sense, illfame, infamy, scandal, = infamia, fama mala (rare): opplere (aliquem) famā ac flagitiis, Turp. ap. Non. 306, 2; Ter. Ad. 2, 3, 10: neque specie famāve movetur, Nec jam furtivum Dido meditatur amorem, Verg. A. 4, 172; Sall. C. 3, 5; Tac. A. 12, 49; Plin. Pan. 28, 1; cf.: laeta apud plerosque, apud quosdam sinistra fama, Tac. A. 11, 19.
ⓘ

fămis | ve: fem gen sg

fămīs | ve: fem acc pl

• fămes, is (ante- and post-class. nom. sing.: famis, Varr. R. R. 2, 5, 15; Prud. Psych. 479; gen.: fami, Cato and Lucil. ap. Gell. 9, 14, 10; abl., scanned fămē, Lucr. 3, 732; Verg. A. 6, 421; Ov. M. 5, 165; 8, 846; 11, 370 al.) f. [root gha-; Sanscr. gahami, to leave, abandon; Gr. χάτις, χῆτος, want; χῆρος, deprived of], hunger (syn.: inedia, jejunium, esuries, esuritio).
  1. I. Lit.: interficere aliquem siti fameque atque algu, Plaut. Most. 1, 3, 36; id. Rud. 2, 2, 7; cf.: cum cibo et potione fames sitisque depulsa est, Cic. Fin. 1, 11, 37: cibi condimentum esse famem, potionis sitim, id. ib. 2, 28, 90: bestiae fame monitae, id. Clu. 25, 67: fame atque inopia rerum omnium confecti, Cic. Verr. 2, 5, 51, § 134; (avis) fame enecta, starved to death, id. Div. 2, 35, 73; cf.: plebem fame necare, id. Q. Fr. 2, 3, 2: patientia famis, id. Cat. 1, 10, 26: famem explere, to satiate, id. pro Dom. 23: tolerare, Caes. B. G. 1, 28, 3: extremam famem sustentare, id. ib. 7, 17, 3: duram propellere, Hor. S. 1, 2, 6; cf.: pellere querna glande, Tib. 2, 1, 38: propulsare, Col. 2, 10, 1; Tac. A. 14, 24: deponere, Ov. F. 6, 530: levare, to assuage, id. H. 14, 96: vincere sacris extis, Val. Fl. 2, 347 et saep.: in principio fame utendum, the patient must fast, Cels. 8, 10, 7; cf.: primis diebus fames, deinde liberalius alimentum, id. ib.—Prov.: ambitiosa non est fames, is not nice, Sen. Ep. 119, 14: malum panem tibi tenerum et siligineum fames reddet, id. ib. 123, 2.—
    1. B. Transf.
      1. 1. Famine, dearth (rare in class. Lat.): fames, quae tum erat in hac mea Asia: messis enim nulla fuerat, Cic. Att. 5, 21, 8: fames esse coepit, Curt. 10, 8: in fame frumentum exportare, Cic. Fl. 7, 17; Vulg. Ruth, 1, 1; id. Matt. 24, 7 et saep.— *
      2. 2. In gen., poverty, indigence: aliquem ad famem reicere, Ter. Phorm. prol. 19.
  2. II. Trop.
    1. A. Like sitis, a violent longing for any thing, greediness, greed, avidity (poet. and in post-Aug. prose): quid non mortalia pectora cogis, Auri sacra fames! Verg. A. 3, 57; so, auri fames, Plin. 33, 4, 21, § 72; cf.: argenti sitis importuna famesque, Hor. Ep. 1, 18, 23; Plin. 33, 1, 3, § 6; cf.: auri fames durissima est, id. 33, 4, 21, § 72: ex longa fame satiaret se auro, Curt. 5, 1, 4: crescentem sequitur cura pecuniam Majorumque fames, Hor. C. 3, 16, 17: honorum Marii fames, Flor. 3, 21, 6.—*
    2. B. Of speech, poverty of expression: jejunitatem et famem malle quam ubertatem et copiam, Cic. Tusc. 2, 1, 3.—
    3. C. Personified: Fames, as a goddess, Verg. A. 6, 276; Ov. M. 8, 784; 785 et saep.
GAF Gaffiot (2)
Source
Source & Attribution
Félix Gaffiot, Dictionnaire illustré latin-français (1934). Digital data kindly provided by gaffiot.fr.
Jump to
ⓘ

fāmīs | ve: fem dat/abl pl

• fāma, æ, f. (φήμη),
1. bruit colporté, voix publique ; [joint à nuntius, nouvelle apportée par messager] : Cæs. G. 6, 30, 2 ; 7, 8, 4 ; C. 3, 80, 7 ; ad Labienum incredibili celeritate de victoria Cæsaris fama perfertur Cæs. G. 5, 53, 1, le bruit de la victoire de César parvient à Labiénus avec une incroyable promptitude ; at fuit fama Cic. Cæl. 38, mais il y a eu des bruits : fama nuntiat, fert avec prop. inf. Cic. Fam. 12, 4, 2 ; Rep. 2, 25, la voix publique annonce, le bruit court que || tradition : duplex fama, quod ad Pleminium adtinet Liv. 29, 21, 1, il y a deux versions en ce qui concerne Pléminius ; accipere fama et auditione Cic. Nat. 2, 95, apprendre par tradition et par ouï-dire ; concedere famæ hominum Cic. Rep. 2, 4, faire une concession à la tradition
2. opinion publique, jugement de la foule : contra opinionem militum famamque omnium Cæs. C. 1, 82, 2, contre l'attente des soldats et l'opinion de tous, cf. C. 3, 55, 2 ; dare aliquid famæ Hor. S. 2, 2, 94, faire des concessions à l'opinion publique, cf. Sen. Clem. 1, 15, 5 ; Tac. Ann. 1, 7 ; [en part.] mauvais propos de la foule, médisance, cf. Sall. C. 3, 5 ; Plin. Min. Pan. 28, 1 || renommée, réputation : popularis Cic. Tusc. 3, 4, la renommée populaire ; bona fama (εὐδοξία) Cic. Fin. 3, 57, la bonne renommée, cf. Cic. Sest. 139 ; Att. 7, 26, 1 ; dubia Liv. 29, 14, 12, renommée suspecte ; bene loquendi Cic. Br. 259, réputation de parler correctement.
ⓘ

fămis | ve: fem gen sg

fămīs | ve: fem acc pl

• fămēs, is, f., abl. ē,
1. faim : famem depellere Cic. Fin. 1, 37, assouvir sa faim, se rassasier ; famem aliqua re tolerare Cæs. G. 1, 28, 3, apaiser la faim avec qqch. ; fame enectus Cic. Div. 2, 73, mourant de faim || famine, disette, manque de vivres : Cic. Att. 5, 21, 8 ; Fl. 17 || pauvreté, indigence : Ter. Phorm. 19
2. [fig.] violent désir, passion, avidité : auri sacra fames Virg. En. 3, 57, maudite soif de l'or, cf. Hor. Ep. 1, 18, 23 || sécheresse [en parl. du style] : Cic. Tusc. 2, 3
3. Fames, is, la Faim [déesse] : Virg. En. 6, 276. ➳ arch. nom. famis Varro R. 2, 5, 15 ; Tert. Nat. 1, 9 || gén. famī Cato et Lucil. d. Gell. 9, 14, 9 sqq. || les poètes scandent l'abl. famē ; abl. famī Avian. Fab. 1, 6.